Written by
- Esther Laltlinpuii Reiek ICDS Project

Nu hnute tui chauh rin ṭhatna

Naute an pian hlim aṭanga thla 6 an pumhlum thlenga hnute tui chauh an rin hi a pawimawh hle. 

Nu in hnute tui a neih hmasak ber Colo­strum, hnute tui eng tak ṭha tak mai hi hman lai kan pi leh pute ngaihdanah chuan hnek tir lova sawr chhuah a paih a, hnute tui var chin chauh pek tur anga an lo sawi ṭhin kha, a dik lo. 
He hnute tui chhuak hmasa ber hi naute tan chaw ṭha lutuk, a taksa in siam nana pawimawh tak leh natna laka veng tura a taksa natna dotu tichaktu ṭha lutuk a ni. Pumna lakah a veng a, hlam ek dum ban tichhuak ṭhatu leh rilpui tichaktu a ni.
Nu hnute tui hi tawk lova ngaiin, thla 6 tlin hmaa chaw pek ṭha tura ngaih tlat te hi, ngaihdan dik lo a ni. 

Naute thla 6 hnuai lam pumpui hian hnute tui bak pai ṭawih theihna a nei ṭha tawk lova, an pumin a zo lo. Pumpui chak lo kan tih ang chi te, ek tang leh pumnate a siam thei. 

Hnute tui bak thil dang engmah pek a ngai lo. Hnute tui hmun 10 a ṭhena hmun 9 (9/10) hi tuiril a ni. Thla 6 an pumhlum hma chu hnute tui bak engmah pek tur a ni lo. Nu hnute tui ni lo thil dang pek hian naute kawṭhalo leh pumna a siam nasa a ni. 

Thil dang pek hian nu hnute tui a hnek tlem tir a, hnute an fawh khat chuan hnute tui a lo tlem telh telh thei a ni. Bura bawnghnute dip siam chawp pek hian burah fai tawk lo lai a awm duh hle a, hei hian kawṭhalo leh pumna te a siam thei. 

Nu hnathawka chhuah a ngai a nih pawn, a bulhnai hnute pek phakah naute lo awmpui emaw, hnute tui sawr chhuah bur thianghlimah dah a, naute pek tur a ni.
 
Nu in naute hnute a pekin rem takin a pe tur a ni. Ngil takin a pawm ang a, naute ngaihsak takin a mitah enin, hnute hmur chauh ni lo a hmur bul dum bial lai chin a hmuam tel tur a ni. 

Naute in thla 6 a tlin hmaa a mamawh zawng zawng hi hnute tui ah a kim vek a. Thla 6 a pumhlum hnuah chaw nem, thlai leh thei rawt/ her sawm, thlai tui hang te a ei thei tawh a ni. Naute hian nu hnute tui hi darkar 2 danah tal a hnektir tur a ni. 

Naute hi a theih anga rei hnute hnektir ṭhin tur a ni a, kum 2 an tlin thlenga hnektir hi duhthusam a ni. Naute in hnute a hnek ṭhat chuan chhangkhatna ei ngai lovin, nau pai theihna hi  zaah sawm­kua (90%) in a titlem a. Naute chu nat­na hrang hrang leh tlang hrileng lakah nasa takin a veng bawk a ni.