NEICC Tawngtai Rual Ni 2023 Pual: KAN TIHHO HIAN KAN CHAK ZAWK (Thuhriltu 4:9-12)
North East India Christian Council tana ṭawngṭai rual ni, kum tin October Pathianni vawi 3-naa neih ṭhin chu naktuk October 15 hi a lo ni leh ta a. Hemi niah hian NEICC hnuaia kohhran zawng zawngten NEICC tan Pathian an auho ṭhin a. North east khawpui 9-ah kohhran pawl hrang hrang Pastor leh Upate inluhthelhin Pulpit Exchange an tih program hmangin mahni pawl Biak In ni lovah thu an va sawi ṭhin a, an hlim ve thei hle a ni. Hemi niah hian NEICC rawngbawlna atan thilpek lakkhawm ṭhin a ni bawk a, hei hi NEICC chet velna kawngah a pawimawh hle. Hetianga tih hi thil thar a lo ni lo va, kum 1947-a an lo rel daih tawh kha a ni.
Hemi ni hian NEICC office lam aṭanga thupui an thlan chu thuhriltuten an sawi ṭhin a. Kohhran ṭhenkhatin remchan zawkna avangin thupui an lo siam a nih pawhin thil ṭhaah ngai tho ila. Kumin thupui chu, ‘Kan tihho hian kan chak zawk’ (Stronger Together) tih a ni a, a chang tlawhchhan pawh Thuhriltu 4:9-12 a ni nghe nghe. NEICC chuan tihhona boruak hi a hlutzia leh Pathian duh zawng a nihzia a hriat avangin a motto atan pawh ‘One in Christ’ (Kristaah Pumkhat) tih hi a hmang ngat a. Johana 17:11-a Lal Isua ṭawngṭaina ‘Pumkhat an nih theih nan...’ hi tihhlawhtlin tumin a bei ṭang ṭang a ni. Ringtute innghirngho leh inhuat, darhsarh leh mahni mual muala tlat darh hi Hmelmapa duh zawng tak mai leh, keini suala tlu tawhte chak lohna nasa tak a nih avang hian thlarau nun dik chuan a vei lo thei lo a ni.
NEICC-ah hian India hmarchhak kohhran pawl 37 kan tel a, Kristian pawl (para-church) 18 lai kan awm bawk. Heng pawl 55 zingah hian Zoram Kristiante kan thawhhlawk hle a, a khaidingtu leh tichaktu pawimawh kan ni tih hi sawi a nuam ṭhin a ni. He Council hian project lian tak tak 3 – Union Christian College, UCC Higher Secondary School, leh Peace Centre te a enkawl a. Office hi Shillong-ah neiin hmarchhak Kristiante hi a vil a ni ber a. Remchanna ang zelin Seminar, Trainning leh Workshop-te a buatsaih awl lo va. Kohhrante tih danphung entawnin NEICC hnuaiah hian hmeichhe lam hma – NEICC Women Assembly leh thalai lam hma - NEICC Youth Assembly te a awm a. Hengte hian an hmazawn zelah India hmarchhaka hmeichhiate leh mipate tichak turin hma a la ṭhin a ni.
Tunhnaia India hmarchhaka mite harsatna tawh langsar chu Manipur buaina hi a ni a. NEICC hnuaia kohhran pawl leh mimal ṭhahnemngai tam takin an vei a, an che chhuak nasa hlawm hle a, a lawmawm takzet a ni. NEICC pawhin theih ang angin hma a la a. Press Release (Chanchinbua thu chhuah) te siamin, Candle Light Vigil (Punkhawma tṭawngṭaina leh thusawina neih ho) te a huaihawt bakah member unit tinte hnenah ṭawngṭaina hun a bika hmang turin a ngen tawh a. Prime Minister hnenah remna leh muanna a awm thuai theih nana ṭan la thuai thuai tura ngenna a thawn tawh bawk a ni. Manipur Lamka hmunahte team intirin sum fai Cheng Nuai Sawm chuang ṭanpui nan a sem chhuak tawh a. Remchang hmasa bera Manipur Chief Minister hmu turin inbuatsaihna a kal mek. Manipur-a tuarna nasa tak tihnep tumin ‘The Manipur Relief, Rehabilitation and Restoration Project’ (The M3R Project) bul a ṭan chho mek a. He project hian NEICC unit zawng zawngte leh mimal ṭhahnemngaite hnenah Manipur tan thilpek a khawn ang a, ṭangkai taka hman a nih theih nan ṭan a la dawn a ni. Mi tinte thlawpna duhawm tak kan dawn ngei kan beisei.
Kumin atan thupui thlan hi a pawimawhin kan mamawh lai taka lo tla angin a ngaih theih hial a. Ringtute hi mahnia tal hrang lova a huhova kan awm hian kan chak zawk a ni tih hi a chiang hle a ni. Esopa thawnthua pa pakhat thi mai turin a fate inngeih lo lutuk a kokhawm a, thing tel ulh tliah harsatzia leh a mal mala a awlsam si zia kawhhmuh a, ṭanho pawimawhna a zirtir khan, Thuhriltu 3:12 “...hrui thum hrual chu a chal lawk lawk ngai lo ve...” tih kha a lo chhiar tawh ṭhin ni ngei tur a ni. Kan Pathian hi thil chi hrang hrang ngaina ṭhin Pathian a ni a. Chi hrang tam tak awmkhawm hian mawina leh chakna a nei a. Pathian hian thil inang tlang put hi a duh kher lo bawk a. Ringtute pawh chi hrang hrang ni mah ila, Kristaa pumkhatna kan neih hi kan vawn tlat chuan a hlu em em dawn a ni. Pathian nihna ril ber pawh pumkhat ni si, hrang bawk si ‘Trinity’ kan ti a ni lawm ni kha? Hrang si a, pumkhat sia kan awm hian kan Pathian nihna kan pho chhuak a lo ni reng awm e. Kohhran pawh hi a greek ṭawng chuan ekklesia a ni e, an ti a. Chu chu pakhat aia tam sawina a ni, an la ti lehzel. Pathian hian a mite hi inmamawh tawn, intichak tawn, indawm tawn, inlawm tawn, inzilh tawn, inṭanpui tawn, leh rawngbawlho turin min duh a nih ber hi maw.
Pathian hian vun rawng tur te, ṭawng leh nunphung inang tlang ṭhap ṭhap turin min ti kher lo a. Kan tum ram leh rawngbawlna erawh chu inkhuangrual ṭhap turin min duh ngei ang tih a hriat theih mai. Chu chu Bible-ah a chiang khawp mai. Khawvela Chanchin Ṭha hril turin min duh a, kan awmna apianga a duh dana nung chhuak a, ṭanpui ngaite ṭanpui turin min duh mai a ni. Ringtu tam zawk chuan kan mimal nun chauh kan buaipui ṭhin. Pathian pawh kan mimal harsatna min chin felsak atan kan duh tawk mai niin a hriat hial a ni. Chutiang thil chu thlarau berin kan hre bawk a! Mahse, hei hi inzawt ila, “Keimahni mamawhin kan rilru a luah khah hneh hle lai hian, Pathianin eng nge a mamawh ve le?” Mahni mamawh buaipuia kan hun kan hmanhlel lai hian Pathianin eng nge a buaipui a, a vei ve ni ang, tih hi i chhut ve ṭhin ang u hmiang.
Bible chang ngaihthah hlawh ber pakhat tih theih chu II Kor 5:15,“...a nungte chu anmahni tân an nun tawh loh va, an thih aia thia tho leh a tân chuan an nun tawh zâwkna tûrin a ni mi zawng zawng thih aiin a thih ni,” tih hi a ni awm asin. Kristaa minung kan nihna chhan hi kan lo ṭhat zawk theih nan a ni ngawt lo va, kan sual ngaihdam nan a ni ngawt lo va, kan lo hlim zawk theih nan leh vanram kan kai theih nan pawh a ni ngawt lo. Kristaa kan nun chhan chu Amah Krista tana kan nun tawh zawkna turin a ni. Hei hi hriat ṭhelh vangin mi tam zawk kan buai ṭhin a nih hi. Isua Krista lo kal chhan, kraws lera a thih chhan, min chhandam chhan chu ‘Ama tana kan nun tawh zawkna turin’ a ni mauh mai. Chanchin Ṭha hian Krista chu a lailumah a dah char char ṭhin, Ringtu hian chu hmun chu kan chan palh chuan kan tisual a ni ang. Krista'n a lai a chan hi kan ṭhatpui ber si a, Chatuan thlengin...
Kan nihna hian mawhphurhna a keng a. Chu nihna chu kan chan ve chuan a mawhphurhna pawh kan koah kan nghah ve a ngai dawn a ni. Tunhma deuh kha chuan Kristiante zingah Kohhran hna ber hi eng nge ni ang tia inhnialna a lo awm tawh ṭhin. Tunah chuan an hre thiam tlangpui ta. ‘Khawtlang nun siam ṭhatna hian Chanchin Ṭha hrilnaah hnuhma ṭha tak a nei ṭhin a, Chanchin Ṭha dik taka hrilna leh nunpuina chuan khawtlang nun siam ṭhatnaah sawhkhawk a nei lo thei lo,’ tiin. Chanchin Ṭha hi puan chhuah tur leh nun chhuahpui tur chi a nihzia kan hlamchhiah chuan a kan ṭhelh thui ngawt ang. A eng emaw zawk zawk kan hlamchhiah chuan a kalh a kim thei lo a ni. Hril leh nun chhuahpui kawngah hian ringtu zawng zawngte hi pumkhat tur kan ni.
Tunlai khawvel hi ringtute, hmun tina awmte ṭanho pawimawh lai ber a ni awm e. A bik takin South East Asiaah hian harsatna a inmung chho zel an ti. Sakhua kan zalen lo telh telh a, a bik takin Kristiante kan chep ta viau a ni. Hmanni lawka Hindutva hlauhawmzia kan sawi changa kan ram a tihbuai phak tak tak ring thei lote ngaihdan chu Manipur-a thil thleng hian a vaw chhe hneh hle a ni. Biak In 300 chuang han inhal/tihchhiatsak hi khawvel hmun dangah a la thleng ngai lovin an sawi. Tribal leh bal loh thil chauh ni se, Biak In suasamin awmzia a nei lo. Heti khawpa inteitheih lohna hi kan hmuh phakah a awm thei ang tih hi suangtuahnain a dawn pha ngai lo a ni. Hnam leh sakhaw lak sualna rilru kha tak aṭanga chhuak a ni ngei ang. Heng zawng zawng hmachhawn tur hian Presbyterian nih ngawt a tawk lo va, Baptist nih ngawt a tawk lo va, Catholic nih ngawt pawh a tawk chuang loh angin Protestant kohhran pakhat lo nih ve ringawt a tawk tawh lo a ni. Kan dinho a ngai. Kan tihho hian kan chak zawk tlat si a.
- Rev Dr Ramengliana, General Secretary, NEICC