MIPUIIN A MAWH KAN PHUR ANG

Kan hma lawkah inthlanpui kan nei dawn ta a, Party tin te pawh an inchal tauh leh ta siah siah mai le, khawtinah an zin kual a, an campaign a, a tuate pawh an Party tan ṭheuh an ṭang khawp mai. An Party manifesto leh an thusawi ṭha tak takte pawh kan hre nual, mahse a tak ram an thlen leh dawn emaw ni chu? Anmahni tâwk ṭheuhah sawi ṭha an inti a, dik an inti ber mai e. A tuate sawi ber nge awih tur ni a, rintlâk leh vote tlâk ang tih pawh hriat hleih theih tawh loh khawpin an ṭawngkam a thlum ‘fû’ a, Krista thisen hlûa tlan ve kher ngai lo tur khawpa sualna nei lo ang maia fihlîm leh dik an ni mah zawk awm e.

Ṭhalaite kan harh chhuak tawh a, ram vei nachâng pawh kan hre ve ta a, thil lawmawm tak a ni. Tûn hma anga kan nu leh pate awmna Party a nih avânga vote mai lovin, mahni chhia leh ṭha hriatna fîm tak leh ram veina nun nei chung zela vote thlâk tumte pawh kan awm nual ta. Ram siam ṭha tur leh tung ding leh tur hian mi bîk nih kher a ngai lo a, mi lâr leh hriatna sâng tak nih kher a ngai lo. Kan tih ve theih tâwk chu kan Pathianin a thlâwna min pêk; he kan chhia leh ṭha hriatna tlêm te han hman zeuh hi a ni.

Ram hruaitu ṭha leh rinawm ni tur pawh hian lehkhathiam sâng leh mi bik, mi hausa nih a ngai lo a, mi dik, mi huaisen, a hna ṭha taka hlen ṭhin a ni; ramin a mamawh chu ni. Politics huang chhûngah hi chuan Lehkhathiam sâng tak nihin awmzia a nei thui vak lo, Ph.D Degree nei pawh ni se, eirûk ve zeuh hmang a nih chuan thingtlângpa ziak leh chhiar pawh thiam lo aia a ropui danglamna a awm chuang lo a ni. Kut hnathawka ni tin inhlawhfa chawp ṭhin pawh ni se, hlemhlêtna tel lo, rinawm taka thlan tui fara thawhchhuah a nih chuan, chu aia ropui leh Siamtu mit tlung zo chu a awm leh thei dawn chuang em ni?

Inthlan a hnai a, vote lei leh hralhte pawh a hluar chho leh ta viau e, mipui leh ṭhalaite kan fimkhur a ngai a, mahni zahawmna hralh leh bum mai mai theiha kan awm reng hi a hun tawh lo a ni. Kum khat chu sawi loh thla hnih khat pawh daih lo tur leh rei lo te nawm chen nâna mahni vote hralh mai chîngte hi i sim ang u. Kan vote hlu tak kan hralh hian eirûk hmangte nen kan danglamna a awm chuang lo ti ila kan sawi sual tam awm lo ve. A ṭhen chu mahni hamṭhatna tur pêk min tiam avânga ani chu a ṭha, chumi chu vote tur tia vote mai chîngte kan awm nual. Amaherawh chu hei hi thil dik ber a ni lo a, kan kristianna dalzia pholangtu a ni. Inchhûngkua khan hamṭhatna aṭangin ‘Buggati’ lo nei pawh ni ula, he kan Mizoram kawng chhiaah hian a khawiah mah i khalh thei kher lo vang e. Mahni In leh avêl timawitua lo dah chei ve mai mai atan zawng a uiawm deuh mai thei e. Mahni thiamnaa inziak tling ni miah lo, sawipuitu neih vanga Sawrkar hna lo hmu pawh ni tehreng la, hlemhlêtna leh eirûkna a awm chhûng chu Sawrkar hlawh pawh la ṭha mumal lovin a tâng reng mai ang. Tuna kan dinhmun mêk pawh a nih reng hi.

Ram siamṭhat nâna pawimawh zinga pakhat chu Zirna hi a ni a, Zirna hian engkim a thlâk danglam thei a ni. Têt te aṭanga naupang chu kan enkawl ṭhat leh thiam a ngai a, In lam ai maha an hun tam zawk an hmanna chu Zirna rûn hi a ni mai awm e. Zirna chauh ni loin, nunchang ṭha te, dikna leh rinawmnate hi kan inzirtir uar a pawimawh em em a, a tuate pawh kan hriat hnu chu a ni na meuh mai, mahse thapui thawh meuha beihpuithlâk ngai a ni. Naupang test-naa entawn chîng chuan a ei ru a, a puitlin hnuah pawh ram hruaitu a tan kan ring thei dawn emaw ni chu? Tuna Eirûk hmangte pawh hi zirlai an nih laia entawn chîng an ni ve thei mai lo maw (Lo ngaihtuah chîk ve mai mai atan).

Amaherawhchu, kan ram zirna In tam tak; a bikin Sawrkar school ṭhenkhat he lam chhimlam (I han ti bik deuh teh ang) a mite hi chu ngaihtuah tham tak tak te an ni. An sawi fiamthu ṭhin a, tak tak ni maw, “Sawrkar school chu Assam type chhengchhe ve tak tak a nia, a thawktute In leh lo erawh Concrete-In ṭha tak tak a nih laiin Private school te chu building ṭha tak tak, a thawktute In leh lo erawh Assam type ve mai mai,” an ti ṭhin. A ni lah tak a, Sawrkar school zirtirtu ṭhenkhat chu an thawhna school-ah ngei an fate kaltir ngam miah lo an awm a, Private school ṭha tak takah an kaltir leh lawi si a, ngaihtuahna a ti kal thui duh khawp mai. Ti nge an thawhna ngei chu an ring ngam lo em ni ang? An rin ngam miau loh chuan anmahni ngei pawh an inring lo tihna a ni a, naupangte hmangaih leh zirna quality ṭha pêk tak tak ai mah chuan hlawh avang chauha thawk an ni tih a chiang mai awm e, hmun ṭhenkhatah lah ai kalte an la thûl. A intham loh thlâkin fiamthu thawhnan min hmang mai mai emaw ni chu aw tih theih a ni. Sum leh paia harsa ve tak tak, private school ṭhaah pawh kaltir thei lo mah se sum leh pai sen ngai miah loa zirna ṭha tak an dawn ve beisei em em, sawrkar school-a an rinna zawng zawng nghattu nu leh pate tan chuan a rilrunatthlâk takzet a ni. Kan hmalam hun thui tak hril thei thil a nih avang hian kan insiamṭhat vat a ngai a ni.

Hêng zawng zawng hi ngaihtuah chian chuan a bul ber chu kan ram rorêl dan leh inrelbawlna ṭhat tâwk loh vanga ni thei mai awm e. Sapṭawng takin Boss ni lovin Leader kan mamawh, kan ram hi kan vei tak zet a ngai a, ram dang kan awt rei tawh e. A bikin ṭhalai lehkhathiam tak tak leh lo la chhuak zel turte hian mut mawh hnar mawha kan neih a ngai a ni. Rei lo teah inthlanpui kan nei dawn a, mipuite uluk taka kan ingaihtuaha kan chhia leh ṭha hriatna fîm tak nen hruaitu tur kan thlan thiam a ngai a ni. Tun aṭanga kum hnih khat hnuah sawrkar kan sawisel leh a, kan phunnawi leh a nih chuan Sawrkar ni lovin mipuiin a mawh kan phur ang.

-Joel Laldinpuia, Meisavaih west, Siaha