Taxi driver ti ti

Tuk khat chu ṭhian hluite tlawh pahin chhuak lawk teh ang tiin ka tlan-chhuak a, khua a thiang ṭha bawk a, pawn chu a lo vawt ve var mai a. Naupang school kal turte pawh full uniform nen an sikul bag puar elawl akin an chhuak sang sang a. Rei pawh ka tlan hma chuan motor a rawn jam ta mai a, rin aia ka din rei tak avangin thil eng emaw te chu ka ngaihtuah chho ta zel a. Enge ni ang aw?

A jam chhan ber hi engnge ni ang tiin ka ngaihtuah ve nasa a, chutihlai chuan ka hmuh phak tawkah hian car nalh deuh mai hi parking area ve thoah a hnunglam pauh deuh ul hian a lo ding a. Ka thlen chhoh chuan a driver hi mi nghah nei ni awm tak hian hnunglam a lo hawi vung vung a, a motor lah chu ka hriat ngai loh company daih kha a lo ni si a, muang changin kan tlan ve ta a. Thui vak lo ka thlen hma chuan a lo jam leh a, kan intlar (line) fel ang reng si a, enge ni leh ta ang aw tiin ka hawi kual vel a. A chhan ber hriat loh hian kan intlar leh put mai zel a. Chutihlai chuan traffic duty pakhat hi mangang hmel deuh mai hian a lo tlan hlawk hlawk a, a jam thui tawh em avangin a lo let ve leh ringawt mai “a kal ve leh mai ang” tiin min rawn thlamuan hlawm a. A lawmawm duh khawp mai.

Ka hmanhmawh vak loh avangin lungmuang takin ka hawi kual vel a, ka bul hnaia motor-te chu an nalhin an mawi hlawm khawp mai a, a ṭhente chu sawrkar official motor te pawh an ni. Hmanhmawh hmel deuh hian a horn te an hmet ri vel a (silent city lo in tih ve teh reng nen) an hmanhmawh a ni ang a, a va pawi ve tih pah chuan an motor chhungte chu ka enkual vel a, school naupang uniform ha naupang class II zirlai awm vel leh driver chauh te an lo ni a, a ṭhenah chuan pahnih te an lo phur ve hlawm a. Muangchang chuan kan kal ve leh mai a.

Tihian ka ngaihtuah chhun-zawm a. Kan naupan laite kha chuan city bus-ah kan chuang ṭhin a, a chang phei chuan ke in kan kal a. Kan nu leh paten bus fare tura min pekte kha thingpui in nan te kan hmang a, a changin khawlbawmah te kan thlak a; tunlai naupangho nen hian kan va inang ta lo em. Kan changkang ta hle mai ti te in ka ngaihtuah. Khan motor lian leh nalh tak takte khan naupang pahnih khat lek phur loin an ṭhenawma mite nen motor pakhat leng tawk tur phurin kal ta ṭhin sela, khatiang zat zat motor kan intlar kha a ngai lo ang a, a nih loh pawn Taxi te hi han in contri se; nuai tam tak man motor-a sikul naupang pahnih khat lek han kal chu a va hautak duh awm ve aw! Motor jam a tih ziawm ve phah deuh bawk ang a, kan officer-ten pawisa (sawrkar) an hmang tlem bawk ang.

Officer-te leh kan mihau-sate hian kan khawpui kawng traffic jam tih reh (solve) dan hi chu an hriain an ti thei ber awm mang e, ti te in ka ngaih-tuah a. Kan changkan dan leh kan hausakna kan lantir (show) tum dan hi kan thlak a ngai a ni. Sawkarin public carrier a siam te hi hmang
ṭangkai thiam ila midang tan kawng kan kian a ni nghal bawk ang.

Aizawl khawpuia Taxi te pawh hi kawngpui dungah hian an tam ve khawp mai, stand tinah hian a mawi tawk hi an ding vek a, a chang chuan an stand-ah an leng lo a, traffic duty-te nena han inum chhuah dawr dawr chang an nei fo mai. Traffic han jam deuh sela, taxi pahnih thum vel chu an lo intlar hman ve reng zel bawk a. Kan sawkar hian kan mamawh aia tam permit-te hi an lo pe (issue) a ni ang a, ti te in a hre deuh tura ka ngaihte kan zawt ṭhin. Taxi hi 3500 - 4000 vel an awm ang an ti a, MZ-01 motor nuaikhat (100000) chuang hi taxi sangli (4000) vel lek chuan a tibuai vak dawn em ni aw te ka ti. Mahse taxi hi kawngpui dungah hian an tam bawk si a, ngaihtuahna a buai duh khawp mai.

Mipuite hi ke in kan kal peih meuh si lo a, Aizawl leh thingtlang aṭanga mikhual lo kal/zin mipui hmun li a ṭhena hmun khat vel chauh hian motor kan nei si a, a bak zawng hi chuan City Bus leh Taxi kan lo ring a nih hi, khawpui-ah hian taxi hi an tlan/ vei tam lo thei lo a nih hi. Damlo leh chhiatni ṭhatnia motor han mamawh chang pawh hian ṭhenawmte car nalh tak tak ai chuan ṭhenawm hla deuh zawka taxi kan hmang ṭangkai zel zawk bawk; taxi hi an lo va hlu em! Intlan chhawk ta se, kan mamawh hun leh an thlan loh ni a inang a nih chuan kan hawihai reng mai dawn a ni. Taxi hi che reng tur a nih hi ti te in ka ngaihtuah zui a. Taxi driver-ho ti ti a, “Keini hi chu in tlan chhawk thei kan ni lo, private aṭangin kan sawrkar hian ṭan hmasa rawh se, keini te chu kan eizawnna (professional job) a ni a, private motor-te chu an hnathawh tih awlsam nana nei an ni a, an motor-a an kal loh pawhin public carrier-ah an kal zel thei a, an eizawnnain a buai phah lo.

Public carrier (passenger phur) te hi ram changkang chuan an zah thiam asin. Kan sawrkar hian keini public carrier-te hi hmelma ena en mai lovin fa angin min en ve se kan va duh em!” te an lo ti a. Kan sawrkar thuneitute pawhin taxi pawimawhzia leh ṭangkaizia an hre chho ve zel ang, lungmuang takin lo thawk (service) zel rawh u, te kan ti ve luam a.

A ni tak a, kan Taxi service tam tak hi chu thlak ngai ve tawh tak takte pawh an awm a, a neitu leh khaltuten theih tawpa an han tuaihnum pawh hian chuan chakawm lo tak tak an ni hlawm. Ṭhiante leh hmel hriatte an nih hi chuan midang han hman san daih hi an zahawm a, an eizawnna ber a ni ve bawk si a, i taxi hi thlak ve tawh rawh ti ila, tun hma deuh kha chuan (phur deuhin) “Aw ka thlak ve thei ṭep tawh, kum sawm (10) a tling ve ṭep tawh e” tiin min chhang mai a. Kum sawm tling tawh a ngaihte pawh an la service reng mai a. Hmanni chu ka ṭhianpa hnenah, "I taxi i la thlak na nge" tiin ka zawt a, “Thlak ka tuma a thlak (replace) theih loh, sawrkarin min accident-tir phawt an tum” a ti ta daih mai a. Enge a awmzia tia ka zawh chuan a ni chuan “Accident lo chu kan replace thei lo a ni an ti” a ti ta mai a. Beidawng hmel deuh mai hian accident ngawt ai chuan theih tawkin ka lo tuaihnum ve ang a, min hmang zel tho dawn nia aw, a ti a, a khawngaihthlak hle mai.

Tihian ka ngaihtuah chhun-zawm a, taxi hlui deuhte pawh hi hnualsuat mai tur a lo nih loh hi an lo zahawm zawk hle mai tiin. Taxi neitu/ khaltute leh mipuite pawh hian Taxi upa deuh tawhte hi hmusita hnualsuat mai lovin an zahawmnate hi lo hriat sak ve tawh zawk ila a va ṭha dawn em! Kan sawrkar pawh hian motor nei ve thei loten motor thara an chuan ve theihna turin a hlui deuhte hi an accident hun nghak kher lovin thlak (replaced) tir theih dan tur lo ngaihtuah sak ve mai sela. NLUP dawn ai mahin taxi a eizawngtute hi chuan an lawm zawk ang a, mipuite pawhin kan chhawr ṭangkai ngei ang. Eizawnna ngialnghet sawrkarin a siam sak a ni bawk ang a, a va ṭha dawn em!

- C.Lalhmahruaia