RO MIN RELSAK ANG CHE

He hla ropui tak hi Biakinah mai ni lo, vantlang punkhawmnaah te, ram rorelnaah te sak ṭhin a ni a. Hla ropui tak mai leh hnam tinte tana hla inṭawm theih a ni awm e. Amaherawhchu, thinlung taka sa nge kan nih, a hla a nih avanga sa ve mai kan ni zawk tih erawh chu, a sa tuah a innghat ang chu. A bikin ram roreltute tana phuah ni awm tak hla a ni a, a inhmeh hle bawk. Pathian rorelna hmaa intukluh hi ram hruaina kawngah te, khawtlang leh kohhranah te pawh a lo pawimawh hle mai. Kan ram hruaitua leh chhungkua, kohhranah te Pathian thlan hi thil pawimawh tak pawh a ni. Duhthusam mihring tu mah kan awm lo; fel famkim leh sawisel bo lah kan awm hek lo. A pawimawh ber zawk chu Pathian rorelna hmaa intukluh ngam hi a ni. Thufing pakhat chuan, “Thil mawi hi a ṭha a, mi ṭha chu a mawi thuai ṭhin," a lo ti a ni.

A hmasa berah chuan kan mimal nunah hian Ro min relsak ang che tih hi thinlung taka kan inhlanna thu atan a pawimawh hle mai. Hringnunah hian beidawnna leh harsatna tam takin min tlakbuak chang a awm ṭhin, chu harsatna chu táwn tlang ngam lovin mi ṭhenkhat chuan an nunnate an lak phah hial ṭhin. Hebrai thufing chuan, “Mi chu a hlawhchhamna chhiar rheih a nih chuan mi ropui a ni.” a ti a. Hlawhchhamnate, beidawnnate hi kan nun chhertu atan hmang hlauh zawk ila mi hlawhtling kan ni thei ang. Zirna kawngahte, eizawnna tur te, nupui pasal thuah te Ro min rel sak ang che ti a Pathiana innghah ngam hi ava pawimawh em! Hlawhchhamin kan inhria a ni thei e, beidawnnain min tlakbuak chang pawh a awm a ni maithei. Mahse, chu chu kan inhnehtir tur a ni lo va, Pathian rinchhana dingchhuak tura kan beih a pawimawh. Khawvel mi ropui leh tun thlenga an hming dai ngai tawh lo, miten kan ngaihsan rawnte hi awlsam taka hlawhtling an ni lo tlangpui. Harsatna leh beidawnna hmachhawn hmasatute an ni ṭhin.

A pahnihnaah chuan chhungkuaah 'Ro mi relsak ang che' tia Pathiana kan innghah ngam a pawimawh. Chhungkaw nu leh pate’n a hmasa bera kan chhungkuaa rorel tura a taka Pathiana kan inghah a ṭul hle mai. Kan chhungkaw innghahna hi eng nge? Sum leh pai em ni? Fa te em ni? Nu leh pa ngawt em ni le? A pawimawh ber chu Lalpa kan chhungkuaah ro min relsak ang che tih hi a ni. Mi ṭhenkhat chuan kan chhungkaw nawmsak nan tiin sum leh pai mawi leh mawi lo pawh thlu lovin kan la lut a, duhamnain kan khat a ni. Chhungkaw hlimna leh damna thuruk hi pawisaah a innghat ngawt lo; nu leh pa ropuina emaw, fate ropuinaah a innghat ngawt hek lo. A pawimawh ber chu Pathian rorelna hmaa kan tlukluh ngam hi a ni. Khawvel hi chu a ho zawnga ngaihtuah chuan a ho khawp a, Pathian hre lo chhungkua phei chu an ziktluak hleithei ṭhin lo.

Pathian rorelna hmaa intulut lo chhungkua chu a tirah han hlim viauin lang mah se, rei lo teah chhungkaw kehdarhna a lo thleng a, naupangte rilru na leh baihvaiin an awm a, an nih tur ang an pha tawh ṭhin lo. Nu emaw pa emaw pawhin nupui pasal dang a lo nei a, chhungkaw hlim ṭhin lai chu hmanlai an chang zo ṭhin. Tute nge tuar ber kan tih chuan ‘Naupangte an ni’. Tunlaia ruihhlo ngai kan tih te, mahni intihhlumna tam ber pawh hi chhungkaw kehchhia aṭanga lo inṭan a tam ber awm e. Mizoram State hi India rama State zingah nu pa inṭhenna tamna ram a ni a. Chutah Kristian tamna ber ram kan ni bawk a, a inhmeh lem lo hle. Pathian hmaah urhsun taka thutiamin kan innei a, kan thutiam kan bawhchhe leh a, Lalpa hian min ngaidam seng ang em tih hi chhut tham a ni. Chuvangin chhungkua I din hmain ngun takin ngaihtuah hmasa la, thutlukna siam ṭhin ang che. Fate Home-a dah ngai khawpin I siam lul lo ang u. Vanduaina erawh thuhran a ni a, tu mahin kan pumpelh theih loh thil a ni.

A pathumnaah chuan ram rorelnaah ‘Ro min relsak ang che’ tia Pathiana kan innghah ngam a pawimawh hle mai. America ram te, British leh ram dang ṭhenkhatte pawh hi a hma kha chuan an roreltute Pathian hmaah an intulut ṭha ṭhin khawp mai a. America khu Obama President a nih khan thil tam tak a tichhia niin sawi a ni a. Trump-a khan thil tam tak a rawn siam ṭha a, mahse, a siam ṭhat ziktluak hmain a tling leh ta si lo va, eng nge an an zel dawn chu kan hre lo.

British pawh khu an Prime Minister khu Sakhaw dang betu a ni ta tlat mai a, ni dang angin Pathianah an innghat ang em hriat a ni tawh lo. Kan Ram hi chu Pathian zawnchhuah inti ngam ngat kan ni a, chuvangin kan ram rorelnaah Pathian a tel loh chuan a la buai hle bawk dawn a ni. Pathian teltir ngamna, ‘ro rel min relsak ang che’ ti ngam ngata roreltute an din chuan, kan State chu Lalpa'n mal min sawm nasa dawn a ni. Chutiang ni lo va, ropuina leh therhlo duh avanga Pathian hi kan phatsan a nih hlauh chuan a nghawng chu nasa tak a ni ang. Hlemhle taka sum lakluhnate hi ram chauh a ni lo, chhungkua, kan fate’n an tuar ṭhin.

Kan mimal nunah te, chhungkuaah te, Ram rorelnaah te ‘Ro min relsak ang che’ tia a hlaa sa mai lo va, thinlung taka satu leh zawmtu hi Pathianin a duh a ni. Kan nuna beidawn tak tak chuan Pathian lo chu innghanna tur kan nei chuang lo. Chuvanin kan ni tin nunahte Lalpa rorelna hmaa intulut ngam kan nih a pawimawh hle. Ni tina kan hna, kan zirna, kan eizawnnaah te ro min relsak tura Lalpa au ngamtu, a taka Pathiana intulut ngam nih hi tunlai khawvel buai takah hian a va pawimawh em!

Khawvel hi buainain a khat zo tawh; indona, lirnghing leh chhiatna hrang hrang kan hmachhawn reng a, Middle east (Israel leh Hamas) buaina hian eng chen nge a awh ang a, eng chen nge a kan kai dawn kan hre hek lo. Pathian thua chawlawlna thlarau hian kan ram ngei pawh min tibuai tawh a, politics lamahte kan rilru kan pe nasa tulh tulh tawh. Ruihlo a pung a, ruihhlo ngai an tam tual tual a, dan bawhchhiatna a pung tulh tulh bawk. Lalpa rorelna hmaa intulut ngam a, a taka Pathian hnaihtu apiang mi vannei an ni e.

- Reuben Lalnunthara Hnamte