Written by
Miltona
Vaivakawn

Sumo Driver Nge Khalh Thiam Taxi Driver Zâwk? - Miltona, Vaivakawn

Mizoram-ah hian lirthei chi hrang hrang khalhtu kan awm a, lirthei khalhtute hi an ngaihsânawmin an pawimawh vek a, a bik tak-in passenger phur motor khalhtute phei phei chu an pawimawh lehzual ti ila a sual tam lo ang. Pathian hi a bul berah chuan min hruaitu ni bawk mah sela, a mi hman driver-te hi him taka kan tum ram min hruaithlengtute an ni. Chutih rualin ‘vanduai’ tih chhuanlama nunna suattu râpthlâk tak an ni ve thei tlat. Mizorama lirthei hrang hrang khalhtute hriat tûr
ṭhenkhat sawi teh ang.

1. Mahni side-a tlân hrâm hrâm: Khawpui chhûng a ni emaw long run a ni emaw, eng lirthei pawh kan khalh rêng rêngin amah Pu Lallianmawia (Mawitea) SP kal chhuak tain a sawi ang khan kawng ṭhentu (road divider) hi inrin vek kher lo mah se kan mit leh rilru-in a chanve chanve-ah kan ṭhen ang a, a chanve kan chan lampangah kan tlân ngêi ngêi tur a ni. Ka hriat leh hmuh phâk ve chinah pawh accident thleng tam takte hi ‘wrong side’-a tlân vâng a ni. Khawpui chhûng niin khawpui pâwn ni se mahni side-a tlân hrâm hrâm tur a ni.

2. Zu rûi chunga lirtheih khalh: Zu in mi lirthei khalh-ah ka chuang duh lo ka ti ṭhin a; nimahsela, zu ina lirthei khalh ṭan tlat ka tawng fo mai. An in leh ruih avâng hian an lirthei khalh a buai phah chuang lo an ti tlat ṭhin. Ka awih chuang lo, a chhan chu zu-ah hian pangngâi lohna a awm tlat avângin. Khatia min chhângtute pawh kha zu rûi khalhah nge i chuan duh rûi lo khalhah tiin zâwt chiah mah ila rûi lo khalh zâwka chuan an thlang tho ang. Rûi chunga lirthei khalh hi accident thlen chhan hrang hrang zinga langsâr ber pakhat a ni tih hi pawm tûr a ni. Passenger phur lirthei khalhtu-in a rûi a nih chuan kawng laklawh pawh ni se chhuka police-ah emaw traffic police-ah emaw report mai tûr a ni. Min tlânsan mai rawh se. Hei hi kan him zâwkna tûr a ni. Lirthei dang rûi chunga khalh kan hriatte pawh report mai tûr a ni. Driver mâwl chhah tak lo chuan rûi chungin an khalh duh tawh lo.

3. Thinrim chunga lirthei khalh: Driver-te hi amah Dr. Lalhrekima tih dân takah mi rilru hrisêl tak an ni tûr a ni. Passenger-te nên emaw chhûngte nên emaw mi dang hrim hrim nên emawa intihthinrim avânga fimkhur lo tak leh pawisak nei loa lirthei khalh ching tûn hma chuan an awm ṭhin. Chêtsualna a thlen phah fo a, a pawi takzet a ni. Kan thinrimna leh kan lirthei khalh hi inzawmtir loh hrâm hrâm tûr a ni. Thinrim avânga chak deuh deuh leh hlauhawm deuh deuha khalhte hi thil atthlâk tak, mi rilru hrisêl lo zia a ni. Tin, kan hmaa tlân apiang lehpelh tum tlat te, kan hnunga keini âia fit zâwka rawn tlân pass duh loh tlat mai te leh in-ûm vak vakte hi thil atthlâk tak a ni. Lirthei khalhtu chu mi rilru hrisêl leh zâidam tak an ni tûr a ni.

4. Him taka tlân chak dân: Lirthei kan khalh chak hian kan thleng hma a, petrol/diesel pawh kan sêng tlêm bik. Kawng a ngîl a, kan hmalam kan hmu fiah theia, kawng a ṭha a nih bawk chuan tlân chak mai tûr a ni. Nimahsela, kawng kâwi a awm erawh chuan mahni side-a tlânin speed kan down ngêi ngêi tûr a ni. Eng anga hmanhmawhthlâk pawh ni se speed down ngêi ngêi tûr a ni. Kawng kâwia speed down chuang si loa kan tlân chak vak hian lirthei dang lo tlân nên insut palh a awl a, hetiang avânga accident thleng hi a tam êm êm a ni. Kawng kâwi lai taka lirthei brake rah thuta motor ke hrûtna hnuhma hmuh tûr a tam hle. Tin, kawng kâwiah horn pêk a ṭha a, horn ri kan hria a nih chuan lo hmeh rik ve bawk a ṭha hle. Chu chuan intih palh theih lakah min vêng tlat a ni.

5. Him taka kawng chhe hêl dân : Kawng khuar leh a chhe lâia tlân a hrehawm ṭhin avângin kan hêl tlângpui ṭhin. Kawng a ngîla motor dang nêna insut palh hlauhawmna hmun a nih lêm loh chuan kawng chhe lai hi hêl mai tûr a ni. Nimahsela, kawng kâwi lâiah hian kawng khuar chhe deuh a lo awm a nih pawhin hêl loh mai a him zâwk. Lehlam aṭanga rawn tlânte kawng zawh a chhiat si loh chuan speed sâng takin an rawn tlân thut thei a, chu chuan accident a thlen thei a ni. Chuvângin, kawng chhe hêl hun leh hun lo hriat a pawimawh khawp mai.

6. Overtaking leh signal: Kawng sira dinga kan tlân leh dâwn rêng rêngin khawpui chhûng a ni emaw khawpui pâwn a ni emaw, signal pek ngêi ngêi tûr a ni. Signal pe loa tlân thut hian intih palh a awl. Tin, overtake hun hriat a pawimawh khawp mai. Driver junior deuh leh two wheeler la khalh tam lote chuan overtake hun an hre lo
ṭhin a, accident a thlen phah fo mai. Kawng kâwi lâiah hian overtake loh hrim hrim tûr a ni. Taxi driver pakhat chuan two wheeler khalh tam tak hi chu khalh kêp an ngai ṭhin a ti a, a sawi dik hmêl hle mai.

Lirthei kan hmang ṭangkai ve thei ta hi hmasâwnna duhawm tak a ni. Lirthei hi thluak nei lo a nih avângin thluak nei mihring hian ṭha takin kan thunun thei tûr a ni. Tin, lirthei khalh theih ringawt hi a tâwk lo a, hriat tûr dang tam tak awmte hi hriat vek kan tum tûr a ni. Fimkhur lo taka kan khalh hian nunna hlu tak kan chân phah thei a, fimkhur taka khalhtute paw’n fimkhur lo taka khalhtute avângin vanduaina an tawh phah thei a ni. Aizawl hi ‘Silent City’ tia hriat lâr kan ni a, ṭul fe loah chuan horn kan hmet ri vak vak ngâi lo a, kan changkâng hle mai. Mizoram hi lirthei khalhtute fimkhur berna leh accident thlen tlêmna ber state nihtir i tum ṭheuh ang u.