SORKAR THARA HMUH KA BEISEI CHU
Election Commission of India (ECI) in inthlan result puan hun sawn hma emaw, sawn tlai emaw a tum lem lo nia a lan tak avangin December 7 hnu lawkah chuan kum 5 chhunga Mizoram enkawltu tur sorkar thar ruangam kan hmu chho mai dawn a ni. Sorkar thar a lo piang ang a, “Kan in chibai liam liam chhungin kum khat chu a ral mai a,” tih ang vel kha chu ‘ram hlui zia’ dik tak, vaki ṭawng thei an sawi ang leka nationalism tia au au chunga an thil sawi awmzia ber pawh hre thiam chuang lo, ram hmangaihna tak tak pawh nei chuang lo, kum 5 chhunga millionaire nih hman hram tumte sawi tawk vel a ni a. Tunlai hunah phei chuan kha'ng thute kha chu a sawi ringawt pawh zahna tham a ni ta.
Sorkarna fawng an vawn rual rualin, a tuk aṭanga hna thawk nghal phat tura puanven sawi chhing sa phanten Mizoram hi enkawl tawh se tih hi kei leh Zoram mipuite beiseina a ni a. A tua te pawh sorkar se, chu sorkar tharah chuan heng thil 2 te hi hmuh ka beisei a, hmu ngei thei ila, kan hmangaih Zoram hian a va ṭhatpui dawn tehlul em!
1) CHIEF MINISTER HUAISEN: Tun kum 5 chhunga kan ram awmdan khan Mizote hi a hnungtawlh zawngin min hnûk chiam a, ruam thûk takah min hnûk lut mek a ni, min khaichhuaktu tur Chief Minister huaisen kan va mamawh em!
Tun hun tluka administrative reform kan mamawhna san zia hi sawi tur a tam lo vang, tuna kan awm dan hi chu a zahthlak tih piah lam a ni ta. Chhiatni ṭhatni kalkhawmnaa titi langsar tak zinga mi chu, “Kan Civil Secretariat te hian a zahawmna a hloh zo ta, huhang a nei tawh hek lo, officer hoin minister an intlawnsiak a, minister bulah ring deuhvin an nui a, Chief Secretary ber lah hnawksak an tih luatah CS dinhmun zahawmna bo ṭhakin an sawisa a, ui chuang awmin a awm ve ta mai mai a ni,” tih thute a ni riap mai a, a zahthlakin a tlawmthlak a ni. Kut hnathawktute leh loneituten belhtlak roreltu an mamawh, an mangang au aw hi haider chi a ni tawh lo. Kan ram nghahfak ṭhalaite beisei chu rorelna dik leh roreltu ṭha a ni, an bei a dawng zing ta!
Tun kum 5 chhunga kan ram zirna enkawltute pahnih chu an lawina kohhrana Kohhran Upa ve ve an ni a, mahse, kum 5 chhung khan eiruknaa hmingchhe ber berte zinga bang lo, eirukna a hmingchheho ṭhutnaah pawh a tlar hma luah deuh rengtute an ni a. Pakhat zawk phei chuan mipui hmaah ‘amah leh a chhungte tan damchhung daih sum a khawl tawh’ tih a sawi riap mai! Sawi tur tam tak a awm, sawi sen a ni lo, Chief Minister huaisen chuan kum 5 chhungin Zoram hi kawng dik min zawhpui hman ngei ngei ang, chu chu beiseiin kan thlir a ni.
2) FINANCE MINISTER ṬHA: He thu ka ziah mek lai (14.11.2023) hian Mizoram sum dinhmun a chhe em em a, sorkar treasury ah eng bill mah kal tlang thei a awm lo (Kamrula bill erawh a kal tlang pap pap em ka hre lo). An hnuaia thawkte hlawh an pe thei hram a (han insawi theihpui chiam chi lah a ni si lo), a bak chu danchar vek rih a ni tih an hotuten an sawi a, tunhma angin nikhata pek chhuah theih zat (ceiling) pawh siam theih a ni rih lo tih an sawi.
Kan ram sum dinhmun chungchang hi thui tak sawi a ngai lo, kan harsat namen loh zia kan hre vek a, sawi nawn a ngai lo. Kan pi leh pu, kan nu leh pa, kan u leh naute chunga tawrhna rapthlak leh zahthlak tinreng a lo thlen chhan kha a tak ram thleng lo tur zalenna kan sual avang a ni a, chu zalenna min sual hlawhchhampuitu, vote zawn nan leka Mizo nationalism hming thianghlim pawh la hmang bawrhbang hreh lo zui zeltute ngei chuan, tun kum 5 chhung khan rorelna fel lo avang leh Finance Minister ṭha lo ber chi min pek avangin Mizoram hi leibatna salah thuk lehzual zawkin min hnuk lut ta hlauh thung a, chirhdup a tang ang chauh kan ni ta, kan bat tam poh leh kan chhe tawlh tawlh mai a nih hi.
Mizoram hian lei rem kan rah vat a ṭul hle mai, a nih loh chuan kan buaina hi a thuk tawlh tawlh dawn, hlauhawm chhinchhiahna kan pel thui lutuk dawn e! Chuvangin, sorkar thar a pian tuk aṭangin kan ram sum harsatna siamṭhat kawnga awmze neia hna thawk nghal mawlh mawlh thei tur Finance Minister ṭha hi Zoram mipuiin tun dinhmuna kan ram mamawh ber pakhat a ni. Kan ram sum harsatna hi titi leh rinthu maia sawi fel chi a ni lo tih chu tun kum 5 chhung khan mit ngeiin kan hmu. A ngaihna hria, a tihdan tur hria, Finance Minister vengva, taima leh rinawm, ei theih apiang ei chaka rilṭam thang huam lo kan mamawh takzet a, mipuiin tlumtea thlirin kan thlir a ni.
- Vanlalfaka Sailo