A MAK ṬHIN MANG TAK E

He khawvelah hian thil mak tak tak a awm a, a thleng ṭhin bawk a. Tun hnai mai a thil thleng kan buaipui deuh luai luai hi mak ka lo ti ve leh em em a. Harsatna leh buaina te hi loh theih lohva kan chunga thleng a awm theih laiin siam chawp buaina, ti lo ila buai loh mai na tur thilte pawh a awm ve a, chutiang chu tuna kan buaina hi niin a lang. Mizoram Kristiante chuan Pathianni hi Pathian chibai buk nan kan hmang ṭhin a, mipui kaihhnawih thil dang reng reng chu he ni bikah hi chuan kan ti ngai lo tih hi tupawhin kan hriat a ni. Chuvangin, vote chhiar ni pawh hi a hma ni emaw, a tuk emaw kha ruat mai se chuan buaina a awm lo ni mai tur a ni.

ECI hun ruat dan kher hi a mak

Hman deuh khan Pathianni ah inthlan an rawn ruat ringawt tawh kha a ni a, khami ṭum khan Mizoram aṭanga kan dilna avangin an ti danglam ta a nih kha. Inthlan buatsaih tura sorkar laipui rinrawl ECI meuh chuanan thutlukna in a kaihhnawih turte chu hre ve awm tak chu an ni a, an timak lu deuh tih loh rual a ni lo. Mizo Kristianten Pathianni kan hman dan te, kan khawpui ber pawh Pathianniah kher hi chuan a reh ruai ṭhin tihte, hlimhlawp leh thildang engmah kan huaihawt ngai lo tih te chu tumahin an hai mawlh lo, Kristiante ni serh bawhchhiat avanga kan dawnsawn (react) dan tur pawh an hre lawk thiam hial ang. Chuvangin, ECI hian min chhaihin min bawl a ni ber lawm ni? A sorkar laipui thu leh hla lo hlein ka hre nghe nghe a, Mizo mipuite hi min nau ta lu deuh em ni dawn zawk le aw?

Pawi ti lo pawl an lo awm zel hi a mak

Hetiang thil hi a lo thlen takah chuan pawi ti lo pawl pawh kan mite zingah ngei an lo awm leh ta zel a. Sawi mam dan chi hrang hrangte chu an thiam leh hriat ang angin an vawrh chhuak ta hlawm a, Pathianni theology te, Sabbath serh chungchangte, roreltute thu awih thute thlengin an vawrh darh ta chum chum mai a ni, a mak ka ti ngawt mai! Vote chhiar a ni emaw, ni lo emaw inkhawm lo tur tam tawk tak chu an awm ngei ang tih chu tlang hriat a ni a, sabbath serh ṭhinte pawh an awm a, chu pawh tlang hriat bawk. Mahse, Mizo Kristian nawlpuite chu hemi niah hian kan Pathian chibai buk turin naupang, nula leh tlangval, nu leh pa kan phu suau suau dawn a ni tih chu a chiang sa reng mai a. Tin, mi zawng zawng deuh thawin kan ram hruaitu tura kan thlan tlinte chu tunge an nih tiin kan bengkhawn ṭhup dawn avangin Pathian chibai kan bukna rilru pawh a tiphawklek ngei ngei dawn a ni.

Bawl tham mai mai kan hi a mak

Kan ramah hian han inhampuar viau ṭhin mah ila, rampui (central) lam aṭanga thlir hi chuan kan te lulai em mai a, ngaih pawimawh tham kan awm lo a ni ang e, “A pa tet nen, a rak ve leh hlat ṭhin!” min ti liam mai mai ṭhin nia ngaihbel theihin thil a thleng ta zauh zauh mai. Hetiang boruak hnuaiah hian min enkawltu hi kan tan pa nih a tlin leh tlin loh a lang chiang zual ṭhin. Pa ṭha chuan a fate zinga a te ber pawh namnul mai lovin a ngaihsak ṭhin tih kan hria a, a duhzawng leh a ngaihhlut zawng pawh a theihnghilh ngai lo. Pa ṭha lo erawh chuan a fate zing rau rauah ngaihpawimawh bik leh palzut bik a nei ṭhin. ECI-in hetiang a a tih avanga kan lungawi lohna hian ṭul lova tha leh zung insenna a siam belh ta nual a, tul lovah min chaih buai kual thui ta hle a ni.

Ṭthenkhat mit a la vai reng hi a mak

Kristiante tana Hindutva ideology hlauhawmzia leh India ram tana a ṭhat lohzia thu hi vawi duai lo kan sawi tawh a, mahse, mi tam zawk chuan kan var pawh zo tak tak lo a ni, a mak hle mai. Ka ram leh ka hnam leh ka sakhua aiin keimah mimalin ka ṭhatpui dawn nia kan hriatna hian kan mit a ti del tlat tih a chiang reng mai. Kum 5 kal ta kha niin ka hria, Churachandpur-a Theological College pakhat, ka ṭhianpa Principal a nihna hmunah Hindutva hlauhawmzia ka sawi nghek mai a. Zawhna hunah chuan pa pakhat, pawr ve angreng tak hian, “Hetiang hi engnge kan tan a hlauhawmna?” tiin a la rawn zawt ta cheu va, ka ṭhianpa pawh chu a ṭhuthmunah a lo phun nang nang tih ka la hre reng a ni. Tunah erawh chuan kha pa ngei pawh khan a hrethiam tawh ngei ang, thla 7 dawn chu nunphung pangngai pawhin an nung thei ta lo a ni si a. Kuki zinga an mithiam pakhat chuan seminar-ah, “Manipur hi a bulṭanna mai a ni tih i hre vek ang u,” a ti ngawih ngawih mai a ni. Chutih laiin Mizoramah ngei pawh BJP party candidate vote tlin lo tum phette pawh kan awm ta zel mai si a, a mak a ni.

Pathianni hlutna kan hai hret ṭhin hi a mak

Pathianin lei leh van a siamin a ni 7-naah a chawl a, chu chu serh turin mihringte a hrilh a ni tih kan hria. Kha ni 7-na kha Judate Sabbath, vawiina Inrinni kan tih hi a ni. Pathian Fapa Lal Isua Krista thihna hneh a a thawhlehna ni kha tuna Pathianni kan tih hi a ni ta thung a. Chuvangin, a tira Kristian, Juda hnam deuh vekte khan Sabbath chu an serh a, Isua thawhlehna ni pawh chu an serh tel ṭan ta a. Chumi hnuah Kristianna kha Juda mi ni lo, Jentailte zingah a pawmtu an lo pung ta zel a, Sabbath serh aiin Lalpa Ni serh an lo tam ta tawlh tawlh a ni.

Kristianten Pathianni kan serh kan tih hi Judaten Sabbath an serh ang em ema serh kan ni lo tih a chiang a. Amaherawhchu, ni 7-a ni 1 hi Pathian chibai bukna ni atan kan ruat hrang thlap a, hemi ni hian kan taksate kan ti hahdam a, buaina dang hrang hrangte dahṭhain Pathian chibai kan buk ṭhin a ni. Chuvangin, Pathianniah kher hi chuan keini Kristiante tan chuan Pathian biakna tih loh chu boruak dang neih a rem lo va, tunhma aṭanga kan tih ngai loh kumkhua a ni bawk a. Pathianni hlutzia te, kan thlarau nun atana a pawimawh ziate hi ngun zawkin ngaihtuah chiang ṭheuh ila, Pathianni kan hman ṭhin dan pawh i ngaihtuah nawn ṭheuh ang u.

- Rev Dr Ramengliana Ralte