SORKAR LEH LO TA SE
A KAMKEUNA
Tun ṭum 9th Mizoram State Assembly inthlanpui zet zawng Political Party tinte ṭan lãk a na bawk a niang, MPF leh Kohhran hruaitu puithiam rualte'n "Political platform aṭang leh social media hmangin insawisel tawn loh ni se," tia theihtawpa ngenna an thlen chungin a sãwt meuh lova; ṭawngkam mawi lo tak tak leh ṭawngkam feikibãrin an inkhawhtawn zuai zuai ni berin a lang. Hetih rual hian Political party tinte'n sorkarna siam ngei turin an insawi ṭheuh a, a bikin rorel lai MNF Party leh ZPM party-te'n Sorkarna an siam ngei an inring nghet hle niin an interview-na hrang hrang aṭangin a hriat theih. Hun kal tawha sorkar inthlak thleng dan chhut letin a lan dan ringawt aṭang chuan rorel lai party MNF bawk hian sorkarna chang leh ngei tura ngaih theih a ni. Mahse, vanduaithlak taka an sorkar leh lo hlauh a nih chuan tu sawi buai theih a ni lo va, anmahni mawh ngei a ni ang.
ROREL LAI HI TLA TA SE?
Mizoram bikah chuan sorkarna changtu rorel lai party te hi an che ṭha lo hle a nih loh chuan term hnih tal hi chu a zawnin an sorkar deuh tlangpui ṭhin. Amaherawhchu, tun ṭum inthlanpui erawh hi chu a danglam viau mai thei. A chhan chu abikin ministry lo chelh tawh political party kum 60 zet tling tawh MNF Party leh INC-te hian an thutiam hlen tak tak si lo va, mipui an bum zing tawh nia a lan avangin sorkarna la chelh ngai lo, hmel thar diai a lo lang nawlh thei a, chutih rualin rorel lai mek MNF party bawk pawh hi a sorkar veleh thut thei bawk. Mahse, a sorkar zo ta lo a nih erawh chuan a hnuaia tarlante vang hi a nih theih ngei a rinawm. Chungte chu:
LEIBA NGAH VANG
MNF sorkar hi Fiscal management-ah a hlawhchham hulhual nia a lan avangin GSDP aṭanga tehin India ram state & UT zinga leibã ngah ber niin 53.1% leibã a nei a, hei vang hian Zoram mipuiin sorkartir leh chi-ah an ngai tawh lo a ni ang.
INRINHLELHNA VANG
Covid-19 hripui len vanga Central Sorkar lamin sum tam tak kawng hrang hranga a rawn pek leh, CM Relief Fund-a sum tam tak lo lut hmanralna chiang taka hriat hleih theih a nih loh rualin, Health Department bik chauhin khatih lai khan fet taka audit a hmachhawn a, khata ṭang khan MNF Sorkarah inrintawk lohna lian tak a rukin a awm tih mi tam takin an thlir dan a nih avangin mipui rin an hlawh zawh loh phah a ni thei a, an party chhungkua pawh a rukin nasa takin a nghawng thei niin a lang.
PHUL LEM PHAH VANG
MNF minister ṭheuh ṭheuh zingah an pu berah an intlaktlum hleih hlawm hle nia sawi a awm a, Minister pakhatin a department chan develop nan phullem eng emaw zat a phahtir theih laiin, minister tam zawkten kut bengin an dawh reng ṭhin niin a lang a, kha khan party mipui rilruah a ṭha lo zawngin nghawng a nei thui hle niin a lang a, an vote a kal darh nasat phah a ni thei.
CONTRACTOR BILL TANG
Sorkar lai Party mi leh sa contractor ṭheuh ṭheuh zingah Kamrula, Zoramchhana te bill leh supplier ṭhenkhatte bill vbc eng emaw zat pawh ni se, treasury hrang hrangah a tang ve ngai lo nia sawi a awm laiin, contractor dangte bill erawh lipuia hreifang tla ang vang vangin tun thlenga pil bote a la awm hnem hle nia sawi a awm a, hei vang hian mahni party a ruka phatsan an tam a ni mai thei.
RETIREMENT BENEFIT
Sorkar hnathawk chãwl tawhte retirement benefit vbc 180 chuang fe pe thei lova tun thlenga a awm nia a lan avangin, an chhungte leh vua leh vang tam takin sorkar tharah beiseina an neih avangin, a rukin fing takin sorkar lai party paihthlak dan an zawng a ni thei.
ZIRTIRTU LEM
Khawvel ram danga awm ngai lo, Zirtirtu phuahchawp MR Teachers leh SEDP Teachers sang chuang zetin hlawh lak mumal lai reng an nei ngai lo nia a lan avang leh, an dinhmun a derthawng hle tih an hriat avangin an party phatsanin an chhungkua vua leh vangte nen ṭang rualin, an pute an phatsan vang a ni thei ngei ang.
MR BILL & HEALTHCARE BILL
Mi rethei damdawi in awmna healthcare bill ba tam tak leh sorkar hnathawk MR Bill & GPF (NRW) eng emaw zat Treasury-a a tankhawm laiin, mi tlem té ṭhenkhatte'n awlsam takin an la thei niin sawi a awm a, hei vang hian sorkar lai party vote zel chiah an ngai tawh lo a ni ngei ang.
ZÃWL BIK NEI LO VOTERS
Political party vawn bik nei lo neutral voters tam tak sorkar lai party-in an hûi ṭhin ang kha tun ṭum inthlanpuiah hi chuan, ruling party hian a hûi tlem hle niin a hriat theih. Vote thlak nia han vah kualna velah pawh neutral tam berte hian tun ṭum chu "a thar enchhin ve ila a ṭha ang a?" an ti deuh ṭhup niin a hriat theih. Chuvangin, ruling party hian neutral vote an hmu tlem viau a nih chuan tlãkna tham a ni ngei ang.
A TLÃNGKAWMNA
Khing tarlan takte ringawt pawh khi sorkar lai party tan chuan tlãkchhiatna tham niin a lang a, chua chhapah an Headquarters Hnam Run nghaktu party workers, block level leh Unit level-ahte inthliarna a nasa hle niin sawi a awm a, CM dinna bial Aizawl north-I constituency-a sum lut tam bik lutuk avanga party worker-te dang ro dang chãra an dãwng reng bik nia sawite a awm a. Minister pakhat hna chanpual phei chu Hnam Runa Women Front hruaitu pakhat kaltlang lo chuan cement bag khat lek pawh a lei theih loh nia sawi te a awm a, Johnson Park pawh mi dang ta anga lang, mahse, pu ber fapa ta ngei ni reng sia sawi awm te, pu ber dawttu leh Champhai North-I lama party dang candidate ni ta daih nena an hna insem ruk awm ṭhin nia rinhlelhna awm anga sawi te, an pute enkawl dana lungawi lohna party workers leh campaigner-te zingah an awm nia sawi te, an party spokeman ngei pawh restricted tender tam lutuk avanga hna a hmuh theih loha a ruka a lungawi loh thu sawi rik awm te, kum tam tak ram tana hrehawm taka jail tang tawh; beiseina leh hamṭhat vena tur hnawlsak ṭhina a awm fo nia sawite leh, contractor hna inhmuh theih hleih dan te, party workers kutbenga an awm rei tawh dan leh, HQ-a Party secretary liante pawh beaurocrat-hovin engah mah an ngaih lohzia aṭanga an pu ministers-te nen percentage awma contract hna an thawk tlang nia rinhlelh rukna awm thei avang te, an pu berin financial dictator power hmanga treasury a thunun tlat nia ngaihna awm mek te, an pu berin a tlem berah cheng vbc 40 chuang fe sulrul leh tuiêkin a ei chhiat theihna hmun Financial institution hrang hrangah, a chhungkhat vua leh vangte hminga ro a khãwlkhãwm an rin rukna awm mek ni awma sawite avangin- tuna ruling party MNF "Pathian leh kan ram tan" tia Pathian telna tlãk ni lem si lova ngaih theih sorkar lai mek hi, tun ṭumah hian an sorkar leh lo a nih ngat chuan a chhungah a ruka eichhetu thing ngêt leh rulhlut leh vual tam takin a ei chhia a ni ngei ang, tih a hriat thiam theih mai awm e.
I lo thlir phawt mai teh ang u.
-Dr. C. Lalrampana