Written by
C. Lalhriatpuia

Tho la, ding ta che

A chang chuan Mizo mipuite aia deh nuam leh bum nuam hi khawvel hmun dangah an awm ve ang em aw ka ti ṭhin.

India rama ziak leh chhiar thiam tamna berte zinga mi, a nawlpuia changkang em em, social organisation hrang hrang hmanga felfai taka inenkawl a, inhokhawm ṭha em em si, heti em ema palzut kan nuam hi chu a mak ngawt mai. Khai mah aw, kan dinhmun chiang taka tarlangtu thil ṭhenkhat hi i lo en chhin teh ang:

(1) Kan chhungkaw document pawimawh berte zinga mi, Ration Card chu dik lo em emin sorkarin min siamsak a, a pawizia hre reng chungin fiamthu thawh nan kan la hmang mai mai thei a. A tisualtu hotupa (Minister) berin an tihsual chhanah computer leh mipui min puh daih a, kan nui liam mai mai - India ram state dang emaw, ram changkang deuh zawka thleng chu nise an ri luih ang.

(2) Online bazar kan hmang rim hle a, courier service pawh kan nei ve ta nual mai. Mak deuh maiin delivery charge kan chawi vek tawh hnuah state danga an thil chahin a chahtute kawngka a thlen thlap thlap theih laiin Mizoramah chuan customer zawkin kan lam a ngai leh ta tlat zel. Kan phun sup sup a, mahse, dikna dinchan tir tuma khinglet chat ngam erawh kan awm meuh lo.

(3) Sumdawngte leh Parking fee khawntute thleng hian pawisa nawi aiah Vitamin C, Orbit, Centre Fresh, etc min kir mai mai zel a. Lungawi takin emaw, lungawi lo tak chungin emaw kan la mai
ṭhin. Chutih laiin keini aia a let tam taka mihring an tam zawkna leh sumdawngte pawh an inhralh nasat zawkna vai ramahte chuan pawisa nawi dik takin min kir thlap thlap thei thung.

(4) Damdawi lama thawkten theihtawp chhuaha an beih pawha an chhan theih ngang loha boral ta mi tam tak an awm rualin, hnathawktu mi ṭhenkhat in thlahdah vang liau liaua boral te, dinhmun chhe zawka kan din phahnate hi Mizoramah a thleng ta fo mai. Amaherawhchu, heng hnathawktute hian dan anga hremna an hmachhawn ngai meuh lova, an phu tawk hremna an hmachhawn theih nan a tuartu mipuite hian khinlet kan tum hek lo.

(5) Eirawngbawlna gas connection fee Rs. 4000/- vel chauh ni tura Indian Oil Corporation (IOC)-in rate fel tak a siamsa vek chungin Rs. 8000/9000 te (District
ṭhenkhatah phei chuan cheng sing chuang) kan chawi a. Gas stove Rs. 1500-2000 man vel lek lek kha Rs. 4000-5000 ten min lei tir a, chawi tur pangngai aia Rs. 2000/3000 vela tam kan chawi chuang reng bawk. Chiang taka chanchinbu kaltlanga thil awmdan kan hriat tawh hnuah pawh kan ngawi ral mai mai thei tho - Sorkar lahin action lak a tum lem hlei lova.

Mizoramah hian kan dikna chanvo chang tura mipuite kan dinchhuah loh a, tun ang renga kan kal a nih chuan engtikah mah dikna hi lui angin a luang lul lo ang. Rukru-in kan thil an rukin anmahni kan hriat phawt chuan kan umzui a, police hial kan man tir ṭhin ang hian kan mithmuhah ngei dik lo taka kan sum min chhuhsaktute hi i khinglet ngam ve ang u - rukru dik tak an ni si a.

Tunah hian Gas Distributor-ten connection fee hmanga dik lo taka mipui sum an eisak tawh hmu let leh tur te, dik lo taka sum min chhuhsak avanga zangnadawmnate ngiat turin hma lak mek a ni. Hei hi Mizoram mipuiten dikna a lal zawk theih nana dinchhuahna remchangah i hmang ang u. Dik lo taka kan sum leh pai min eisaktute beihletna remchangah i hmang ang u.

LPG New Connection fee dik tak, Indian Oil Corporation (IOC) website (https://indane.co.in/connectio...)-ah pawh an ziah lan thlap chu hetiang hi a ni:

1. Security deposit (14.2kg)

- Rs. 2300/-

2. Security deposit for Pressure Regulator - Rs. 100/-

3. DGCC (Gas Card) - Rs. 50/-

4. Installation charge - Rs. 50/-

5. Filled cylinders (double connection-ah) - *Rs. 1444/- (Rs.722+Rs.722)

*Cylinder man hi danglam ve reng thei.

Total - Rs. 3944/-

A chunga kan sawi ang khian Cylinder man hi a khat tawka a danglam reng avangin connection lak hun a zirin Connection fee hi a inang lo thluah thei a. Amaherawhchu, lo danglam deuh pawh nise, gas lighter & pipe mante nen pawh double connection fee hi a tlangpuiin Rs. 4000/- vel a ni tur a ni. Hemi baka i chawi chuanna zawng kha Gas stove man tihna a ni. I gas stove MRP kha en la, Rs. 4000/- nen belhkhawm la, connection tih nana i pawisa chawi zat aṭangin paih leh la, dik lo taka sum an ei sak zat che i hre thei ang.

Entirnan: Tun hnaia Gas Agency pakhat hnuaia gas connection titu tam tak chuan Rs. 8700/- kan chawi a. Gas stove, two burner Rs. 1800/- man vel kan dawng tlangpui bawk a. Connection fee pangngai Rs. 4000/- vel bakah gas stove man Rs. 1800/- chauh hi kan chawi tur a ni a, tichuan, Rs. 4000+1800 = Rs. 5800/- vel hi kan chawi tur dik tak tihna a ni. Chutih laiin Rs. 8700 kan chawi si a, Rs. 8700-5800 = Rs. 2900/- vel hi kan chawi thlawn liau liau a ni. Dik lo takin distributor-ten min eisak tihna a ni ta a ni.

Chuvangin, Consumer lungawi lo, sum kan chawi thlawnte hmu let leh tur leh zangnadawmna ngiat duh, complain siam duhte chuan 2016 April thla ral hmain a huhoin emaw, mimal pawhin lehkha pawimawh te, ukil rawihna tur leh buaipuina senso inngaihtuah se (nei ngang lo tan chuan a ngai chuang lo),
ṭanpui kan inpeih e.

Document thehluh tel ngaite:

1) DGCC (Gas Card) phek hmasa ber xerox copy-3

2) Gas stove man (MRP) lanna thlalak copy- 3

3) Document dang (subscription voucher, etc) awm ang ang xerox copy – 3 (A awm loh chuan a pawi chuang lo)

Consumer Court-ah hian Ukil ruai kher lo pawhin thubuai a theh luh theih tho a, amaherawhchu, lehlamin Ukil ruai thlapa thiamthu an rawn sawi ve chuan dan lam hre vak lo tan chuan buaithlak duh tak a ni. Chuvangin, Ukil rawih theih hi duhthusam a ni.

- C. Lalhriatpuia

Ph. 9612319611