DOCTOR-TE HIAN TI VE TA SE?
Ka thu rawn ziah ang deuh hi he chanchinbuah hian tlem lai deuh khan ziak an awm tawhin ka hria; a tui hnihna ni mai se.
Hlawhfa ṭhenkhatin hna an thawh laia ri mawi, zai, thu sawi, fiamthu, adt an ngaithla ṭhin hi kei pawhin a takin ka hmuin ka hre ve tawh a. Mobile phone-a awmsa chu hna thawh laiin an ngaithla a ni. A ṭhen chuan mobile-in ri a pek chhuah sang thei ang bera dah pawh duh tawk lovin, woofer nen thlun zawmin hna thawh laiin a ken tel thil ri karah pawha hriat theih turin an ngaithla ta ṭhin a ni.
Tunlai hun inher danglam zel kara hetiang thil chin ṭha lo lo inzep ve hi tih ṭhan a nih hma hian sim vat a ṭha hle mai. Sap thufing chuan 'Hna i thawh lai chuan thawk mai la, i infiamlai pawhin infiam mai rawh' a lo ti a. Thil dang ngaithla paha hna thawh chuan hnain a tuar ang tih chu hriatsa a ni; chubakah, hna quality a chhiat phah ang a, thawh zat tur ang thawh hman lohna a ni bawk; tin, hlawhfate tan phei chuan a ruaitu (employer: principal employer–The ESI Act, 1948, The Contract Labour (R and A) Act, 1970, The Inter-State Migrant Workmen Act, 1979, etc & sub contractor emaw ang chi huam vekin) zah lohna tih lanna a ni thei bawk. Hna thawh lai hi chuan ngaihtuahna la peng thei chi reng reng hi siam loh ni se a ṭha ber a ni. Hna thawh chungchang hi Bible-ah pawh a sawi tam viau mai a; entir nan–hna thawktu chu a hlawh hmu tlak a ni (1 Tim.5:18 b); ...tu pawhin hna a thawh duh loh chuan ei pawh ei suh se (2 Thes.3.10), leh a dangte pawh kan hmu nual a, tunah kan um zui hman rih lo vang.
Hlawh hmu tlaka thawk tur chuan kan thiam ang ang hmanga ṭhahnem ngai taka hna thawh hi kan tih tur a ni. Hna thawh laia biak hlatna (phone call) a lo ri a nih pawhin min ruaitute chu bul hnaia an awm a nih chuan, "Ka pu/pi, ka'n chhang lawk ang e aw," tia hawihhawm taka inràwn hi a mawi ang.
Hna thawh laia ri mawi leh thu sawi ang chi kan ngaihthlak chuan hna thawh (quality) in a tuar ang, tia kan sawi lai hian khawvel hmun hrang hranga hospital casualty OPD, operation threatre leh ICU-a doctor-te duty lai pawh mitthlaah an lang nghal a.
Doctor-te hian an duty lai hian, anmahni vila en rengtu an awm lo chung hian an hnaah an inpe thûk em em a, tihtakzetin (sincere takin, 'serious' ni lovin) an thawk (duty) a ni; chuti ni lovin rimawi, thusawi, duty laia ngaihtuahna la peng thei thil dang hi ngaithla ve ta ṭhin se, damlo leh anmahni hnena inentirte tana a pawi thui dan tur hi hisap ngam pawh a ni lo vang. A nih phung (nature of duties) a dang nain hna thawk ṭheuh ṭheuh, medical doctor-te tihtakzeta an duty ang hian hna thawktu zawng zawngte pawh hian tihtakzeta hna kan thawh hi kan tih tur (duty) dik tak a niin, mahni tan, midang tan leh ram tana hmasawnna a ni a, Pathian zia anna tak pawh a ni bawk.
Ṭhangtharte hian hna thawh laia woofer nena music ngaihthlak hi culture-a a chan vaih chuan nakina Mizo hnam chan tur hi ngaihtuah ngam pawh a ni lo; kan hnam tan din chhuah ngaihna a awm hauh lo vang. Chuvangin, Sorkar hnuai a ni emaw, private sector hnuai a ni emaw, NREGS hnuaia thawk kan ni emaw, huan/lo/rama inhlawhfa kan ni emaw, kan thawh lai na na na hi chuan tihtakzetin thawk ila, hetiang chìn dàn ṭha lo hi a bul aṭangin i sik chhum vek ang u hmiang.
- Dr J.T.Vanlalngheta