KAN KRISMAS HMAN DAN HI
Mizote hian Krismas kan hman ṭanna hun hi a lo rei ve ta hle mai a. Kan hman dan pawh hi a hun azirin a danglam ve zel a, mahse, kan hman dan tlangpui chu lenkhawm zai leh ruaiṭheh hi a ni tlangpui a. Thawmhnaw thar neih te, kép silai kah te leh, halpuah leh halmawi chi hrang hrang nen kan hmang ṭhin kha a ni a. Nimahse, tunah chuan kan boruak chhia venhimna tur kawngah halpuah leh a ken tel thilte khap a ni chho va, tun hma ai chuan a rèm ta hle a, mahse, halpuah leh halmawi vel a ruka lo chheprelh tawk erawh an awm reng tho. Tun hma ai kha chuan a zia ta tho tho mai. Ṭhalai leh naupangte hian Krismas awmzia tak hi an hre lo hle niin a lang a. Chhungkuaah inzirtirna neih hi a ni lem lo em ni ka ti hial ṭhin. Lal Isua’n min tlan tura kan tana he khawvela a lo pianna hun hmang ni si hi; Krismasina a tum hmang pawh lo hi mi tam zawk kan ni maithei a ni.
Ṭhalai tam tak rilruah chuan Krismas a lo ni dawn chuan nawmchenna lam hawi a lang nghal a. Ngaihzawng nei lote pawhin neih tur an dap a, urlawk zan vela Ar kanpui tur an dap a, zu leh ruihhlo nen, chu chu ṭhalai tam tak rilrua Krismas awm dan a ni. Lenkhawmna leh inkhawmnaa kal ṭhalai hmuh tur an tlem thei hle; nawmchenna rilru an put tlat ṭhin avangin Krismas chu hlimhlawp bawlna tia an rilrua an put ngheh tlat avangin Krismasin a tum lam reng reng an rilruah a lut lo a ni. Chutih laiin Kohhran lengkhawm hlim tak tak hriat tur a awm a, vawi tam tak ruai nena nawna hlim tak tak hriat tur an awm ṭhin a, a ṭhen phei chuan kumthar hnu fe thlenga la nawnte pawh hriat tur an awm ṭhin a ni. Tunlaiah chuan ram changkang zawkte tih dan lain, khawlai cheimawi leh mahni inte pawh a mawi leh hautak taka chei kan rilruah a awm ta a, a mawi pawh a mawi ṭhin ngawt mai.
Mi tam zawkte hi chu Krismas a lo thlen dawn hian Bethlehem lam rilruah a awm a, lungte hi a leng deuh ruih mai. Mizo rilruah chuan lenkhawm leh ruaiṭheh ngei ngei kha ṭhulh theih loh tluk a ni bawk. Kan naupan lai phei chuan Krismas tuka vawk an han talh ngek ruai ruaite hi a Krismas riauin kan hria a, vawk phing hampuara pet inchuh reng reng khan hunte kan hmang a, nuam kan ti thei hle. Thawmhnaw thar han neih a, Kép silai han kah ṭhang ṭhang ṭhinte kha a Krismas bik riauin kan hre ṭhin kha a ni a, a hunlai chuan nuam ve tak kha a ni. Chutih laiin Ṭhalai tam takte rilrua Krismas awm ṭhin hi tun thlengin a la thi thei lo va, chhungkuaah hian inzirtirna kan nei tam tawk lo nge ni dawn ni? Nula tleirawl tam takin an thianghlimna hloh nan an hmang a, ruihhlo ti ngai loten ruihhlo tih thar nan te, ngaihzawng neih thar nan te, a awmzia ber chu Setana lawm zawng tih thar nana hmang ṭhalai an kat nawk a ni ber.
Mipat hmeichhiatna avanga HIV kai an tamzia a buaipuitu lamin an sawi chamchi a. Tunah pawh Krismas kan hmang leh dawn a, HIV kai thar te, sawn pai ta te eng zat tak awm leh ang maw le? A rapthlak tih mai tur hi a ni; kan Krismas hman dan tam ber hi chu. Urlawk zan te, kumhlui thlah zante hian Lal Isua hi lo kal ta thut mai se, mi thianghlim lawrte hi lo thleng thut ta mai se chuan, ṭhalai leh nu leh pa tam tak zingah mi thianghlima lawr tur hi an tlem viau ta ve ang! Mi tam takin Krismas kan hman dan hi kan thlak a ṭul ngawt mai. Kan Lal Isua tlawm taka he khawvela a lo kalna hun a nih ang hian thinlung tlawm leh rilru thianghlim pu a, Pathian nen inpawlna hun atan hmang tur kan nih zawk lai hian, nawmchenna leh sual khawih duhna rilru hian min ei chhe nasa em em ta mai hi inenlet a hun khawp mai. Krismas a nih avanga nawmchenna rilru kan put ṭhin hi i paih bo ang u hmiang. Chu ai chuan mi harsa leh mi ṭanpui ngaite tan luangchhuak ila; remna Lal a nih anga midangte nen inremna hun atan hmang ang u.
Midangte tana thil tha kan tih tanna hun te, Pathian Thlarau Thianghlima kan khahna hunah te hmang ta ila a va ropui dawn em! Kristian tamna ramah heti taka bawlhlawha Krismas kan hmang ṭhin hi a rapthlak a ni. Mizoram khaw pakhat, tunah chuan District a lo ni ta a, chumi hmuna kan awmlai chuan Urlawk zan hian hmun danga thuhril tur leh inkhawm tura min sawmna angin ka kal a. Ka lenkhawm nghal avangin zan rei tak hnuah ka haw a, ka haw kawngah chuan kawngsira lo tawm naupang kum tling lo, inkawp te te an lo awm, zu leh ruihtheih nena lo interek hi ka hmu hnem mai a, rapthlak hi kan ti khawp hle. Nu leh Pate pawh hian kan fate hi kan va thlahdah em! Krismas a nih avanga rilru zau deuh pua kan fate awm dan hre miah lova kan awm hi a mak mang e ka ti a, ka rilru a na hle a ni. Chu chu kum 20 chuang liam daih tawh kha a ni a. Kha'ng kha thingtlang khuaah te, khawpuiah te ṭhalai leh naupang tam takin an Krismas hman dan a nih si chuan kan ram chu ngaihtuahawm tak a ni.
Nu leh pa tam tak hi chuan fate hi kan laiking fa neih mai mai emaw tih mai tur a ni a. He kan hunpui lo thlen dawnah hian he hun hi chhungkua inpumkhat nan te, midangte tana luanchhuahna hun atan te, midang kan rem theih lohte nena inremna atan te, Pathian nena kan intawh hun atante hmang ila kan Krismas chu a va ropui dawn em! Ṭhalaite pawhin sual tel lovin hlim taka ṭhiante nena hlim taka hun hman nan te hmang ila; kan damchhunga kan inchhirna tur leh kan nun tichhetu atan he hunpui hi hmang lo hram ang u. Kan chhehvela sakhaw dang biate pawh hian Krismas hi chu an hre vek, mahse, an hriat dan hi chu khawvel thil tak a ni a, vai puja ang chauhin an hria a ang ber. Chu chu ringlo mite pawhin min hmuh dan a nih si chuan, kan Krismas hman dan hi chu Mizote hian kan inenlet a hun khawp mai.
- Reuben Lalnunthara Hnamte