RANIN TLAWMAH A LO PIANG A
Lal Isua kan tana a lo pianna hi a tlawm lutuk a, kan hre fuh lo fo mai. A pianna kan lawmnate hi a tlawm ve ṭhin si lo va; keini chuan a hautak thei ang ber a lawm hi kan duh dan a ni fo. A lehlamah Isua pianna lawmna chu a ni a, hautak deuh kan lawm te pawh hi a nihna tur chin chu a awm tho laiin; Isua hian kan lawm dan erawh hi chu ṭha a ti ang em aw? Kristmas vuakvet laia kan sum che vel tam zia tur hi ka chhut ve ṭhin a, mi tin mai hian kan neih bak hian lawm kan tum a ni ber mai. Dawrkai hote pawh hi eng dawr pawh ni se, krismas lam kaihhnawih lo pawh hi an hlawk vek emaw tih mai tur a ni a. Eng nge ni le, Kristianten kan hunpui neih a lawm ti tein hanin hnem ve ngawt ṭhin mah ila; Kristian te’na kan hman dan tur chu a ni ngut ang em tih hi ngaihtuah tham tak chu a ni.
Chu mai bakah chuan he Krismasin a tum tlawmna nun tak hi kan phawchhuak em aw? a tih theih a. Huau huau leh hlimhlawp lam hi kan rilruah a lut zawk mah ni hian a lang a ni. Hlim leh lawm taka hman tur chu a ni na meuh mai, nimahsela, hlimhlawp leh sualna kawng zawhna atana penchhuakna lam kawng erawh a kawk miah lo thung. Pathian hi mi tlawmte hnenah lo chuan a inpuang ngai lo tih theih a ni a. Thinlung tlawm leh inpumpek hi Lalpa duh dan a ni. Ringtu intite zingah pawh hian Krismasin a tum leh a nihna hre lo fe fe chu kan kat nawk awm asin. Israel fate pawh hi Lalpan eng vanga thlang nge an nih kan tih chuan, Israel fa te hi hnam ropui tak a ni lem lo. Aigupta vanglaia Pharoa-te hunlaite pawh khan Pharoa hnena ei tur dil turin Aigupta-ah inthlahrung takin Jakoba fate ho kha an zu kal a nih kha.
Hnam ropui tak tak leh chak tak, Rome ho te, Aigupta hote Pathianin a thlang tlat lo; chu ai chuan hnam ropui lem lo, Jakoba thlahte kha a thlang zawk tlat mai a ni. Lal Isua Bethlehem ranthleng khera a rawn piangte hi a tlawm asin, kha'ng hunlaia Rome lal ropui Lal Heroda hote tan khan han hriatthiam theih chi a ni lo. Berampu, hna hnuaihnung leh tlawm takte hnenah asin a inlar duh tlat kha! A pianna hmun atan pawh Hospital ṭha emaw, Hotel ṭha emaw thlang lovin, Ran in mai pawh ni lo, ran chaw pekna thlengah a la ni leh ta nghal. He a tlawmna tak hi ringtute pawh hian kan phawchhuak zo lo chu a nih hi. Hei vang hian Thlarau Thianghlim pawhin min thuam thei lo reng a ni. Krismas kan hmuah dan leh kan hman duh dan hi chuan Isua kan tana a lo pian chhan hi a ṭhelh chiang hle a ni. A mual ṭhelh hian hian kan ṭhelh a ni ber mai lo maw?
Krismas putar (Santa Claus) te hi Bible-ah hian kan hmu reng reng lo. Heng Krismas kan lawmna chhepchher vel ai hi chuan chhungkaw tin hian kan fate pawh Krismas nihna tak hi hrilh chiang ila; Isua kan tana a lo pian chhan leh a pianna tlawm tak hi naupangte pawh hian hre vek zawk se, Krismas dik tak leh hman dan chu kan pawhchhuak zawk ang. Tuna mi tam berin kan hman dan hi chu Setana lawmzawng leh a tum kan tihlawhtling hi a va ni chiang tehlul em! Amah Pu Ngurthangvela hla thu ang takin, 'Sodom leh Gomora kan iang zo' a nih ber tak hi maw. Nakkum lawkah chuan Krismas hmanna result chhe tak tak khan min hmuak leh hlawm dawn a nia, Pathian chu a tiropui lo ṭhin khawp mai. Tlawmna nun nen, Bethlehem ran thleng thinlung pua he hunpui hi kan hman chuan Thlarau Thianghlim chenpuina nen Krismas tak tak chu kan hmang zawk dawn a ni.
He Krismas hi Pathian leh mihring kara inremna a nihna ang bawkin kan mihring puite nen remna saui tan hun atan hmang thei bawk ila a va duhawm em! Nupa inrem thei lote inremna hun atan, Pa leh fa, nu leh fa te, mo leh a pi, ṭhenawm khawveng inremna hun atante hmang ila, a va hlawhtling dawn ve le! Khawvel Indopui 1-naa inkahhai chungchang hi a ngaihnawm teh asin. December ni 24, 1914 a ni a, Belgium a Ypres hmuna German sipaite chuan an silaite tuaihnum lam ngaihtuah lek lovin an ralven khurte chu an thiam ang angin an cheimawi a, chrismas tree te siamin an buai ve map map hle a ni. Chumi zawh chuan Indona aw rawl chhuah lovin Krismas hla ngei mai chu hlim takin an han sa ta ṭhup ṭhup mai a.
An Krismas hla sa chu an piah lawka awm, an hmelma British sipaite chuan lo hriain, Krismas boruak chuan an sipai rilru khauh tak tak chu tui ang maiin a rawn tinem ta a. Sawi lawk pawh awm lo chuan German sipai ho zai chu Krismas hlain an chhawn ve ta nghal a. Zan danga silai leh bomb ri a khat ṭhin hmun chu chumi zan chuan Krismas hla hlim taka sak riin a luah ta zawk a. Chu'ng inhmelma tlat ṭhinte chuan silai mu aiah Krismas chibai leh duhsakna hlanin an inau tawn a. Mahni ralven khur kalsanin an inpan tawn ta hlawm a ni. Grenade-a invawm tawn ṭhin kha duhsakna thilpek an neih ang angte an inhlan tawn a, ei tur, meizial, lukhum leh kawrkilh thlengin duhsak takin an neih ang zawng ṭheuh an inpe hlawm a ni. Hetianga hun chhinchhiah tlak hmang tur hian ruahmanna engmah an nei lawk lo va, inkahhai puan a ni hek lo. Mahse, Remna Lal lo piang chuan khawvel mak tihin remna a rawn thlen a ni zawk. Thupek zawm avanga nasa taka indote chuan thupek engmah awm lovin, Krismas a nih vang zawkin hun tawi té inremna hun an hmang hi khawvel history-ah chhinchhiah a ni reng tawh dawn a ni.
Hei hi a ni Krismas dik tak chu tlawmna nun leh remna nun hi! Hetianga tlawmna nun nei a, mi dangte remna nun nen he hun hi i hman chuan Lalpa Thlarau thiltihtheihna chuan I nun pum chu Thlarau Thianghlimin a tikhat ngei ang.
He Krismas hi i nuna Pathian inpuanna lo ni ngei rawh se.
- Reuben lalnunthara Hnamte