PATHIAN DUHZÂWNGA ṬAWNGṬAINA

Jabeza chuan, “Aw, mal mi sâwm ngei ngei la, ka ramri hi mi zauh la, i kut chuan mi awmpuiin lungngaihna ka chungah a thlen loh nân sual lak ata mi thiar fihlim ang che,” tiin Israelte Pathian chu a au va. Tichuan Pathianin a thil dil chu a hlawhtlintîr a. (I Chronicles 4:10)

Pathianin min khawngaih a, kum thar duhawm tak kan lo thleng leh ta reng mai – Malsâwm hi kan va han ni bîk tehlul êm! Min hruaitu Pathian hnênah lâwmthu sawi ila; Lalpa chu fakin awm rawh se! He hun thar hi kan zavaia tâna kum hlu leh hriatreng tlâk, kum malsâwm a nih ngei theihna tûrin Pathian duhzâwnga ṭawngṭaina nên bul ṭan thar leh ṭheuh ila. Sengkhâwm hna thawk tûr mi dang an awm chuang lo va, remna siamtu nihlawhna hi kan chanvo a nih angin, hmangaihna nên inpumkhatna rawngbâwl hna thawk ila. Pathian hnên ata lâwmman ṭha ber chang tûrin ram ṭha zawk lam i pan zêl ang u.

Mihringte hi hmasâwn tûra siam kan ni. Pathian hi tih tawh lam chauh thlîr ṭhîn ni se la chu, mihring nunah hian hmasâwnna a awm ngai lo vang a; ṭhan duhna leh tumna pawh kan nei kher lo vang. Rahbi thar duhawm zâwk kai tûr leh kan nun hluia kan lo tihsual tawhte thil ṭha zâwka thlâkthlengna remchâng kan neih theih nân, he hun thar hi Pathian duhsakna avânga pêk kan ni. Chutiang chuan kan tum ber chu hmasâwn a, hlawhtlin a ni a – Chu nun siamtu chuan kan hma huna thil ṭha zawk kan tih tûrte hi nghâkhlel takin a lo thlir ve rêng a ni. Kan tuh chin bâk seng tûr kan nei ngai dâwn lo a ni tih erawh kan hriat thar fo a ṭha ang.

Hun liam hnu chhuangtute’n Pathian lung an ti-awi zo ngai dâwn lo. Hei hi mi sual ber aṭanga mi ṭha zâwk nia inngaite thlenga kan vânneihna a ni. He khawvêl leh chatuan thleng pawha nun duhawm leh malsâwm nei tûrin bulṭanna ṭha siam thar leh ṭheuh ila. Kan lo dai sual tawhte hriatsak reng kan ni dâwn lo chauh ni lovin, hunin a liampui tâk kan thil ṭha tih tawhte ngei pawh khân min chhandam ngawt dâwn lo. Engkim tâna kori-tu tûr zâwk chu he hun thar hi a ni.

Kan nun hlui avânga beidawng mai tûr kan ni lo. Hlimin lâwm phawt ila, beiseina thar leh ngaihtuahna tharte nên hmalam pan zâwk tûr kan ni. Kan hlimna tûr atâna mawhphurtu chu keimahni chauh hi kan ni a; a ṭha thei ang bera nun hmang zêlin; tauhna leh vuivaina te bânsanin, a êng zâwnga thlir thiamna neih tum tlat ila, hmasâwnna kawngah thui tak min hruai ngei ang.

Ringtute hi siam kan nihna Kristaah thil ṭha ti thei kan ni a. Sual kalsana keimahni leh mi dangte tâna malsâwmna ni tura buatsaih lâwk kan ni bawk. Krista nî thlenga tihfamkim kan nih theihna tura hna ṭha zawk zel thawk ṭhin tur kan ni. Pathian hian mawhphurhna min pêkte hlen chhuak turin theihna min pe ṭhîn bawk, a fa duh takte kan ni rêng a.

Sumin a lei phâk loh chawlhna leh zahawmnate hmu turin kan nihna dik tak hi kan hre tur a ni a; kan lungawipuiin kan hmingṭhatpui ber tur a ni. Kan duhna leh tumna rilru a dik a, kan thlen tumna hmun a dik a, kan kawng zawh a sual loh chuan kan hlawhchham ngai lo vang. Dikna hi hnehtu a ni a, hlawhtlinna hi rim taka thawkte chanvo a ni. Pathian ṭihna avânga khawvêl mite tih ang ti ve lo kan ni tur a ni a. Kan neih loh avânga ṭap mai lovin kan neihte avâng zâwka Pathian hnêna lâwmthu sawi ṭhîn tur kan ni bawk.

Kan lama ṭang Pathianin hnehtu ni turin min din a. Hrehawmna lo thleng ṭhînte hian mamawhtute phatsanna/haiderna remchâng min pe lo va. Mi, an dinhmun leh nih mêkna aṭanga rahbi thar kaitîr hi hnehtute chanvo niin, thilsiam dangte tâna Pathian hmanrua ni tur kan ni.

Pathian hi amah hmangaih bertute ṭhatna tura engkim hmanga hna ṭha thawhsak ṭhîn a ni. Tisa leh thlarauvah kan mamawh ang tak malsâwmna thar kan chan theih nân nun leh thiltiha Pathian hmangaih bertu kan nih a ngai. Kan nun hruaitu lo ni zêl se. Pathian leh a thute hi hriat fiaha rin chauh tur ni lovin rinnaa fiah zâwk tur a ni ang; Ani chu a rinawm a. Pathian hmangaih bertute’n an tisual ngai lo!

Tun dinhmuna Mizoram leh hnam, Kohhran leh khawtlang, chhungkua leh mimal tin mamawh chu danglamna ṭha zawk a ni a – Pathian duhzawng a ni bawk. ‘Nazareth Manifesto’ kha en ila – Danglamna ṭha zawk thlentir hi Isua tum ber pakhat a ni a, chhandamna hmangin a lantir bawk. William Carey chu India rama Chanchin Ṭha hril tura koh a nih anga a lo kal khan a rawngbawlna hmuna mite mamawh a hriatna chuan rawngbawlna zau zawk a neihtir a. India rama hmeithai hàl hlumna dan (Sati) chu December ni 6, 1829-ah khan tihtawp a lo ni a, nunna hlu tak chu chhanhim a lo ni ta zel a ni. Hei hi danglamna ṭha zawk chu a ni – Khawvel hian ringtute tel vena hi a hre thei ṭhin tur a ni dawn lo’m ni? Kan khawvel hi thlir ila, “Kei zawngin Pathian ṭihna avangin chutiang chuan ka ti ve lo…” tia mi dangte hmangaihtu kan nih thar ṭheuh a ngai bawk ang.

“Sual kalsan la, thil ṭha ti rawh; remna zawng la, a umin um rawh,” tih hi “Lalpa chu ring la, thil ṭha ti rawh; he ramah hian awm la, rinawmna um zêl rawh,” tih tluk zeta hlu hi a ni ang a – Ringtute nih dan tur atana Pathian duhzawng a ni ang tih pawh a chiang. Kan rinawmna tur chu Pathianah a ni a; sual kalsana thil ṭha tih hi kan nun a nih phawt chuan, “Mi fel chu kalsana a awm ka hmu ngai lo va, a thlahte chaw khawn pawh ka hmu ngai hek lo,” tih hmang hian keimahniah Pathian rinawmna a lang chhuak ve thei ngei ngei ang. Kristaa chawl chunga hma lam pan mekte nun hi he khawvel bakah, chatuan thleng pawha nun hlawhtling leh awhawm ber a ni ang a – Sual ata chhandam tawhte chanvo a ni thung ang. Kan zavaia nihlawhna han ni hlauh se la aw.

Mizote'n kan zir thar fo ngai pakhat chu sual chungchang hi a ni: Bible-a sual sawina ṭawngkam – Chatta’th (Heb.) tih leh Hamartia (Gk) tih te hi ‘kawng dik pensanna/thil tum ber ṭhelhna,’ tihna a ni. Mihring tu mah hi tihpalh thil thua piang kan awm lo va, hlawhchham ringawt tura siam kan ni hek lo. Pathian aia hnuai deuh chauha siam kan ni a, theihna pek kan ni bawk – Kan nep thiang lo va, kan zavai hian mi hlu tak vek kan ni! Chutih laia keimahnia Pathian duhnate kan bosalh a, siam kan nih chhan anga kan nih tur ang tak kan nih loh ringawt hian sual a tling. Sual chu hlawhchhamna, hlawhchham chu Pathian laka sual tling a ni. Isua ṭawngkam hawh a, “Kal la… ti sual leh tawh suh,” kan intih hian kan duh leh beisei ang takin kan lo la hlawhtling lo deuh a ni emaw, kan lo hlawhchham fo tawh zawk a nih pawhin hlawhtling ve tawh ngei ngei ang che, kan intihna a ni. Hei hi, bulṭanna thar nen, kan zavaia tana Pathian duh dan pawh a ni ang tih pawm ila. A laka thiam kan chan ve theihna tur atana rahbi hmasa pawh a ni mai thei a nia – Sual kalsan zel nun hi… Taimak erawh a ngai ang.

Sual chu eng nge a nih chiah tih thuah erawh buai lo ila. Pathian leh keimahnia ‘kar’ min siamtu – Inthiam lohnate nena Pathian laka mi hrang chan min chantirtu thil engpawh a ni thei. Entirna’n, zu hi amah ringawt chuan sual a ni kher lo mai thei, mahse Pathian min siam chhan ang tak kan nih loh phahna a nih chuan keimahni tan zela sual tling a ni mai. Sual chuan Pathian duhzawng hnawlin, mihring duhzawng leh chakna tihpuitlinna a ni a, Pathian pawi a khawih a, Setana lawm a siam ṭhin.

Jabeza chu Pathian hnênah malsâwmna dilin a ṭawngṭai a; a hun lai khawvêla thil ṭha ber ber a dil a ni (I Chro. 4:10). ‘Pathian duhzâwnga ṭawngṭaina’ tiin sawi a ni ṭhîn – Lei lama nihlawhnaah tâwp mai lovin sual lak ata chhandamna (fihlim) a dil a ni. Pathian a lungawi a, ṭawngṭaina hlawhtling kan hmu ta! Kum 2024-ah hian Pathian duhzâwnga ṭawngṭaina nên nun duhawm zâwk, malsâwm leh hlawhtling tak kan lo neih thar leh ṭheuh theih nân min hruaitu Krista lo ni zêl rawh se.

- H. Lalroluahpuia