THUZIAKTU KUT HAH MAN
July 27, 2023 niah chuan Mizo Writers Association leh Mizo Academy of Letters te chuan Joint meeting pawimawh tak an neiin, Thuziak mite kut hah man chungchang ngaihtuahna an nei a. Chutah chuan uluk taka ngaihtuahna an neih hnuin hetiang hian kut hah man (minimum) lak tawh ni se la an ti a ni;
Magazine/Souvenir – Rs. 1,000/-
Lehkhabua chhuak tur thu ziah – Rs. 1,000/-
Seminar Paper – Rs. 2,000/-
Youtube-a chhiar tur thu ziah – Rs. 5,000/-
Hetiang hian ruahmanna an siam a, thuziak mite zawng zawng leh thu leh hla tichhuak ṭhinte’n rate hi zawm ṭheuh ni se an ti bawk a ni.
Hetianga thu a han awm takah chuan thuziak mite leh a chhuahtu lam pawhin ngaihtuahna an hman a ngai dawn ta ni awm tak a ni a. Chanchinbu emaw Souvenir emaw tichhuaktu tan phei chuan Article lo ziak ve teh han intih ngawt chu a rem dawn ta chiah lo pawh a ni thei. Thuziaktu lam tan ngei pawh mipui chhiar theih tura an thuziakte phochhuahna hmun chungchangah an ngaihtuahna sen deuh chu a ngai tawh mai thei e.
Ka hriat sual loh chuan tunah hian Ni tin chhuak leh Sunday chhuak Chanchinbuah hetiang hi Columnist kan neih dante a ni a;
Vanglaini: HC. Vanlalruata, PL. Liandinga, F. Vanlalrochana, Lalhruai-tluanga Ralte, Revd Chuauṭhuama, Mizoram First leh NextGen,
The Aizawl Post: Zoremi Hmar, Rev. Dr. Ramengliana, RK. Dawla, Environment Huang,
The Zozam Times: HC. Vanlalruata leh Zirsangkima
Zalen: Dr. Chawnglungmuana, Dr. Hrekima, Zirsangkima, K. Lalrinchhana,
Hengte hi niin Chanchinbu dangah chuan regular taka ziaktu hi an awm hran lo ni awm tak a ni a, heng Columnist-te erawh hi chuan thuziak ṭha tak tak chhiar tur min hlui thei reng a. Amaherawhchu, anni pawh hian an kut hah man hi eng zat nge an lak ṭhin tih erawh chu hre chiah lo mah il,a a tam vakin a rinawm loh a, vawi khat ziahah hian Rs. 1,000/- an lak phak a rinawm loh mai thei.
Print media lamah hetiang a nih mek laiin Youtube lam pawh sawi loh theih loh a ni a, MWA leh MAL hruaitute chuan Youtube lamah pawh hian thuziak chhiar tur pakhatah hian Rs. 5,000/- ni se tiin an sawi a. Kan hriat ṭheuh angin Youtube lam phei chu thu leh hla lama bengvarna lam ai mahin, sumdawnna lam hawia rilru an put deuh zawk mah mah avangin a thuziak man pawh hi sang a sang bik deuh a ni mai thei e. Channel neitu lamte lah hian ṭhahnemngai takin an channel thehlar an tum hlawmin, thu leh hla pawh chi hrang hrang an buatsaih hlawm a. An thawhrimna lamah chuan an fakawm viau nain, mi thuziak dil loa chhiar ching an awm erawh hi chu sim thei se la a duhawm ngawt ṭhin mai.
Thuziak mite hi keini Mizo zingah hian an la tam vak lo a, chhiar tham lek an la ni tiin sawi pawh ni ila a dik thei tho awm e. Tunlai hunah pawh hian heng an hming kan han ziah lan bakah hian mi sawm tam an awm kher lo ang, chuvangin an hming nen lam pawh kan lam ri thei fur hlawm ang a. A bik takin Aizawl khawpuiah phei chuan hmelhriattu pawh kan tam mai thei e. Chutih lai erawh chuan thuziaktute hian tlanghriat an hlawh ang hu erawh chuan hnemhnanna an nei tam lo ṭhin hle hian a hriat thung si a. Kan ram angah hi chuan thuziak zirna hmun tia sawi tur hi a la awm loh avangin thuziaktute pawh hian anmahni inzir chawpin thu an ziak mawp mawp mai a, School lama Essay ziah dan kan zir ṭhin nen lah chuan a kalhmang a inang thei chiah lo deuh bawk nen, thuziaktute hian anmahni ngaihtuahna leh thiamna hmang ngawr ngawra ziak an ni ti ila kan sawi sual kherin a rinawm loh. Chuvangin thuziaktute hi an thawkrim ṭhin hle a, hna dang thawh nena khaikhin rual lohin thu ziah lamah chuan an ngaihtuahna zawng zawng an seng lo thei ṭhin si loh avang hian, hmun fianrial leh thawm rehna hmun an mamawh lehzual bik ṭhin.
Thuziaktute zingah hian awlsam taka ziak mai thei an awm laiin ṭhenkhatte hi chuan, thu pakhat ziahna atan hun duh rei deuhte pawh an awm lo thei lo a, chutiang vang chuan chhungte mut hunah pawh mu thei ngai loin zan khaw tairek thleng thlengin hun an hmang lo thei ṭhin lo a. A chang leh mi che fel lo mi ang maiin hnawk takin an awm bawk ṭhin a, zan rei leh hunbi nei anga chet hi an tan awmzia a awm loh chang lah a tam narawh. Heng zawng zawng hi thuziaktu chuan a ken tel vek ṭhin avangin an nupui leh an chenpuite tan ngei pawh hriatthiam loh chang tam tak a awm ṭhin. Thliarkar rilru kan tih mai, rilru zim tak hi an tan chuan neih a rem ve lo a, a bik taka tute tan emaw hamṭhatna lo lak theihna tur hawi zawnga an ziah phei chuan, a chhiar tute chuan rang takin an hrethiam nghal vat mai ṭhin a, an ngainat loh phah mai ṭhin. Chuvang chuan zau taka rilru an put a ngai ang bawkin an thuziak pawh mi zawng zawng huap leh, mi tinreng tana lem nuam tak a nih reng a ngai ṭhin a ni.
Chutianga thinlung zau tak nei chunga thu an ziah ṭhin avang chuan ngainatu pawh an nei mai ṭhin a, ṭhen leh rual pawh awlsam takin an nei mai ṭhin bawk. Nimahsela mi dang kaihruai a, mi dang kawng lo sial a ngaih ṭhin avang erawh chuan an ngaihtuahna an hmang nasa ṭhin em em a, chu chuan an taksa pawh a tih chauh ṭhin avangin an tan hian hahchawlhna hun hi a hlu bik ṭhin. A bik takin lehkha chhiar tam mi, lehkha chhiar uar mi nih a lo ngaih bawk avangin thuziaktute hian hunawl hi an nei lo ṭhin em em a, School naupangin home work a tih zawha chawl thei ta anga a inngaih ang ngawt hi an tan chuan a ni ve ngai lo a ni. An ngaihtuahna hi a chawl ngai lo a, a chawl thei lo ti ila a dik zawk awm e. Hei vang hian pawn lama rual pawl aiin mahnia awm keuh keuhte hi an mamawh a, an zalen theih lohna hmunah phei chuan rei an awm thei ngai meuh ṭhin lo.
Thuziak mite hian an thinlunga thu awmte an ziak ngawt a ni lo a, an vei zawng an ziak ngawt lah a ni hek lo. Ram leh hnam veina lam hi an thinlungah a lian ber emaw tih mai tur an ni a, ram leh hnam vei lo thuziak mi an awm lo ti ila chuan dawt kan sawi kherin a rinawm loh. Chawl loa ram veitute an nih avang hian thuziakmi tu pawh hian khawi hmunah pawh ngampa leh tlangnel takin hun an hmang ṭhin a, thuziakmi tan zah vanga mi biangbiak ngam loh neih hi a rem ve ngai lo. An nun hi a zalen tiin sawi ila a dik ber zawmah awm e. Chuvang chuan a lawm fam changta R. Vanlawma reng khan Zoram hi a hmangaih a, a intih tatu ṭhin ni. Thuziaktute, a bik takin kum upa tawhte phei hi chu zah an phu bik lehzual a, heng kan ziaktu langsar leh chhuanawm, tuna min la dampuitute zingah Pu Lalzuia Colney, Pu B. Lalthangliana leh Pu R. Lalrawna te rualho ngat phei chu City Bus-ah talte hian a thlawnin phur char char thei se la, an duhsak-awm takzet.
Thuziak hi ‘lo ziak teh’ tih ngawt chi a nih lohna hi tam tak sawi tur a awm a. A pawimawh berah chuan thuziah tur chu a ziaktu chuan ngaihtuahna fim tak nena a thlifim phawt a ngai a, chu mai bakah mitmei ven a neih lah a rem hauh lo bawk. Chutianga ngaihtuahna fim tak nena ziah a ngaih ṭhin avang chuan an ngaihtuahna hi a chawl tak tak hman ngai lo a, hlawhfa hnena darkar bia hnathawh lawmman pek tura anga an thawhhah man hi pek tur ni se la chuan, darkar sawmhnih leh pali lawmman hi pek an ngai ngei ang. Chutiang taka thawkrim an nih avang chuan an kut hah man hi a tam leh tlem chu bituk theih ni chiah lo mah se la, a tlem berah Article pakhatah Rs. 500/- emaw tal hi chu mi dangte hian pek nachang hre ṭhin ila, a lawmawm ṭhin ngawt ang. Thuziaktu hnathawh ropuina kan la hre lo a nih chuan kan dinhmun a la hniamin awareness kan la mamawh hle tihna a ni thei bawk ang.
- Mahmuaka Chhakchhuak