Zawlnei der
Thuthlung Hlui, lalte an lal hma hun aṭanga Jerusalem tihchhiata a awm dawn hnaih thleng khan zawlnei der kan hmu fo a, Pathian zawlneitena an sawisel thute pawh kan hmu. Zawlnei derte hi a ṭhen chu an hmingte pawh tarlan a ni. Engtianga zawlnei dera rawn chhuak mai nge tih te, zawlneia an inchhal a, miin an rin ngawt theih dante hi hriat theih a ni chiah tawh lo nachungin, thu ken pawimawh tak an nei ve a, mahse Pathianin a zawlneite hnena thu a dah nen chuan a letling hlauh a ni ṭhin.
I Lalte 22:11-ah chuan zawlnei der Zedekia, Kenaana fapa kan hmu a, Juda lal Jehosaphata leh Israel lal Ahaba te ral do tura an kalin an chak dawn tiin a puang ve ngawt a, mahse Pathian zawlnei Mikaia chuan an chak loh tur thu a puang thung. Jeremia bung 28-ah khan zawlnei der dang, Zedekia tho, Kenaana fapa ni lo kan hmu bawk. Jeremia 29-ah chuan Shemaia kan hmu a, Balaama pawh hi zawlnei der niin alang. Heng bakah hian zawlnei der tam tak an awm a, chung mite chuan an hunlaia roreltute duhzawngin an zawl thu an puang ṭhin. Hebrai Bible-ah chuan zawlnei der tiin a sawi chuang lo a, zawlnei tiin a sawi tho a, mahse Septuagint khan Zawlnei Der tih hi a rawn hmang ṭan a ni.
Zawlnei derte hi engtia lo awm mai nge tih hriat a har viau. Thil ni thei chu Roreltute hunlai aṭanga awm tawh zawlnei zirna school chu hun kal zelah, lalten ro an rel hnuah sum leh paiah te an lo duhâm ve ta deuh ang a, roreltute tihlungawi a, an hnen aṭanga fund (sum leh enkawlna dang) an hmuh ṭhat theih nan te, mimala sum thawh chhuah nan ten zawlnei derte hi an rawn chhuak a ni ang (Mika 3:11, 12; Jer. 6:13; Eze. 22:23-31). Zawlnei school hi Samuela din Rama khuaah a awm a, Bethel, Gigal, Gibea leh Jerikoah te a awm bawk.
Pathian zawlneite chuan Pathian thu dik puan chhuah a, an sualna aṭanga sim a, Pathian hnena kir leh turin mite an koin an hriattir ṭhin. Rorelna dik a awm theih nan te, mi rethei leh rahbeh tuar te tan an dinsak a, dikna an au chhuahpui a, heng mi hnuaihnungte hian an chanvo an chan theih nan an au chhuak ṭhin. Thuneitute leh roreltuten kawng dik lo an zawhin kawng dik an zawh theih nan an au chhuak ṭhin. Hleih neia rorel an dodal a, Pathian dan an puang chhuak a, dikna leh felna tungding turin an che chhuak ṭhin a ni.
Zawlnei derte thung chuan Zion chu Pathian awmna, a hming chuanna khawpui a nih avangin tihchhiat theih loh, hnam dangtena an hneha an lak theih loh angin an sawi ṭhin a, Davida lalṭhuthleng tihngheh a nih thu an uar em em bawk. Dâwt thu an puang ṭhin a (Jer. 6:13; 27:14; Zak. 13:3), an mumang hmangin mipuite an bum a (Jer. 29:8), zawlnei tak takte tan an hlauhawm a (Jer. 26:7), Pathianin a pawl miah loh leh a, a awmpui miah loh pawhin zâwl thu an puang mai ṭhin (Jer. 23:18). An zâwl thupuanah chuan muanna leh damna a awm miah loh lai pawhin muanna leh damna an puang a (Jer 6:14 ; 8:11; 14:3; 23:17; 28:2; 28:11; Ezek 13:10; Mikah 3:5), an thil hmuh miah loh, anmahni thinlungin a ngaihtuah chawp mai maite an puang ṭhin (Jer 14:14; 23:16; Ezek 13:2-3; 22:28). Zawlnei der ṭhenkhat chuan aiente an ching bawk (Eze 13:17-23).
Khingte khi Thuthlung Hlui chhung, Israelte chhung bika zawlnei der an ni a, milem biakna sakhuaah zawlnei der an tam a, aienthiam, mitthi biak ching leh chi dang tam tak an awm (Deut 18:9-13) a, heng mite pawh hian eng eng emaw chu an puang chhuak ve ṭhin a nih hmel.
Zawlnei hna hi a hautak hle a, a nuam china zawlnei, hmingṭhat leh fak hlawh a, thuneitute aṭanga sum hmuh tum emaw, hlawkna hmuh tumte chu zawlnei der an ni. Zawlnei tak takte chu an nunna thâpin Pathian tan an che a, miin an sawi dan tur leh an hmuh dan tur an ngaihtuah lo. Zawlnei Nathana chuan hmaichhanah Davida chu a tihdik loh a hrilh hmiah hmiah mai a, Pathian tan a nih chuan mawihawih a zawng lem lo.
Elija chuan Ahaba chu a hmaichhanah a thih dan tur rapthlakzia a hrilh siah siah mai a ni. Jeremia chu Pathianin ti tura a tih angin, amah chu entir nana inhmangin a sam a ziat kawlh a, a chângin nghawngkawl a siam a, a phur chhuak a; kan hunlaia thil thleng ni ta se chuan mi ang lo let dêra kan ngaih loh pawhin, a kalsual ṭan niah kan ngai ang. Isaia chuan inhmachhawnin lal Hezekia thih tur thu a hrilh hmiah mai bawk.
Thuthlung Tharah kohhrante hi zawlneite lungphum chunga innghat kan nih a, zawlnei hna chhunzawmtu kan nih si chuan sualna leh dik lohna te, inrahbehna te hi mi huaisen kal hmasate ang êm kha chuan kan vei zo lo deuh tawh lo maw? A mawihawih hi kan zawng lutuk ta deuh em? Member chân leh thawhlawm hmuh tlêm kan hlau lutuk ta deuh nge, thuneitute hi an dik lohnaah pawh kan hlau ta deuh? Pathian tan hian mi â tia mi min sawi te hi kan hreh ta deuh a ni em? Changkang leh hmasawn kan tum lutukna lamah hian zawlnei derte nihna hi kan hlat lo zawk ta deuh viau ang em? Biak in tur hmun ṭha kan neih theih nanten zawlnei hna thawh tur ang zawng zawng hi kan thawk ṭha ngam ta chiah lo pawh a ni thei e.
- Rochungnunga,
College Veng, Aizawl