Written by
- Mahmuaka Chhakchhuak

NOKIA CEO THUSAWI HNUHNUNG


September 2013 khan Microsoft chuan Nokia devices and services division chu lei an tum thu an puang a, April 2014 a lo thlen leh meuh chuan an inlei fel ta a. Tichuan, press conference neiin Nokia Chief Executive Officer (CEO) chuan Nokia CEO a nih anga a thusawi hnuhnung ber atan thusawina neiin press mite hmaah chuan, “Engmah tihsual kan nei lo, nimahsela engtin emaw tak chuan kan chak lo a ni,” tiin a sawi a. Chu thu a sawi chuan a lung a chhe hle a, amah mai pawh ni loin Nokia company-a a thawhpui zawng zawngte ngei pawh chuan insum thei bik loin, an ṭhuthmunah an mittui a lo far fap fap hlawm bawk a.

Nokia company hi kum 1865 daih tawha Finland-a lo din ṭan tawh niin kum 1980 vel aṭangin mobile phone lam pawh an buaipui ṭan a, kum 1990 aṭanga kum 2000 hma lam vel thleng kha chuan khawvela mobile company hmahruaitu hial an lo ni phak. Nimahsela, an beisei loh leh an hriat phak hauh loin Nokia company chuan tlakchhiat lam a lo pan hret hret a, a tawpah chuan an company hlun tawh tak chu hralh a lo ngaih phah ta hial a. An company ngainat em em ṭhin chu Microsoft chuan leiin kum 2014 aṭang chuan an lo mangṭha dawn ta reng mai. Chu an company thlahnaah chuan, “Engmah tihsual kan nei lo, nimahsela engtin emaw tak chuan kan chak lo a ni,” tiin an tlakchhiat chhan a sawi a. An tlakchhiat chhan ber hi sumdawnna hi intlansiakna hmuna a tha a chak tawk loh vang a ni ber a, chutiang chuan khawvel inthlak danglam chak lutuk hi an company chuan a tawrh phah ta a ni.

Mi thiamte’n chik taka Nokia company dinhmun an han chhui chuan, hetiang hi an hmuchhuak a; Nokia company hian thil inthlak danglam chak lutuk hi an zo lo a, anmahni an insiam rem hman lo. Zirna an hloh a, an thil siam chhuah leh hralh chhuahte chu a ngai renga kalpuiin thil thar danglam lo piang zel milin an company chuan an insiam danglam ve chak lo tihte chu a pawimawh zual a ni a. Chu chuan sum tam tak a ken tel zel bawk avangin Nokia company chuan an sumdawnna chu a lo hlawk lo tial tial a, loh theih loha hralh ngaiin an lo awm phah ta a. Tichuan, Nokia company chu Microsoft company-in a lei hnu aṭang chuan Nokia hming chu khawvel ata chhilh bo a lo ni ta a, thawnthu ang maiin Nokia chu sawi a lo ngai ta a ni.

He thusawi tawp ber hi company chungchang mah ni se la, mihring nunah ngei pawh a pawimawh hle mai a, nang leh kei atan ngei pawh infuihna atana hman pawh a ṭha viauin a rinawm. Leilung hi a vir reng angin a chhunga chengte pawh hi thil inthlak danglam a awm ve reng bawk a. A bik takin sumdawnna kawngah ngat phei chuan zankhat thilthua thil inthlak danglam hi a awm thut thut ṭhin a ni. Chuvangin khawvel her ruala mahni pawh kan insiamrem ve zung zung a ngai a, chuti a nih loh chuan kan hlui vat mai a, sum leh pai lakluhna kawngah ngei pawh mi dangin min tlan khalh thuai mai ṭhin. Entirna atan, kan hriat tirh ata Zawngṭah hi a to leh a tlawm chu thuhran ni se la, ziah lohin an zuar a, a leitute chuan an ziat mai ṭhin. Tunah erawh chuan ziahsa lei tur a awm tawh a, tlemin lo to deuh zawk pawh ni se la ziah chawp ngai ai chuan ziahsa chu hralh a kal zawk ngei ngei ang. Chutiang zelin, Maian telah pawh runhmui emaw anthur tlem té hi an zep tel fo tawh ṭhin a, chu chu a leitu tan a hlu em em a ni. Thingpui dawrah ngei pawh paratha leh Mizo chhangban kan an chhawp dun ziah ṭhin hi i hrethiam mai lo’m ni?

Nokia CEO thusawi hnuhnung khi keini pawh hian kan tlakchhiat chhan a ni ve thei reng mai tih hi ngaihtuah ngai tak a ni. Khawvel sorkar tin hian hei hi an hriat chian avangin an hnathawktute tan promotion an siam ṭhin a, thlabiin hlawh siam mah se la an hlawh ngei pawh tipungin anmahni pawh chu dinhmun ngai renga awm loin, hmasawnna turin ruahmanna an siam ṭhin. Promotion hi awm lo se la chuan khawi sorkar pawh hi a tlu chhe rang ngawtin a rinawm a, a sukna ngaiah a su reng mai ang. Mizoram sorkar ngei pawh chutiang kalphung ang chuan kalin Department thar a rawn piang fo a, Deparment hmingte hial pawh thlak danglam a ni ṭhin. Kum 1972 daih tawhah khan Mizoramah Agriculture Department hi kan lo nei ṭan tawh a, a huam chin leh a hmalakna pawh a zau ṭhin viau. Zawi zawia hmasawn chho zelin kum 1993 a lo thlen meuh chuan Horticulture leh Fishery-te chu Agriculture aṭangin an lo inla hrang thei ta hial a. Kum 2007 a lo thlen leh tikah pawh Minor Irrigation pawh chu Agriculture aṭang bawkin an lo inla hrang ve leh a, chutah Agriculture Department pawh kum 2002 kum khan Directorate pahnih, Crop Husbandry leh Research & Extension te-a ṭhen darh niin kum 2020 kum khan Department pakhatah khungkhawm (amalgamated) a lo ni leh ta.

Hmasawnna hi a kal chak kan ti dawn nge, mihringte hian dinhmun ngai reng hi kan peih rei lo kan ti zawk dawn tih pawh hi hriatthiam har tak a ni a, patla khatah khai chuan dinhmun ngai reng chuan hmasawnna a thlen lo tih hi a buk a rit deuh mai thei e. Kum 1990 vela Shillong kalte kha kan han hmu sang viau ṭhin a, kha'ng lai vela Delhi kalte kha chu ngaisang tak kan ni. Tunah zet chuan Delhi tlang thleng thlengin zuk kal ve pawh ni ila, kan ṭhenawmte chuan ngaihsan enin min en tawh lo reng reng a, keini ngei pawh chuan Delhi kal leh Thailand kal chu thuhmun rengin kan ngai tawh chu a nih hi. Nakin lawkah chuan Mizo zingah hian Thlaa lawn pawh kan la awm ang a, a hmasa ber chu kan han ngaisang viau mai thei e, a hnu leh lamah lawn an awm tak zauh zauh chinah phei chuan thil danglam vakah kan ngai lo leh thuai maiin a rinawm. Chutiang chu mihring rilru a nih mai bakah khawvel danglam chak tawh zia tilang fiahtu pawimawh tak pakhat a ni.

I tan leh ka tan hian he thu hi a va pawimawh si em, keimahnia haichhuah tur thu thar leh danglam bik eng emaw tak a awm tawh loh chinah chuan, tunlai ṭawng takin ‘Kan ṭhing’ hle tawh tihna a ni ang.

- Mahmuaka Chhakchhuak