NGAIHDAN INPERSAN
A KAMKĚUNA
Sap hla aṭanga Mizo tawnga Zakunga'n hla a lehlin “Eng vangin nge mipuite chu…?” tih hla chang ngana, “Mipui an thuhmun fo thei lo, Dam leh dam lote an awm ṭhin…” a tih angin khawvel pum huap chu sawi loh, chhungkuaah leh mi pahnih lek awm dunah pawh ngaihdan thuhmun lo kan awm chawk ṭhin. Hadith aṭanga ikhtilāf duhtu thu lar tak pahnih chu zawlnei Muhammad-a sawi a ni a: “Muslim khawtlang zinga ngaihdan inang lo hi Pathian duhsakna chhinchhiahna a ni,” tih leh, “Theologian-te ngaihdan inang lo hi Pathian khawngaihna a ni,” tih ziak a awm. Mipui punkhawmna leh pawl thiltih Committee leh thil dang dangah ngaihdan thuhmun vek a awm thei lo. Chuvangin, mahni ngaihdan dik bera ngaiha indah san vak bik hi kan tih loh tawp tur a ni.
MNF ṬHEUH ṬHEUH
Kan CM Shillong kal hawin Press Conference a koh khan chanchinbumite zawhna a chhannaah, Central Sorkar HM Amit Shah-a’n Myanmar leh India ramri hung a nih tur thu leh, free movement regime (FMR) hlih thuai a nih tur thu official-a puan chungchangah an hnial theih a nih loh thu a sawi rualin, an pawmpui loh thu erawh a sawi tel nghal a. Hetih rual hian ramri hung chu MNF Sorkarin thlawpin Ex-CM Pu Zorama Delhi zin apiangin ramri hung tura a nawr ziah thu a sawi bakah, MNF ministry rawt chhuah niin a sawi bawk a. Hetih lai mek hian a lehlamah MNF Party MP (RS) Pu K. Vanlalvena erawhin FMR hlih leh ramri hung chu a duh lohzia leh ṭha a tih lohzia, Hnam Runa inkhawmho hmaah uar taka a sawi bakah, MNF chu nghet taka a ding angin ZPM chu an dinnaah nghet taka ding tlat turin a chah zui bawk a ni. Party khat ṭheuh ṭheuh si MP (RS) Pu Vena hian ramri hung tura an pute hmalakna hi a thlawp ve miah lo tihna em ni, MP (LS) Pu C. Lalrosanga hian eng zawk nge a âwn ve le? Eng vangin nge an pute dodal zawngin MP Pu Vena hi a chet tak mai? Nge ni, MNF hian an sorkar laia ramri hung an duh êm êm kha eptu pawl an nih veleh an duh leh lo thut tihna em ni zawk le? Nge an MP (RS) hi a mal tal ta deuh zawk em ni?
RAMRI HUNG HI?
FMR hlih hi chu ramri tawn tawna cheng mipuite tan chuan thil ṭha lo tak leh harsatna thlentu a ni thei a, mahse, ramri hung (barbed wire fencing) hi chu Smuggling, ruihhlo, ralthuam, tawlhruk leh human trafficking, infiltration lakahte a him bik a ni. Hengho do rem nana hmanraw ṭangkai ber pawl a ni thei ang. Mizo mipui zingah pawh ngaihdan a inang vek thei hek lo.
A TLÃNGKAWMNA
Manipur buaina chhan ber nia CM Biren Singh-a ṭan chhan leh chhuanlam ber chu, Myanmar lam aṭanga Moreh leh kawng dang aṭanga relh rua ruihhlo lak luh leh, Kuki Zomi leh tlang mite luh vang nia a ṭan chhan tlat avangin nikum September 2023 khan PM Modi leh HM Amit-te hnenah ramri hunga FMR hlip turin a nawr a. A kalh zawng chiahin kan CM tharin kumin January 2024 khan PM Modi leh HM Amit-te bawk hi hmuin ramri hung lo tur leh FMR hlip lo turin a ngen a. Mahse, Modi Govt. chu saipui kal lai ang maiin a ngai rengin a kal nget nget mai si!
Hetih lai hian Jan 22, 2024 khan MZP chuan he ramri hung tumna leh FMR hlih tumna hi an dodal thu leh, an pawm theih loh thu GoM kaltlangin an thlen ve leh ta hmiah mai. National News lamin an tarlan danin Manipur CM Birena bakin Ramri hung leh FMR hlih hi NE State dangten an duh lo niin an sawi a. Hetih lai hian MNF Party hi Birena thlawptu an ang ta viau niin a ngaih theih. Mahse, MP (RS) Pu Vena ngaihdan leh ZPM Ministry ngaihdan a inang lawi bawk si? Chuvangin, hla phuahtuin, "Ngaihdan a tam, pawm dan a tam; keimah chuan kal ngaihna ka hre lo, ka kawng hruaitu thlarau thianghlim ka ngai a che, lo hnai leh rawh," a tih ang mai kan ni zo ta em ni le.
- Dr. C. Lalrampana