MAMIT KAN VANGLAI XIV
NU ZING BUHDEN A TAWP E
Miten Article ril pui pui leh ngaihnawm tak tak an chhuah lai a, kei a lungleng khawharin aricles tual chher tak tak nun hlui chanchin in thlahrung tak chunga ka ziah min lo chhuahsak ve ṭhin hi ka lawm khawp mai. Ka beisei phak loh mithiam tak tak leh ka mi ngaihsan tak tak ten an lo chhiar ve thu min rawn hrilh te hian ka lawm in min ti huai a, tlangnel takin kan ziak ve leh thla rawk ṭhin a ni. Tun tumah pawh hian Mizo Hmeichhiate'n tuk tina buh an den ṭhin a tawp nana BUH HER KHAWL lo chhuah ṭan tirh leh ka lak chhuak ve dan te kan sawi teh ang.
Mizoram UT kan han nih chhoh tirha Industries Department-in Buh her khawl thingtlang lama subsidy-a an pek chhuah kha Mamita bun turin ka dawng ve hlauh mai a. He tih hun lai hian Rambuai karah Thlawhhma lak a mumal deuh tawh a. Hawpkhawp thar pawh kan tam viau tawh. Mamitah hian buh her khawl tê deuh pahnih Pu Dingliana Hmunsam vengah leh Pu Vuka’n Charkawnah an bun a, kan la in daih lo khawp mai. Kan Buh her khawl dawn hi SWAN COMPANY siam lian zet mai Feet 4 dawn a sei, a bawkkhup chi, chhawhchhi hriak herna tur nen set khata siam a ni a. Quintal sawm chuang zet a rit a ni. Khaw thlang lam tan a ṭangkai dawn em a, tiin phur zetin Aizawl a thlen ve leh Mamit a bun turin kan han la a ni.
MAMIT KAN PANPUI:
Mamitah Motor a la thleng silo, Tuipuibari kawng BRTF-in an laih mek chu Tut Dapchhuah an kai phei chauh a la ni a, Tut thlengin ruah a sur lohin Motor a kal thei chauh a, chu pawh chu, kar khat ni tin khua a ṭhat zawn loh chuan a kal thei lo. Aizawl aṭangin TMB(motor) lianin Rawpuichhip kan phur thleng a, Rawpuichhip hi BRTF hmunpui a ni a, an hotute hnenah Tut thleng a min phurhsak turin ka va sawi chu, Khaw ṭhat nghak rih turin Supply Godown-ah kan Load thla a. Kar khat zet hnuah chuan Tut kamah min phurh thlaksak a, a lawmawm khawp mai. Tut aṭang hian Motina ho te Maji Buhfai thiar haw lam Lawng pahnihah Phaizau kai panin kan phur thla leh ta. Kan nau Hauliana nen kan pahnih mai han khawih chet zawh rual ni hek suh. Pioneer hotute puihna in kan ti thei zel a, Phaizau kai kan thlen. Phaizau Pa ho leh Tlangval te sawmin Lawng atangin kan zawn chhuak ta a.
MAMITAH ZAWN LUH A NI : Mamit ah hian Motor la lut hek lo, Buh her khawl lei tawh chuan, ṭhenrual ṭha sawmin Tut kai aṭang hian an zawn thleng chho ta mai ṭhin a, kan khawl hi a Wheel pakhat pawh Quintal khat zeta rit a ni a, a parts thlawn theih kan thlawn vek chung pawhin Quintal sawm dawn a la ni. Ṭhenrual ṭha leh Office thawhpuite bakah In tinah lutin min zawnpui turin ka sawm a, Bawng chal ka talh a, mi 200 zetin Mamit Km 6 zeta thui kan zawn chho ta. Kawng chanve dawnah a zawnnain a dawl ta lo, Thlanvawng feet 20 dawna sei pahnihin kan thlak a. Kawng a te si, kawng kualah kan buai, Saitlan thlen hma kawng kawi chho te chu, a hma kaihna hruizen lian taka kai chhoin, kan zawn kal ngil chho ta zel a. In lam aṭangin thingpui leh chhang te nen min lo hmuak a, kawng laiah ngil taka zawn chho zelin zan dar 10 ah Charkawn kan zawn thleng chu kan lawmin kan hlim kher mai, tu mah inhawsan lovin, haw haw dur dur tham zuk awm a.
Mamit kan thleng, ril a ṭam tawh hlawm bawk a, Charkawn khurpui kawnga kan Inah chaw eia kan kal tur chu a duh tan thingpui sa leh a dai in tur an lo buatsaih a, a dai lam kan kawmchhak Pu Laltheuva te in lama kal chu No khat chauh hmangin, tlak nghal pawp turin an lo thlit zel a, kham lo deuh tan pawh, thlit belh lovin – chaw ei turin an liam zel a, tu mah inhriat hran theih ni tawh hek suh. Upa leh KṬP hruaitu thlengin tlak loa kir leh ngawt chu an awm awm lo ve. Rilṭam hmanhmawh tawh nen kan hlim phian zawk.
Hemi hnu lawk hian Khawthlang Presbyterian Khawmpui Mamit in kan thleng a, Khawmpui palai lo kal leh khualzin veivak reng reng chuan, kan khawl lian zawn chhohna Sulhnu an hmu chu, mak tiin hahipin an rawn sawi hlawm a. A ropui thawkhatin sawi tham a tling reng a. Kawng chho kan tan ngil nasa a ni. A tuk Office kan han kal pawh chu chawhma lam Office titi zuk tling a, tam tak chuan a hmakaia ṭang zingah telin, mawngberh phunga an ṭan leh an tawlh thluk nasat thu te, Pu Theua ho Pu Zauva compondar te thlengin Koki pilh phung khawpin an ṭang hlawm a ni.
Hmunsam tlang tuna Pu Sawma in hmuna kan awm laiin kawt zawlah Sethlama sakah kan bun a, kum khat dawn tluang takin Chhawhchhi (Hriak) te pawh kan her a, mahse rei kan hmang zui thei ta lo. Aizawl lam aṭangin Mechanic siniar tak takte pawh lo kalin an han siam ṭhin nain, a ṭha rei thei lo. Kan lak ang mi dang la vete pawhin rei an hmang bik lo. Hetiang khawl Supply tute hian, khawl hlui, rawng hnawih thar, a thar anga Supply ni te hian zuk sawi ta mai mai a. Tun hun kalphung thar Sawrkhar thar a Transformer ṭhat loh avanga Current kan nei mumal loh lutuk chhan an sawi te pawh min ngaihtuah zuitir alawm le! Tak tak ni maw.
SIPAI LEH MIKHUALIN MAK AN TI : Kan khawl kan han bun fel, buh her paha Chawhchhi kan han her mup mup mai chu a hlimawm ang reng a, a rawn thlirtu apui lah an tam. Vai Sipai vei vel leh mikhual rawn thlirtu te erawh chuan engtin nge hetiang Khawl rit leh Hnawksak tak hi, Mamit in thlenpui theih tih zawhna kan dawng deuh reng mai. Helicopter aṭanga phurh ni tura ngai an tam phian a ni, tun ang hun atan erawh chuan thil danglam leh mak a ni hauh lo ang le. Kan khawl part Wheel te leh a part ṭhenkhatte hi chu tunah Mamit ah pawh hmuh theihin a la awm.
- Lalhmangaiha Sailo, Holy Cross Bakery