KAWTCHHUAH INTHLÂK
A KAMKÊUNA
Hman lai Mizo hnam kalphungah khaw kawtchhuah nuam tak siam ṭhin a ni a; khaw dang aṭanga khaw dang pakhata kal leh zin veivah velin khaw kawt chhuah nuam leh nuam lo chu mikhualte tan pawh a innawm hleih hle ṭhin. Lunglei leh chhim lam zawng zawngten kea kala Aizawl an pankhawm (vái kal) ṭhin lai khan, Aizawl khawpui kawtchhuah [entranceway] chu Kulikawn a ni ṭhin a. Mahse, Aizawl-Silchar NH 54 hman ṭan 1970 hnu aṭangin tun hma aṭanga Aizawl kawtchhuah Kulikawn chu Bawngkawnah a inthlak hlawk a, kum 1980 aṭanga NH-54 thuam ṭhat a nih hnu aṭang phei chuan Silchar phai, Shillong leh Guwahati dawr vek a nih tawh avangin Kulikawn kawtchhuah hlui lam chu a ṭhing deuh ṭhup ta a ni. Mahse, vanneihthlak takin World Bank sum hmanga Aizawl–Thenzawl–Lunglei Road chu Pu Hawla chief minister lai khan Melriat-ah a hawng a. Kilometre 164-a thui Rs. 538.401 vbc World Bank suma sial a ni ta a. October 1998 khan hna an thawk ṭan a, mahse Indo-US inlaichinna a buai avangin hna chu a tawp hnuah Kum 2002 khan hna hi thawk ṭan lehin, hman theiha hawn a ni ta a. Tichuan, Kulikawn chu kawtchhuah pawimawh a ni chho leh ṭan ta a ni.
A LAWMAWM E
Akashvani, DDK leh social media hrang hrangah, 'CM Pu Lalduhoma chuan...chuti khati chuan a ti,' tia an han puang thum ve ta kul kul mai hi chu a makin awih har ka la ti deuh ṭhin; a chhan chu inthlan dawn apianga public opinion poll-a CM ni tura duhtu ngah ber ṭhin ni siin, kum 38 zet CM a nih theih ngai loh vang kha a ni ber. Mahse, tunah chuan, "CM Pu Lalduhawma chuan..." tih a ni ve ta reng mai! Ram develop-na tur ruahmanna ṭha tak tak, a der leh a lem mai mai ni lo, a puitlin hun nghahhlelhawm tak tak a rawn pho chhuak ta fò mai a, a van hlimawm ṭhin tak êm! Tunhnaia Kulikawn Hospital Complex building a tlawhnaa cheng Vbc 67 leh nuai 63 senga Doner Ministry sum senga sak tur, Kulikawn damdawi in khum 100 awm theihna sak a nih tur thu a puante kha a va han lawmawm êm! Hei hi a puitlin hunah chuan ZMC leh Civil Hospital tâwt lutuk a chhawk zangkhai sawt ang a, mi rethei private hospital pan ve thei lo tam tak a chhawk zangkhai bawk ang a, emergency case-ah pawh casualty ṭha tak a ni bawk dawn a ni. Kulikawn venga pem mai a chakawm lehzual ta. Kulikawn venghlun ka lo ni ve lo hi aw! A va han pawi tehlul êm!
SORKAR HOSPITAL
Zirna School Education bikah chuan sorkar sikulten pvt. sikul an tluk lo hle a nih hmel. Teaching aids, teaching material leh sikul building, sikul ram leh hmun ilovahte leh zirtirtuahte chuan sorkar sikul chu a ṭha hle. Mahse, Academic-ah chuan pvt. Sikulte an phak loh vang nge, a bikin elementary education bikah phei chuan sorkar sikulin pvt. sikul an pha thei lo va, sikul sawikhawm leh tihtàwp a awm nual ṭhin niin a lang. Mahse, Health Department bikah chuan Doctor leh nurse ṭha ṭha, inenkawlna hmanraw ṭha ṭha Sorkarin a neih bakah, thawktute pawh pvt. Hospital aiin Sorkar hi mipuiin an la ring zawk nia a lan avang te, inenkawlna senso a tlawm zawk bawk nen, pvt. Hospital-ten Sorkar Hospital an la tluk lo hle niin a lang. Heng zawng zawngte hi thlirin Kulikawn Hospital tihlen tum mek hi mi rethei leh Aizawl chhim lam mipuite tan a va han hlu lehzual dawn tak êm! Nghahhlelhawm tak a ni.
A TLÃNGKAWMNA
Sorkar plan, project, scheme leh hmalaknate hi awlsam taka tihhlawhtlin zung zung theih a ni lo. Hun rei deuh nghah ngai vek an ni. Kulikawn Hospital khum 100 awmna tura ruahmanna awm mek pawh hi nghahhlelhawm hle mah se, chuti maia zawh felfai theih a ni lo vang. Engpawhnise, dawhthei takin nghak phawt ila, a tak ram a lo la lang mai ang. Hetianga Kulikawn Hospital thuam ṭhata tihlen a nih tak tak hunah chuan ZMC panna kawng a lo ni bawk nen, Kulikawn Lunglei leh chhim lam kawtchhuah (southern entrance) ṭhing deuh ṭhup tawha ngaih hi a vul thar leh ang a, Aizawl kawtchhuah hi a inthlakthleng chho leh tak tak dawn a ni ngei ang. Chutiang zelin, Sairanga rel kawng a lo luh tak tak hunah chuan, kawtchhuah lûn leh kawtchhuah tharlam dang a lo la chhuak leh ngei dawn a nih hmel hle.
- Dr. C. Lalrampana