KAN PHU ZAWK ALAWM LE: CHANCHIN ṬHA HRIL KALH ZAWNGA THIL TIH HI
The Mizoram Post February 23 chhuakah, "Assam Sawrkarin Christiante Chanchin Ṭha hril kalh zawngin hma a la/lehkha a pharh (Assam government tables bill against Christian evangelism)," tih thu hi a phek hma lam langsar berah tar lan a ni.
Taksa, rilru leh thlarau damna, hmasawnna tluantling, eirûk dona, chatuana nunna, mi dangte tana nun tam neihna leh engkima kan engkim chu Chanchin Ṭha hi a ni, tih hi sawi tam ngai lovin kan hre ṭheuh àwm e; hei vang hian Kristian/kohhranhote chuan khawvela rin hran neite chu he nun hlu hi nei ve se, tia duhsakin Chanchin Ṭha hril chu hna pui berah an nei mek a ni.
'Tihdamna' hi Chanchin Ṭha hril huam chhunga mi ni mah se, Chanchin Ṭha hril (evangelism) nen chuan thuhmun dik tak chu an ni chiah lo tih kan hre ṭheuh a, a ki pui ber 'Chhandamna' Chanchin Ṭha hril a, a pêng zár te tak tê nihna a chang ve thei chauh a ni.
Chanchin ṭha hrilna rah aṭanga miin Isua a lo neih a, a sakhaw hmasa a kalsan ang chi hi chu a dang daih a, Isua ringtuin rin hran nei damlo a ṭawngṭaiin chu damlo chuan a rinna hmasa zawk bansan nghal se, tia Pathian hnena damna dilsak a ni lo va, khawngaihna nena Pathian hnena damna indilsak a ni mah zawk a ni. Kawng lehlamah chuan, tu emaw a lo damloha Pathian miin a ṭawngṭaia a dam khan, damlo dam ta khan a rinna hmasa zawk aiin Kristiante rinna chu dik zâwkin lo hria se, Isua a neih phah thei bawk a ni. Hemi vang chauh hian ṭawngṭai damna aṭanga sakhaw inlehna (proselytization) chu a thleng a ni a, tihluihna a ni lo va, damlo lo dam ta duhthlanna a ni ber a. Mihring tuarna khawngaihna avanga inenkawl a, inṭawngṭaina thiltih a ni a, sakhuana inlehtir duh nghalna rilru pua thiltih emaw, chutiang nena inzawmna nei nghal ni loa ngaih a ni bawk. Hemi hrethiam lo hian Assam Sawrkar chuan Assam Healing (Prevention of Evil) Practices Bill, 2024 chu an State Assembly-ah a pharh a. He bill Section 5-na hian mit dawi vaih (black/magical healing) leh mihring tihdamna ṭha lo ang chi tite leh, hetiang lam thehdarh emaw tihmasawn zawnga hma late chu Sawrkarin a hrem thei a ni; mahse, he dànin a khap hi mite damlo an dam nana Pathian ngensak nen chuan a dang daih si a ni. Damlo enkawlna changchawia dawi vaih thil hman emaw ang chi, a Sap ṭawnga 'fraudulent magical healing practices in the name of treatment' hi Chanchin Ṭha hril peng pakhat 'tihdamna' nen chuan a dang daih a ni. Hetiang hminga thil dik lo tite chu lung in tantir leh chawitir theih an nih tur thu he Bill hian a sawi a; eng pawh ni se, he bill siamtute hian Chanchin Ṭha hril awmzia leh an dan siam hi a inkalh lo tih hi hre chiang chiah lo mah se, an siam chhan ber chu Chanchin Ṭha hril (evangelism) tih bahlah a ni a, hetiang Bill hian ram danpui 'Fundamental Right' article 25-na hi a kalh ngei a, chu vang chuan, Court-a zualko awm ta ang se, he bill emaw dan emaw hi chu a tla ngei tura ngaih a ni.
Engpawhnise, kum 2023 June thlaa Google-a kan hmuh danin, India ram State sawm leh pahnihin sakhaw pakhat aṭanga sakhaw danga inleh khapna dan 'Anti-Conversion Law' an siam a. Tuna kan ṭhenawm Assam State thil tih hi kan sawi tak 'inleh khapna dan' rawng kai hi a ni a; hetiang hi kan kawtkai maia a thlen tak avang hian, ringtu zawng zawngten tlêma zawng tal chu kan hmelhriat ve hrim hrim hi a ngai a ni.
He rawtna-dan hi dan pangngai (act)-a a chan hma hian Kohhran hrang hrang member-te leh Kristian zawng zawngten Pathian hnena thlen a, eng emawti kawng zâwng taka he dan chungchanga ngaihtuahna sen dan tur emaw, a hmuna awm missionary-ten an hmachhawn dan tur chungchanga inràwnkhawm chu a hma lama neih theih a nih chuan a ṭha a ni.
– Dr J.T.Vanlalngheta