Written by
Commissioner Lalkiamlova
Tuikual South

Sawrkar nge demawm mipui?

Kan duh leh beisei anga kan ramin hma a sawn theih lohna chungchangah dem tur kan dap nasa a. Sawrkar neitu apiangte chu eng party pawh ni se mawh zawng zawng kan burbun mai ṭhin.

Sawrkar hian kut leh ke hmanrua a ngah a, chung chu sawrkar kan tih hian a huap vekah ka ngai a. Ministry-in developement thil ṭha tak tak an ruahman te hi a tichhuak (implement) a, enkawl zuitute leh a hmangtute hian dik tak leh rinawm taka tih a nih loh chuan hmasawnna kawng daltu a lo ni mai ṭhin a ni.

Ni 1 April, 2016, Vanglaini-a Remruata Varte ziak, Bamboo Development Agency MLA rualin an tlawh chungchang kha ka lo chhiar a. Engzat nge leh engtik aṭanga bul ṭan nge an nih engmah a sawi lo na a, a thar chhuah lan hun a ni tawh ni ngei turah ka lo ngai a. Tumah tipuitling awm lo ringawt mai hi Ministry nge kan dem ang a, a enkawltu sawrkar department nge ni ang a, a agency neitute zawk hi? Hetiang thil hi kan ramah hian a tam a, heng hian hmasawnna an tiṭhuanawp a ni. Heng hi sawrkar sum tam tak dawnga tih a ni ngei turah ka ngai a, chuti a nih chuan Bamboo ni lovin thil dang tihpuitlin nan an hmang tihna em ni ang?

Traffic harsatna chung-changte pawh kan sawi ṭhin, dik tak chuan sawrkar apiang hian hma chu an la nasa khawp mai a, an hmalak dan aia ṭha leh hmalakna tur dang hria mipui zingah an awm mai thei. Engpawhnise, sawrkar hmalakna ṭha tak tak pawh hi tipuitling tura an ngaihten an tihpuitlin loh hian harsatna kan tawk ṭhin.

Tun hma deuh tawh khan sawrkarin traffic tiziaawm turin mi engemaw zat hnenah car park in sa turin loan a pe a. Loan-ah chuan subsidy te pawh a tel niin ka hria. Chung loan latu zingah chuan engzat chiahin nge car park chu sa ta? Car eng zat park theihnain nge an sak? Sawrkarin a size leh a capacity te an ruahman thlapin ka ring a. Khang zawng zawngte khan sawrkar beisei ang takin car park (garrage) tih tham zet lo sa ta ṭheuh sela chuan veng tinah hian traffic ti-jam tura kawng sira car park hi a ziaawm ngei ang. Sawrkarin Industry loan an sem chhuah tawh zawng zawng hian tih tak zetin hna thawk ta hlawm sela kan ram zimte hi Industry kan nei tam tawh viau ang a, intodelhna kawnga kawngro su tham kan neih tawh ka ring.

Heng ang thilah hian Ministry leh sawrkar hotute chu dem kai hmasa ber tur chu an ni kan ti lo thei lo vang. An thil ruahman ṭha tak takte hi duhsakte hnena pek a ni emaw ni lo emaw, an tihpuitlin leh tihpuitlin loh check zuina tur dan an siam thlap tur a ni a. A tipuitling lote hrem dan tur an ruahman tur a ni bawk; a tipuitling lote hremna tur chauh ni lovin, a enkawl zui
ṭha lo deparmtment leh thawktu mimal hremna tur pawh awm vek tur niawm tak a ni.

Vawk vulh leh ar vulh chungchangte pawh sawi kai ta zel ila. Mizoramah vawkvulh leh ar vulh hi eizawnna tling a nih chu a chiang khawp mai. Sawrkarin vawk vulh village te siamin sum tam tak tak an seng a, vawiinah hian vawk vulh ringawt hna dang thawk lova eizawn nana hmang engzat chiah nge kan neih? Engvangin nge a hlawhtlin theih loh. A hlawhtlin lohna chhan pakhatna chu sawrkarin vawk vulhtute venhimna tur dan mumal a neih loh vang a ni thei. Eizawnna hrang hrang neitute hi Dana venhim an nih zel loh chuan eizawnna tak taka hmang tur tan a hlawhtlin theih loh.

Sawrkarin eizawn nana Vawkvulh thlangtu a ṭanpuite bak tuman Aizawl khawpuiah leh District khawpuiah vawkvulh awih loh tiin Dan felfai tak siam ni sela. A vulh luite hremna dan awm bawk sela, vawkvulha eizawng duhte tan hlawk loh ngaihna a awm lo. Ram dangah pawh eizawnna hrang hrang neituten anmahni venhimna dan an neih ṭheuhte hmangin an eizawnna tibuaitute an hek ṭhin a, chu chu sawrkarin a lo enpui ṭhin. Chu chu sawrkar kalhmang pangngai a ni. Chutiang kal-phung pangngai kalpui lohna state-ah intodelhna a thang ṭha thei ngai lo.

Heng ka ngaihtuah chang hian kan ram harsatna ber chu kan rinawm lo lutuk hi ni ta berin ka hria. Kan ram economic kal phung leh kan nitin khawsakna khawpui che vel tibuai vek thei thil pawh kan ti duh zel a. Sawrkar sum kan lak te a hmanna tura hman loh hi Pathian ngaih pawha sual ni lovah kan ngai ta mai niin a lang. Hlemhletna tin reng hi sual a ni. Mipuite hian kan eizawnna tak tak atana kan duh reng ni lo thilah te hi chuan sawrkar sum, ka hmelhriatte avangin ka la thei tih vangin la mai mai lo ila. Ei zawn nana hmangtu tur tak tak te tih atan dah ila. Kan Ministry leh sawrkar pawh fimkhur deuh sela, kan economic dinhmunin a ṭhat phah ngei ka ring.

- Commissioner Lalkiamlova, Tuikual South