CM-IN OPPOSITION-TE A CHO
Chief Minister Pu Lalduhoma chuan kumin January ni riat khan ZPM chhung inkhawmah Delhi-a a zin report leh thil hrang hrang a sawi a. A tlangkawmna'n Opposition party zawng zawngte chu chona thianghlima cho a duh thu a sawi a ni. Pu Lalduhoma chuan mipui beisei an phak theihnan an party mite chu mipuite kawng dika hruaitu ni tura chahin, ruling party ṭha tak leh entawntlak ni turin a fuih a, an hnathawh pawh a ṭha tur a ni a ti. Minister-te leh MLA te, sawrkar lam leh party lama mite pawh theihtawp chhuah turin a chah bawk a ni. An sawrkar chuan sawrkar hmasa hna thawh ṭhat chu an chhunzawm zel tur thute, an lo thawh ṭhat vak loh thlenga maimitchhing chunga an chhunzawm mek a awm thute thlengin a sawi a nih kha.
Kan CM chuan sawrkarna an chan hnu lawka Pu Nitin Gadkari, Central Minister, Ministry of Road Transport & Highways (MORTH) changtu nen an inbiak thute a sawi a. Central Minister chuan CM chu kan rama kawng laih hna a chhiat thute, kan thawh chak loh thute, pawisa kan hman muan thute chu hrilhin na takin a rawn nawr tihte a sawi bawk a. CM chuan Central Minister lungawi lohna thu chu a pawm thu leh Central Minister hnenah chuan sawrkar hmasa hminga thupha a chawi thu leh, ngaihdam a dilsak thu thlengin a sawi a ni. Chutih rual erawh chuan kan CM chuan a sawrkar thar chuan Union Minister duh dan anga hna an thawh tur thu te, an hnathawh (achievement) aṭanga lo teh tur te, a kaihhruai sawrkar chu an danglam tur thute leh kum khat chhunga an hnathawh lo en turin a tiam tihte a sawi bawk a. CM chuan hna chak zawka an thawhna tura an mamawh sum an dilte chu pe chhuak turin a dil nghal a, a tukah Aizawl Eastern Bye-pass road laihna tur, sawrkar hmasain hma a lo lak tawhna chu a lo sanction nghal thu a sawi bawk a ni.
Pu Lalduhoma thusawi tlem te kan tarlan aṭang leh Central Minister a dawrna aṭanga lo lang chu, kan rama hmasawnna hnathawh hi a ṭha tawk lo hle tih hi a ni. Hun hmasa lama NHIDCL hnathawktute kan lo vilpui loh vanga nasa taka kan ramngaw an suasam te, mi tam tak ram an tihchhiat thu chanchin bua lo langte kha Central Minister thusawi hian a rawn nemnghet a ni. Central Minister meuhin kan hna thawh ṭhat loh thu kan CM a lo hrilh a, thupha chawi leh ngaihdam dil hial ngai hi a zahthlakin a thangtlawmthlak hle a, sawrkar tharah chuan hetiang hi thleng nawn lul tawh suh se. Ram hmangaihna tak tak tel lova sum leh pai uma hnathawh tam lutuk hi kan ram ṭhanmawhbawk a ni rei tawh hle mai, rinawmna nen hna i thawk tawh ang u. Central aṭanga hmasawnna tur pawisa kan dawn hi dik taka hman ni se a tlem loh thu hi sawi a ni fo ṭhin.
Mawlmang deuhin han sawi ila, Kohhran hrang hrangte pawisa hman ang hian kan pawisa hmuhte hi a nihna tur taka hman ni ṭhin se, hnathawh a ṭha sawt ang a, kan leiba pawh hi a tlem phah ngei ang. Induhsakna dik lo avanga a thawktu tur dik tak (competent) ni lovin hna an thawk ṭhinte, hna hralh chhawn tam lutuk an sawi fo ṭhinte hi a chhan langsar zual a ni ang. Kan sawrkar thar hian heng zawng zawng tireh tur hian hma han la se, chu chu mipuiin an beisei leh rorelna an kuta an pek chhan pawh a ni e. Kan beisei anga hna an thawh theih nan mipuite pawhin sawrkar ṭawiawma finchhuah hi kan tihtur a ni ang.
Kan CM-in an party mite hnena ruling party ṭha leh mahni awmna veng ṭheuha mipuite kawng dik kawhhmuhtu ni tura a chah kha a pawimawh hle mai. Zep nak emaw, hun kal tawh lamah khan mipuiin kan nin em em ṭhin chu, ruling party-mi inlulingte, contract hna chuhhelh takte, sawrkar hnathawkte sawn tura vau chingte kha an ni fo, an party hmai tibaltu an ni ṭhin. Kalphung thar sawrkarah chuan party mite hian sawrkarna in chan chhan hre reng ula, hnathawh tur leh transfer thuahte hian lo hmanhlel nghal ngawt suh u, ram hlui zia, in kalsan tur a nih kha hre reng ang che u. Kan ram siam ṭha tur hian mahni inhaivur a thiang lo va, ringtu kan nih anga Pathian ram leh a felna kan zawn hmasak tak tak ngat chuan, malsawmna leh hausakna thlengin kan ta a ni tih hi rin ngam tur a ni ang. Hausa deuhte phei hi chu lo insum deuh se la, sawrkar thar hian rethei lam hawi hian hma han la tam teh se. Hei hi Kristian ram roreltute aṭanga kan beisei fo ṭhin, kan beisei ang la thleng lote zinga mi niin a lang e.
CHONA THIANGHLIM CHU :- Tun hma lama Pol. Party-te kumthar office hawn nia party hruaitu ṭhenkhat thusawi ṭhin chu party dang sawi chhiatna a ni fo ṭhin. Kumina CM-in party office-a a thusawi hmasak ber chu a thluk a dang ta daih mai a, a ti tak hmel hle pawhin a lang. Pathian ram leh a felna zawn hmasak te, chakna leh thiltihtheihna aia Pathian thlarau pawimawh zawkna thu te, thawhrimna hmanga hlawhtlinnate a nih kha, 'Kalphung thar' a ni zel awm e! A thusawi tlangkawmnaah khan - Opposition party zawng zawngte chu chona thianghlima cho a duh thu a sawi a. Kum nga lo ral leh hunah ZPM party sawrkarna let thla thei tur khawpa hma la turin opposition party zawng zawngte inbuatsaih turin a sawm (cho) a nih kha.Thil ṭha tihah inel ila, keini aia in thawh ṭhat zawka mipuiin an duh che u chuan in tling mai ang. Chutiang ni lova tun anga kalphung hluia in kal zel chuan, ZPM hi min hneh ngai tawh lo vang a ti a ni. ZPM sawrkar hian kan ramah bung thar a kai a, Opposition party zawng zawng pawh hei hian beng harh se a duh thu a sawi a. Kohhran siam ṭhat hna Protestantin an thawka Kohhran a lo kal dik ta ang khan, ZPM sawrkar bung thar kai mekah hian opposition party-te pawh lo tel vea thil ṭha tih kawnga inel turin a sawm a ni. System ṭhaah chuan tu pawh lo sawrkar se ram rorelna a ṭhat zel tawh tur thu sawiin, party tinte chu thil ṭha tih kawnga ṭan la ṭheuh tura a sawmna hi 'Chona thianghlim' chu a ni.
Kan CM Chona thianghlim hi hriat a nuam hle mai a, thil ṭha ti tura siam ringtute tan phei chuan he chona hi chhan ngei tur niin a lang. Party bil rilru hi dah ṭhain kan ram tan a ni tih hre chungin, kan CM chona ang hian party tinte hi thil ṭha tih kawngah han inel ṭheuh ula, hma kan sawn mai ang. Kan sawrkar thar hian rorelna dik taka kalpui an tum thu hi an sawi ngun hle mai a, rorelna an chang ta bawk a, thiltihin han lantir teh se. Thu hi tisaa a chan ṭhin loh avanga kan ram dinhmun chu tu'n kan hai loh kha! Khawvel ṭhang zelah hian kan Politician-te hian kalsan tur leh insiam ṭhatna tur tam tak in nei tih in hriat a ṭha ang. Ram hmangaihna hi a sawia sawi a tawk lo va, mipui tana inpekna tak tak nen thil tihah a lang tur a ni e.
- H. Lalchhuanliana