Zu kan zuar ta rau rau heti zawng hian aw

Zet-u-zu hi kan khap bur emaw, kan thlahzal emaw, kan control emaw pawh nise Zoram mipui zawng zawng lungawina a thleng dawn chuang lo. Kan sorkarin huai takin MLPC Act a hmang ta rau rau; Tlawmngai Pawl, Kohhran leh khawtlang hian sawisel leh do vak ai chuan heti zawng hian i han thawhpui dawn chhin teh ang.

1. Liquor Card: Zu in thei tura kum tling ngei chauh Liquar Card siamsak an nih theih nan a pek chhuah kawngah Tlawmngai Pawl, mipui leh Kohhran hian a pe chhuaktute lakah pressure siamsak reng ila. Kum tling, pawisa nei tih vanga a dil nazawng Liquor Card siamsak hi a fel lo. “Zu in lo thei lo hnenah zu ṭha kan pe dawn” tih zulzuia card pek chhuah a nih theih nan leh thil dik taka kalpui a nih theih nan nawr
ṭhin zawk ila.

2. A in tur dik tak leh Quota dik tak chauh: Card neiho quota (thla khatah um ruk niin an sawi) hi vawi leh khata in zawh vek a nih loh chuan han chhiatpui rup tham a ni lo maithei. Phalna nei chauhin zu an lei theih nan leh bituk zat chauh an lei a, card hawh khawma mi pakhatin a lei khawl ṭeuh loh nan theih ang angin venpui zawk ila. Thil dik lo titu hrem ngei tur leh hremna a awm lo a nih phei chuan dan zam tura sorkar nawr thlengin a thiang vek ang chu. Zu in phalna neite’n kum tling lo an pek/ intir loh nan zu inna hmun bik, rui buai dahna tur lock-up chhawm nghal kan neih pawh a ngai maithei.

3. Blacker tihrem: Khiti anga kan tih hnua mahni quota kham lote’n an pan tur, phalna nei lova thlawr leh zuar tibo turin sorkar kan nawr thei a, Tlawmngai Pawl phei chuan tha hial kan thawh ṭhin kha!

State dang aṭanga lo lut tur dap kawngah Mizoram Excise te taima lehzual bawk se. Zu hi nungchang mawi lo, tualthah leh sex hmansual thlenga kaihhnawih thei thil a nih avangin dan leh hrai, serh leh sang awm mang lova mimalin a lo zawrh ve hi control na hnuaia zawrh aiin a him lo fe.

4. Zu rui huat: Zu in phal a, ruih phal si lo sorkar kan hrawn mek a, zu leh a zuartu ni lovin zu rui hi haw ve thung tawh ila. Zu rui leh zu zuar kan en dan a dang deuh tlat ṭhin hi ngaihtuah chian loh vang a ni. Zu zuar hi chu zu ruih chingho vanga lo awm ve mai chauh alawm. Demand awmsa kha supply-in a zui ve mai chauh a ni. Sorkar leh Tlawmngai Pawl hian zurui vaiin a hrem theitu lamin (MLA pawh ni raw sek sek) a hremna na ber chiin hrem hmak hmak se - mi dang tana hnawksaka rui zel duh chu mimawl tlemte bak an ni lovang.

5. Zu hi tlawmngaih zawrh a ngai: Police ho bakah Pathian ṭihna nei lo leh mahni mihringpuite zah chuang si lote’n zawrh phalna an neih sup sup a. Kan venga zuar lo tura kan dan zawh loh hun a thlen si chuan (kan vengah dang thei mah ila; veng ṭhenawmah an zuar tho) hlawkna um vangin dan phal bakin an che ngei dawn tih rinhlelh rual a ni lo. Chu ai chuan mipuite hriselna vawnhim nan leh khawtlang a muan zawk nan mi ṭha/ mi dik pawhin zawrh phalna kan hum fir fer a ngai tawh zawk lo maw? ‘Silai chu tualthah hmang kuta a awm ai chuan venghimtuin chhuhsak se a him zawk ang.’

Zu rui aia zu dawr ngai-mawh a kan phet suau suau ai hian khua/ veng tana hnawksak lo thei ang bera zu dawr (zirna In, Biak In leh hmun lunlai hlatah) a awm theihna tur te, vantlang hmuna zu in leh um ruak a bo theihna turin phe ta suau suau ila thil ṭha a chhuak zawk ang em? He’ng zawng zawng kan tih hnu pawha lungawina khawp thil ṭha a chhuak lo a nih chuan 2018 inthlanah zu zuar lo sorkar kan tung ding ang a, khap bur duh loho chet dan kan lo ral thlir veng veng tawh mai dawn a ni.

Tun atan chuan sorkar finchhuah leh an tha tihchak hi khua leh tui ṭhate tihtur a ni rih e.

- Chhanhima, Kualmawi