Written by
Vanlalngaia Formal member KVIC & Founder President AMFU
COVID-19 LEH ṬAM DO HNEH DAN CHU:
A hmasain China ram Yellow River luipui kama Setana pawl inkhawmpui liana palaite thusawi ṭhenkhat i lo thlir phawt teh ang aw. Chairman in America ram tan palai report pe turin a ko hmasa a. Ani chuan, "America ram hausakna hmangin an ṭhalaite Ruihhlo hmangin kan thlem thlu a, ruihhloah hurna hlo kan phul tel bawk a, an tlu zawih zawih mai ni," tiin kut beng authawmin a khâwk rum rum mai zu nia le. A tawpah Mizoram palai koh a ni a, ani chuan, "Kan target hmasa ber chu Kohhran leh Kristian Chhungkua tihkeh/tihdarh a ni a, hmanrua atan retheihna a ni. Delhi lama hruaitu ṭhenkhatte kan bekbawr hmasa te te a, Kristianna leh Helna tihchhiatna ṭha ber chu sum leh pai hausakna (Materialism) 'Satisfaction of Hunger kills remotest chance of rebellion' a ni a, khawpui kawtthlera cheng zat chauhte hi sum leh paiin vur chur chur mai rawh u," tiin. Tichuan, an roreltute leh miliante chu khawvel ropuina kan thlirtir a, an kawlawm chu chhangah an chantir ta chur chur a. An hlawhte chu an duh hun hunah an inpun a, MLA nih chu khawvela sumdawnna hlawk berah kan chantir a, inthlan huna miretheite vote lei nan sum leh pai hausakna ngaihtuahin an hmanhlel hlawm a. Ropui chakin an car hmaah nihna an tar a, an tlan phe suau suau mai maw le!" Kut beng authawm a ri leh ta chur chur mai.
Tichuan, Development thlawh khum mipuite chu party atchilhna hlo kan phul a. Bible chang Rom13:1- 'Mi tin an chunga rorêltute thu thuin awm rawh se. Pathian thu lovin tu mah rorêltu an awm si lo; rorêltua awmte hi Pathian ruat an ni' tiin kan bengdai a. A tam zawkte hi kan ruatsakte an ni reng si a. Hosea 8:4 'Ka tih ni lovin anmahni lal an siam a; ka hriat lohvin hotute an siam a; an boralna tûrin an tangkarua leh rangkachakin milim an insiam a,' Inthlan laia pawisa leh therhlo semte chu 'eiruk pawisa mai mai' tiin mahni tum tawk vanzemah tiin RISK an la chur chur mai zu nia. A fing deuhte chu Chiahpuam leh Khehpuam kan tawkdarh a, a ṭhente chu ruihhlo zuar pawlah kan siam a. An ṭhalaite chu Bible chang hmangin - 'In ei pawhin, in in pawhin in tih apiang Pathian ropui nan aw', Mt15:11 'Kâa lût chu mihring tibawlhhlawhtu a ni lo va; kâa chhuak chu, chu ngei chu mihring tibawlhhlawhtu a ni zâwk e," a ti a' tiin ran pawh tluk lovin an thi zawih zawih a, a la damte pawh ar pûl tur ang maiin an kal pai ṭang ṭang mai. Kawngpui lun laiah te chuan CONDOM hmang rawh tih an tar biau buai mai zu nia. Kut beng au thawm a ri chur chur mai.
Mizorama kan hmalakna khaikhawm nan "Corruption hluarna ber State pachhe ber, Cancer, HIV+ tamna ber, chawmhlawm hnam" tih hi a ni mai. 'Amaherawhchu, thlem thluk ve theih loh thlarau mi a ruala ṭawngṭai leh ṭhalai rual sang tam tak an la awm a. Heng mite a ruala ṭawngṭai hi kan hlau tak zet a. Chuvangin, he kan hmabak chhunzawm dan tur min ngaihtuahpui turin Agenda ka rawn thehlut a ni' tiin report chu a titawp ta a.
1. 'Pute u, chhandam ka nih theih nan eng nge ka tih tur? a ti a. Anni chuan, "Lalpa Isua ring la; tichuan chhandam i ni ang, nang leh i chhungte nen," an ti a. Tichuan baptisma an chang ta a, Pathian an rin tak avangin an hlim ta em em a' Tirhkohte 16:30-34. Keini Kristian, baptisma chang tawhte tan chuan THUAWIH chiah kan bak a. COVID-19 laka kan inchhanhim nan.
2. Ṭampui mitthi lo thleng tur laka kan himna tur chu, 'Tihnuam tak leh thuawih taka in awm chuan, in rama thil ṭhate hi in ei ang' Isaia 1:19 tih hi a ni leh mai.
3. Eng nge kan tih tur chu - "Mahni hna ṭheuh mahni kut ngeiin thawk ila, tichuan mite'n an ngaisang ang che u a, tlakchham reng in hlau lovang" 1 Thessalonika 4:11 tih a ni leh mai.
Chutichuan heng Bible changte hi an awmphawah hmangin mahni Loah ṭheuh, Lockdown te hmangin mahni hna ṭheuh mahni kut ngeiin chemtum leh tuthlawh hmangin ei tur bar tur kan thar chhuar chur chur mai dawn lawm ni. Mite ngaihsan, tlakchham hlau lo Kristian State kan ni tawh dawn a nih chu le.
"Hnehna puang chhuak rawh u,
Lal Isua hmachhuanin,
Boral mêkte chhan chhuak thuai rawh u;
Kan hneh ngei dâwn a ni,
Sual thiltihtheih chu,
Kan hneh ang hnehtu Pathian vângin"
tiin Krista palai lanu valrualte'n Setana hi i'n nawr bet rawk rawk teh ang aw khai.
'Lei hi chaw lo chhuahna a ni a, A chhûng chu mei kan anga chawh leh a ni a,' Joba 28:5 Lal pawh thlawhhma ring mi tih a ni a, tharchhuah hna chu loneitute mawhphurhna, thar chhuak tur ṭanpui tur chu sawrkar mawhphurhna a ni. Tichuan Sawrkar leh Loneitute ṭangrual chuan kum 1 chhungin ei sen loh loh khawpin Pathianin mal min sawmsak ang tih hi i ring ngam ang u.
Ṭhalaite mawhphurhna: 'Each generation is responsible for the fall or rise of a nation' tih a nih angin ṭhalaite khawvel a êng ta phût mai le. Green revolution preceeds industrial revolution tih a nih angin kan tharchhuah aṭangin thil siamna Agro. forest base industries tam tak a lo piang ang a, ṭhalaite tan duh thlan tur, Employee nih nge Employer tih a ni tawh ang. Kan ṭhalai tam tak mi chhiahhlawh tura a bik takin kan fanu, farnu duat lai te, SPA, massage parlour-a thawnchhuah a ngai tawh lo ang a. 'Mizo kan ni kan hmel a ṭha, kan tum a sang bawk si,' tiin kan hâwi champ thei tawh ang.
A tawp nan ram zîm têa thar hlawk dan, lo nghet neih dan Mizo Method chu kan inpeih hunah puanzar ni rawh se. Nakkum 2021 atan vahsan lak hun a thleng ṭep. V.C.-te'n a huhova lo ram ṭheh ni se, khawpuia retheihna avanga pemkhawmte tan Aizawl chhehvel L.C leh V.C ten phal takin an ram ṭheh ni se, mi hausain an ram ruak ṭheh bawk se la, van mipui an lawm ngei ang.
Sawrkarin tlangram lo neih tihbo tum lovin a thlakna atan Mizo Method hi Agriculture Policy-ah hmangin Budget-ah leh enkawltu bik department siam ni ve rawh se.
Ka lawm e.