Written by
- Lalrintluanga

Beisei phak lo ZPM?


Sorkar thar a piang a, ZPM chu mipuiin beiseina sang tak nen kan thlir laiin beisei phak lohna an nei ta nual mai a. Inrenchem thu an sawi a, mahse dawrzawn chanve lai mai chu post siam chawp, Adviser to CM tih leh OSD to CM tih vel an han nei nghal pang a. Khawiah nge inrenchemna chu a awm? Adviser to CM te hlawhah sorkar sum a hek belh viau lo mai thei a, mahse an chekawite, an personal staff-ho hlawh (thawh tur mumal nei miah lova an hlawh lak) ringawt hian mipui sum leh pai a va ei hek nasa tak em. Adviser to CM a thlan lal, MLA te an han ruat hi hriatthiam theih tak a nih laiin thlan lal ve miah loh an ruat phei hi hriatthiam a har lehzual. Chutah, PS atan MCS te chu an han thlang leh nghal a. MCS indaih loh nasat naka lai a, thlan lal ve loh kutke atan officer lian leh fel an han pawt peng hi a uiawm tak zet zet a ni. OSD hian cheng khat chiah a hlawh an ti a, a hlawh hi chu enghelh tham a tling lo, OSD chetvelna leh a behbawm erawh chuan sorkar sum a tihek viau dawn tih chu a lang reng. Chuvangin he sorkar hian sum a ren hlawl lo, mipui beisei chu a phak lo chiang phawt.

Sorkar thar hian hmai phihna atan ni awm takin committee an din vak mai a, heng committee-te hian eng ruai an thawh a beisei awm viau loh. A ṭhen hi chu party mi leh sa induhsakna, intihlungawina mai mai, inkhualtelemna te pawh a ni thei ang em aw? tih tur a ni. Heng committee member-te hian an ruat ang tak leh an tih tur inziak ang tak hian hna thawk dawn tak tak se, sorkar hian hnawk a ti viau mai ang em? Hengte hi opposition an nih laia an sawisel vak vak SEDP board nen khan a danglam chuang lo mai ang em le? Tun dinhmun aṭanga en hian mipui beisei a sang lo va, a sang lo chho zel dawn em ni ang le?

Hnar hnuaiah phatna a bo lo an tih angin, CM-in portfolio a nei lo ang tih te, Minister-in motor pakhat chauh kawl tih vel hi chu sawi mam theih tak a ni. CM-in work department chang lo ngei a, Motor pawh support vehicle te chu an ngai ngei alawm, an department chan hnuaia motor pakhat den den kawl lova an awm pawh hi thil ropui tak zawng a ni ngei e. Mahse, hmunphiah hralh kawngah beisei an phak lo va, hei hi insiamṭhatna tana hmang lova sawhthing te, hmarchate hralh hunah an beisei ang an ni lo leh zel ang tih hi mipuiin kan hlau ru deuh tlat. Chhuanlam siam hian harsatna a sukiang lo tih hi an hriat nawn fo a ṭha awm e. Mipui sorkar, kal phung thar hi hetiang mai mai hi chu min zawrh lo kha maw.

Eirukna hlemhletna kawngah pawh hma an la ṭha viau dawn emaw tih tur a ni. CBI koh lut theihnate ruahman niin aikalte pawh a theih anga tih tlem tum a ni a, office-a kal tlai leh inthlahdahte chungchangah pawh biometric system te hman chhoh tum a ni. Hma sawn chu an tum viau niin a lang. Mahse, he sorkar hian doctor ten practice reng sia practice loh hlawh an lak chungchangah tun thleng hian thuthar engmah a la nei lo miah lo, sorkar hian a langa eirukna hi a titawp ngam lo anga sawite pawh a awm ta. Police leh zirtirtu dan bawhchhiate suspend an nih lai a, doctor chungchanga sorkar a ngawi tlat maite hi mipui hian an hrethiam lo va, he ZPM sorkar hi an hmalaknaah hian an ṭangrual tak tak lo hle niin a lang a, mipui beisei an phak lo chho zel ang em tih hi zawhna lian tak a ni ta.

Val Upa Council an sawi ṭhin a, sakei ha nei lo ang deuha mi ṭhenkhat sawi kha an ti hlawhtling chho ta malh malh mai le… Khi'ng zawng zawngah khian VUC aw emaw, an inrawlhna emaw thawm reng reng hriat tur a awm lo va, sorkarin thil a kalpui dan en hian VUC hi an inrawlh lem lo ni awm tak chu a ni. Sakei ha nei lo ang kan ni dawn lo an tih chu an sawi loh ang takin a awm chho ta zel mai emaw tih tur a ni ta. VUC pawh mipui beisei an phak lo nasa hle mai.

Minister lam pawh beisei phak loh an awm chho ta malh mai mai a. Opposition an nih laia an thiampuipa ber, CM candidate te pawh la ni thei mai awma an sawi lah chu a Minister ta cheng a, a che fuh hleithei ta der lo mai. A enkawl hnuaiah NET/PhD pawh nei lo College zirtirtuah an han dah nghet ngawt a, MZP lam thlengin an phun ta sup sup mai. MBSE-ah lah suggestion an lo inpe uchuakin, ram pum huapin an hming a chhe bawk si. Chutah, a unaupa star campaigner an tih lah chuan contract 12 lai mai a lo hmu bawk nen. An sawi Kamrula dang an siam belh hi a ni ngawt mai. ‘An thiampuipa rulin chuk’ an tih ang deuh khan a ni zo ta. Mipui beisei hi an phak lo chho zel mai ang tih a hlauhawm ṭhin mang e.

Mipui lam heng Unit lam te, Block lam te lo invaivung deuh leh lo insawithei deuh hi chu buaina lian a ni phak lo va, a chung lamin an tih ṭhat phawt chuan mipui mimira buaina hi chu ram pum buaina a ni phak lo. Mahse, rampum huapa kan hotute kal dan en hian sorkar danglam hi kan hmu lo chho tial tial mai ang em? Nikhua a rei telh telh a, kan beisei mipui sorkar kan tih hi a hmaa mi nen a hian a danglam chuang lo chho telh telh ang em le? Mipui hian beiseina sang tak kan nei a ni ngawt lo va, anni hian thil ropui tak min tiam a, enchhin turin min ti tih hi an hriat nawn fo a ṭul. Enchhin hun chhung hi a rei dawn lo va, enchhin chhunga beisei an phak loh chuan mipui hian vote nawn awn awn hi kan ba lo tih hi an inhriat fo a ṭul awm e. A tawp bera ka sawi duh chu thil tak takah mipui beisei an phak lo ṭan mek a, ṭan an lak ṭhat a ṭul hle a ni tih hi an hriat a ṭul khawp mai. He sorkar hi ZPM mipuiin an thlan tlin a ni ngawt lo va, Mizo mipui, sorkar thar, sorkar inthlakthleng duh intite'n, an sawi ang ngeia enchhin nana thlan tlin an nih tih hi inhre thar leh teh se. A nih loh chuan mipui thinrim hian a hma sorkar aia MLA nei tlem zawkin an siam thei a ni tih hi an hriat a ṭul awm e.

- Lalrintluanga