Written by
- C. Vanlal Ruaia
Ph : 250324, 9862569310.

Ramri avanga inkahna kha. A mak ka ti.

Kan ramri buai kha ka thlir kir ṭhin a, Assam min beih dan char char kha mak ka ti lutuk a, vawiin ni thleng hian mak ka tih a bang thei lo va. India rama kan awm chhung hian chuan Ramri hi Central India thu thu a ni. State leh State inbiak vel hi Central trick tih hriat a ṭha.

Ramri chungchangah hian Mary Winchester an lak let aṭang khan British khan siamfelna Survey 1873 khan a nei nghal vat a. Boundary aia khirh zawk mah indaidanna Inner line a siam a. Chu chu ramriah puan nghal a ni bawk tih hi a hrechiang ve rengtu - Gauhati University Prof. Barpujari te, mi ṭhenkhat Dr.Suhas chatterjee, Dr. Sribanikinkar Chaube adt te an ni. Chu'ng Inner line reserve chu Syhlet Bengolee pemten dan bawhchhiain an rawn luah. Eng vangin nge Dan bawchhetute chu kan nihlawhtir bik ngawt ang? tih hi Mizo ṭhalai thu vuak thluk chu a ni. Ramri buai avanga Mizoram chhung thlenga min rawn bei kha a mak em a. A thiam lo zawkin min nawr chiam mai kha han sawi ila.

9 Oct, 2020 - Mizoram khawthlang kil, Thinghlun khua Pu Zolawma leh, Ben Davida te huan chu Cachar District pakhat; Karimganj Deputy Commissioner leh Superintendent of police te kaihhruaiin, Assam police leh Media te hruaiin huan an rawn sam (suasam) a. Thlam an hal ral vek bawk a. Boundary lungte an phawi a. Chu'ng an thiltih (Robbing System) thlalakte chu an vawrh darh lehnghal a. Min tham loin min hlau lo hle mai! Indian National policy Non Violence/Non aligned movement lamte han zirbing phei chuan a zahthlak deuh ṭhin. Mahse a la zual zel, Manipur buaina pawh a la kal zel.

17 Oct, 2020 - Assam police ralthuam keng leh Civilian ho te’n Police Duty post te Sairawkherh a rawn perhin, Saihapui Covid Duty post an rawn tichhia a. Thimhlim chuan Assam civillian an rawn chho a. Vairengte mipui thinrim chuan an um let a. Inhliam an awm nual kha. Hemi ni aṭang hian Assam chuan Road Block an kalpui nghal a. Assam-hoin Building ṭhenkhat leh dawr an rawn sak chu hal fai vek a ni ta. Kawng dan pin (Economic Blockage) ni 26 vel lai an neih takah khan Mizoram pawh central lamah zualkoin, Central hriatpuinain online discussion te an nei a.

8 Nov, 20 - Chief Secretary Level Inbiakna : Chief Secretary (CS) level Assam leh Mizoram inbiaknate Union Home Minister Amit Shah hoin Delhi-ah an nei a. Mahse an inrem thei lova, a sawngsawhlawt vak lo. Kawng dan chu an chhunzawm ta zel a ni. Dt 11.Nov. 2020 chuan state pahnih te chu an in-block tawn tawn ta a ni.

2 June, 2021 - Assam Official leh Assam Armed Police leh CRPF te chu Chuhvel, Mamit District-ah an rawn lut leh a. Mizo huan Haliday-a thlam sak leh thlai chinte chu chhunzawm tawh lo turin Order an rawn pe a.

4 June, 21 - chuan Assam lam mi, tute nge tih pawh hriat lohten Zophaia leilet thlam awm zawng zawng chu an rawn hal fai vek mai a.

10 June, 2021- Assam lam hotute Home secretary te leh police tam takten Lailapur bula Central force duty post te tawn tlangin, Vairengte police post thleng an rawn chho leh thawr mai a. Mizoram Police Vairengte-ten, "Mipui thinrim lakah kan venghim zo lo ang che u, let vat ru," an tia an let leh nghal a ni.

11 June, 21 - Assam Hailakandi district, Deputy Commissioner leh Superintendent of Police leh Forest DFO hotute, Assam Kutty khua aṭangin an rawn kal a, Chuhvel Mamit dist. A John Haliday a thlaite an rawn tichhe leh ta a.

27 June, 21 - Hailakadi Dist. Superintendent of Police hote leh Civil mi tam takte chuan Aitlang Vairengte Mizo huan an rawn sawisa a, Mizote kuhva chin chu palzutin, thlai dang pawh an pawt phawi vek a.

29 June - Superintendent of Police Hailakandi chu Aitlang Vairengte ah an rawn lut leh a, Camp an sa a, Puan in an kaih a, an awmchilh nghal a. Ramhluna huan tlang an rawn luah nghet a. A bula Mizoram Police te puan in kaih chu an tihchhiatsak a, an hnawt sawn bawk a. Mizoram Police te chu an insawn ta bawk a. A tlawmthlak hle a ni.

30 June, 21 - Kolasib Dist. Deputy commissioner leh Assam lam official te chu Aitlangah hian an inbia a. Mahse Assam lam hi a pawngpawrh hle a. Buaina siam lova “Status Quo’-a awm turin Kolasib official te hian rawtna an siam a. Mahse Assam lam hian an zawm chuang lo a. An so ṭuam ṭuam reng mai a. Mizo mipui tan chuan kan police te tawlh kir lai hmuh chu hrehawm tak a ni. Vairengte mipuiin puan in pathum Mizoram police (20 personels) an kaihsak chu an luah thei ta chuang lo va. Assam police ten an tihchhiatsak bakah an bungrua pawh lak an phal lo, 'kan um tlan' an ti.

1st July 2021….Assam police chuan Aitlang a Mizoram police awm ve chu hnawhchhuah tum in an rawn vau leh zel a.

10 July, 21 - chuan Buarchep leiletah rawn lutin, JCB-in Mizo leiletah kawng an rawn sial a, Mizo thlai leh buh tam tak an tichhia a.

24 July, 2021 - Inrinni tlai Dar 5.30 khan Shillong State Convention hall ah North East Chief Minister Conference (NE CM convention) an nei. Mizo rama Pawl hrang hrang NGO-in Ramri memorandum leh documents an siam chu Amit Shah, Union Home Minister-ah Mizoram CM Zoramthanga'n a pe a. CM hi CS. Lalnunmawia Chuaungo leh DGP SBK Singh ten an ṭawiawm a ni. Hetia Shillong lama inkawm zo chauha CM ve ve inbia, Amit Shah hriatpuina bawka inthlah ni si, a tuk lawka Mizoram chhung Mizo police post Vairengte an rawn rûn (raid) ta mai hi Inhmuhsitna, intham lohna nasa tak a awm a ni. Ramria kan buai rual hian, Arunachal, Nagaland, Meghalaya te an buai ve vek. Mizoramin a tawn ang em em inrun hi tu state mahin an tawng ve lo. Eng nge a chhan hi ngaihtuah tham tak a ni.

Silai A Puak ta: 26.July 2021 chuan Assam armed police 200, Cachar IGP leh Cachar DC , Cachar DFO leh Prison Van, Ambulance, Road Barricade leh Puan in te, Medical equipment te nen Vairengte police Station-ah chawhma dar 11-ah an rawn lut rup ta mai a. Vairengte Auto Taxi stand-a Central force duty chu an su tlang lui a. An rawn chhohna kawngah Mizo motor an hmuh apiang an rawn sawisa chho a, Vairengte Police Post an rawn thleng a, police 30 vel awm chu an hnawt chhuak a. Vairengte Mizoram Police post an luah a. Vairengte Civillian thinrim an rawn pungkhawm a. Assam police-ho chuan Tear gas-in an lo hnawt darh a, a sàwt lo. Assam police-in Mizoram police-duty post-a LMG an chhuan chu an hmet puak ta a. Silai ri chu Mizo police an hnawhchhuahten an hai lo. An cho a, an rím a; an rím thlu ta. Mizoram Police ten an han chhang let ta a. Hetih lai hian Kolasib SP ten Assam Official hi remna siampui tumin Vairengte police Camp ah hian an la dinpui a. Mahse, bak lengin an tlanchhe ta hlawm a ni. Assam lam hian Grenade te an chelek hman a. Mahse, an hriat lohna lam aṭanga kah an nih avangin an tawmim ta. Assam police chu Capture chhungah an awm ta a, an tan chet ngaihna a awm lo. Tawnzau var an rawn zar tak avangin Mizoten an thlahthlam ta a. An tlan chhuahna lam tur te hrilhin an chhuahtir ta a ni. Assam chet dan hi India ramah an mualpho hle a ni.

Hun rei lo te chhungin Amit Shah-a Union Home Miniter khan Assam CM leh Mizoram CM a rawn be vat a. Hei pawh hi ngaihtuah tham a tling, an lo thlir reng em ni? Assam police zawng zawng chu bak lengin an tlan haw ta a ni. Police 6 leh Civil 2 an thi a. Assam CM pawikhawihah a ngaih theih. A phenah hian Central em ni ang?

Ramri a buai zo chiah a, Mizoramin Assam Smuggler kan khawi a. Heng thil ruk Smuggling trafficking hi Assam a kal tlang ṭhin a. Assam CM chuan hnawk a ti hle. Mizoram chu Smuggling chi hrang hrang silai, kuhva, rangkachak, drugs fertilizer, damdawi etc a kal nuai nuai a, Champhai DC pawh Smaggler-in a khing tawp ngam zawk a nih kha.

Kuhva bikah chuan, Mizoram khawthlang kuhva chingtute Market a tichhe vek a, Assam Chief minister chuan kuhva a véi ban ta a. Mizoram kuhva tharchhuah pawh phai lamah a hralh theih loh/a kal thei ta chuang lo va. Zamuang lam Kuhva chingtute thinrim an duty ta. An hmuh chu an hal ta hmiah hmiah mai a. Sawrkar bawkin Order a rawn chhuah a, Kuhva man mahni kuta sawisa lo va, thuneitute kuta hlan turin Order an han chhuah leh rih ṭhin.

Tichuan, Zamuang lam Kuhva ching Association chuan Assam CM an zuk hmu a. Kuhva kal tlang tur an hal hnu chuan Assam sawrkar chuan Mizoram thar na na na chu Assam kal tlang an phal leh ta a ni. Heng buaina zawng zawng hi ngun tak leh chik taka lo thlir tan chuan, Assam min zuam dan em em hi mak a tih loh theih loh.

- C. Vanlal Ruaia,

Ph : 250324, 9862569310.