THAWHLEHNA
Thawhlehna awmzia:
Thawhlehna awmzia chu ‘Thihna ata thawhna’ emaw ‘Nunnaa kir leh’ tihte a ni. Thawhlehna hi Kristiante innghahna dik leh Lal Isua, thihna ata a tho leh a, a rawn kal ngei dawn a ni tih thurin pawimawh tak a ni. Amah Lal Isua ngei pawh mitthi zing ata a thawhlehna chuan Pathian Fapa a ni tih nasa takin a lantir a ni (Rom.1;4). Tichuan a tho leh a, Pathian kut dinglama a ṭhut ngei thu pawh Pathian thuin min hrilh a. Chutichuan ringtu thi tawhte pawh amah ang chuan a la rawn kai tho leh ngei dawn a ni.
Thuthlung Hlui hunah khan chiang takin thawhlehna a awm tawh thu a lang lo a, mahse Pathian inlarna awm thu erawh chu chiang takin kan hmu thung (Exo. 3;6, Mat.22;29-32). Tin, hmun dangah te pawh thawhlehna awm tur thu kan hmu bawk a ni;–Gen.22, Heb.11;19, Job.19;25, Thuf.16;10, Isai.26;19, Dan.12;2, Hos. 13; 14, etc.
Lal Isua hunlaiah khan Sadukai pawlte chuan thawhlehna hi a awm an ring lo a, ‘Kan thih hian tho leh tur awm loin kan taksa hi a ṭawihral vek dawn a ni’ an ti a ni. Bible erawh chuan Thawhlehna thu hi a uar ber thung si a.
Eng vangin nge Thawhlehna awm a ṭul:
Pathianin mihring a siam khan thianghlim taka awm turin, a duhthusam ang thlapin a siam a (Gen.1;27,31). Nimahsela, thlemtu thlemna an do zawh loh avang chuan sualah tluin Pathian chenchilhna ata chu an lo talchhuak a, ‘Mi bo, Pathian lak ata mi hrang’ an lo ni ta a ni (Gen.3;1-4,9, Thuh.7;29). ‘Pathian fa’ nihna ata an lo bo avang chuan ‘Diabola fa’ tih an lo nih phah ta zawk a (Joh.8;44). Tichuan kan chungah pawh chuan thihnain thla a zar reng a, Diabola’n thu a nei tlat a ni (Heb.2;15).
Hmangaih Pathiana chuan a mihring siam, ama anpui ngeia a siamte chu nunnaa an luh theih nan amah ngei pawh chuan a ropuina thlahlel thei loin mihring (Diabola fa) angah a lo chang ve a (Phil.2;6-8, Heb.2;15). Kan hma min rawn hruaisak a, a thi a, mitthi zing ata pawh chu thawh hmahruaitu a ni (Kol.1;18).
Kan taksa, Diabola fa nihna ata Pathian fa nihna chang leh tur chuan tihdanglamna a chan a ngai a ni. (I Kor.15;53,54). He kan taksa hi chu a kangral thei a, a ṭawihral thei bawk a, chu chu ṭawihral thei loa siam danglam a ngai a ni. Meidila kal tur emaw, vanrama kal tur emaw pawh ni ila, kan taksa chuan tihdanglamna a mamawh a. Chutichuan taksa danglam puin kan tho leh dawn a. Chuvang chuan thawhlehna chuan chatuan hmun min thlen tawh dawn avangin a pawimawh a ni.
Lal Isua Thawhlehna hmutute leh an hmuh hun leh hmun te;
THAWHLEHNA HUN :
Thawhlehna hi ṭum li a awm dawn a, pakhatna chu a thleng tawh a, a dangte erawh chu a la thleng rih lo a ni. Chu'ng Thawhlehna chi lite chu; -
ṬUMKHATNA
Isua rualin. Mt.27;52,53, Thup.20;6.
Isua thlan ata a thawhleh khan mi thianghlim thi tawhte tam tak a thawhpui a, chu'ngte chu Thuthlung Hlui huna mi thianghlim thi tawhte leh Isua khawvela a lenlaini thlenga mi thianghlimte thite kha an ni.
ṬUM HNIHNA
Mi thianghlim Lawr/Krista Ni. I Thess.4;13-17, Phil.1;6-10, I Kor. 15;50- 54, Jh.5;9, 11;24,25, Rom.6;5, I Kor.15;12,13, Rom.8;11, etc.
Isua chu van ata vantirhkoh chungnung ber aw nen, tawtawrawt ri nen a mi thianghlimte lawr turin van chhum zing ata a lo chhuk ang a, mi thianghlimte thi tawh leh thi lote zawng zawng chuan boruakah Lalpa hmuak turin chhum zingah lak chhohin kan awm dawn a ni. Tichuan, van boruakah ‘Beramno Nupui neihna Ruai’ kum sarih chhung kan ṭheh dawn ang (Thup. 19;6-10). He hun hi Ringtute nghahhlelh berte zinga mi a ni a, Jentail hnam zinga chhandam turte chu an kim hun tur a ni dawn tawh bawk a ni (Rom.11 ; 25).
ṬUM THUMNA
Kum Sang Rorel dawnah. Thupuan. 20;4.
Hei hi mithianghlim lawr leh kum sang rorel inkara thleng tur a ni dawn a, chhandamna thu engmah a awm dawn tawh lo a, anmahni chhelna vang liau liauin an nung dawn a ni. Tichuan, Lalpa hoin mi thianghlimte zawng zawng chuan kum sang ro kan rel tawh ang.
ṬUM LI NA
Kum Sang Rorel zawhah. Thup. 20;5,13, Mt. 25;31-46.
Mi thianghlimte’n kum sang rorel kan neih zawhah chuan thuthlung hlui hun aṭanga mi sual thi tawhte zawng zawng, thlarau chuan anmahni taksa ṭawihral tawhte chu a rawn luah leh ṭheuh ang a, tichuan lal ṭhutphah var hmaah an rawn tho leh hlawm dawn a ni. Hetah hian mi tam takte chuan Lalpa an chhàl dawn a, mahse thiam loh an chang tho ang. He hun hi rorelna hnuhnung ber tur chu a ni dawn a ni (Sam.87;6).
THO LEH TAKSA AWM DAN TUR :
Is. 26;19, Dan. 12;2, Thup. 20;13, Lk. 8;54, I Kor. 15;53.
He kan taksa put lai hi chu diabola ta a ni a, sual pu taksa a ni. Nausen piang hlimte pawh hi ‘Sualsaa piang’ an ni a (Sam.51;5). Chuvang chuan tihdanglam an ngai a, hremhmuna kal turte pawhin na an tawrh reng theih nan tihdanglam an ngai a, chutiang bawkin Lalpa hnena kal turte pawh natnain a ngam loh turin tihdanglam an ngai a ni. Tin, thlana phum tawhte, meia kan ral tawhte leh ṭawihral tawhte zawng zawng kha an thlarauin an taksa a rawn luah pum leh ang a, Lalpa hnenah inlan turin an kal leh vek dawn a ni. Mi thianghlimte pawhin kan hmel ngai kan pu reng tawh lo ang a, hmel ṭha tak vekin kan lang tawh ang. Kan hming pawh he leia kan hming pu tawh loin ‘Isua’ tihin thlak vek a ni tawh bawk ang a, hmangaihna khawpuiah, rangkachak tuala lengin Lalpa nen kan chengho tawh ang a, fakna hla tawp loin kan sa tawh ang.

- Mahmuaka Chhakchhuak