Written by
- H. Lalroluahpuia

A NUNG KA THINLUNGAH

Easter Sunday kan lo thleng dawn leh ta reng mai, Pathian khawngaihna a ni! A sawi ang ngeiin, Isua chu a tho leh tak zet a (Mt. 28:6b). “Pathian biak in hi ṭhiat a, ni thum chhûnga sa leh thei ka ni,” (Mt. 26:61) a tih rêng kha; a rinawm a ni (I Thes. 5:24). Thilsiam zawng zawngte tana beiseina nung siamtu leh neitu, kan Lalpa, Isua Krista hnenah lawmthu awm rawh se (1 Pet. 1:3).

Easter Sunday hi thilsiam zawng zawngte chhandam tura Lal Isua Krista thihna hneha a thawhlehna ni hriatrengna atana hman ṭhin a ni a. Kristiante Kut, a ni leh thla pangngai reng lote zinga pakhat niin, March 22 leh April 25 inkarah a thleng ṭhin. Kum khata chhun leh zan rei zawng inchen ni pahnih–March 21 leh September 22 te-a a hmasa zawk [vernal (spring) equinox–March 21] hnua thla bial zan hmasa ber dawta Pathianni hmasa ber lak ṭhin a ni a. Chuvangin ni bik nei lo, insawn thei a ni a, kum tinin a hun a danglam ṭhin. Good Friday leh Palm Sunday-te pawh hi Easter Sunday atanga chhut leta Zirtawpni hmasa ber leh Pathianni hmasa berte an ni zel bawk. Tin, Isua thihna, phuma a awm leh thawhlehnate hi Juda-te Kalhlen Kut hlimchhawna thleng a ni.

Thawhlehna artui chei (Easter Egg) ei ṭheuh ang u aw. Khawvel hmun hrang hranga Kristiante chuan arpuiin artui a awp-keu a, nunna thar (arte) a lo awm ṭhin ang hian artui hi nun thar entirnaah an ngai a. Easter Sunday tuka artui ei hi Isua thawhlehna zara nun thar kan lo nei ta tih entirna atan hman a ni ṭhin. Tin, Easter Egg chhut keh hi Isua thlan inhawng entirna anga ngaih a ni bawk.

Easter Sunday hi he leia Isua hun tawn ropui berte zinga mi a ni. Krismas hi thilsiamte tana lawmna ni a ni a, Isua tan erawh chuan tuarna inṭanna ni a tih theih ang. Chutiangin, Good Friday hi tuarna vawrtawp thlenna ni a ni leh a. Easter Sunday hi thihna hneha a thawhlehna ni a nih avangin a danglam a, engkim tana lawmna ni a tih theih hial ang. Chanchin Ṭha laipui leh kan rinna siamtu a ni a, thuhril hlawkthlak ber a ni bawk (I Kor. 15:14, 17). Tin, Krista thawhlehna hi chatuan nunna nên a ni a (Rom 6:9), thihna leh mitthi zîng ata nunna a ni. Ringtute chu kan ṭawih ral ve dâwn lo, Isua a lo kal leh hunah thlan ata kan tho ang a (1 Kor. 15:20-23, 45), mitthite thawh hmahruai, Krista zarah chatuanin Pathian ramah kan cheng tawh ang (Jn. 14:1-3).

Krista’n thihna min hnehsak hi khawvêl chanchin ropui ber leh lâwmawm ber a ni. Tirhkohte erawh kha chuan Isua thawhleh thu hi sawi awihawm ṭul an ti ve lova, a thawhleh thu leh ringtute chanvo hlu takte chu tuipui berah an nei mai zâwk a ni. Paula chuan, “Mitthi zîng ata a thawhlehna chuan Pathian Fapa a nih nasa takin a hriattîr a,” (Rom 1:4) tiin; Petera pawhin, “Mitthi zîng ata Isua Krista thawhlehna avângin beiseina nung hmu tûrin min hring leh a,” (1 Pet. 1:3) a ti a, an duh tawk der! Thawhlehna hretute an ni tak zet zawk si (Tirh. 2:32).

Krista thawhlehna zâra ‘beiseina nung’ hi ringtute chanvo hlu bik a ni (I Pet. 1:3). Petera chuan, “Kan Lalpa, Isua Krista, Pathian leh Pa chu fakin awm rawh se,” ti hialin; fak leh chawimawi phu ber a nih thu a tarlang a. Pathian chu ringtute tân, ‘Pa’ tia koh theih khawpa hnai a nihzia a lang bawk. Tûn aṭanga Krista ni thlenga ropuina tur a la ni cheu va. Kan rochan tûr hi eng vang maha chuai leh thei ngai tawh lo, leilung siam tirh ata kan tana buatsaih, chatuan atâna Pathian Lalna ram a ni dawn a ni (Mt. 25:34; I Kor. 15:19). Mahse, Lal Isua’n, “Ka ram chu he khawvêla mi hi a ni lo...” a ti a (Jn. 18:36). Hei vang hian, rorêlna nî-a thiam changa kan din chhunzawm zel theihna turin leh harsatna leh tuarnate kârah pawh kan him tlat theihna tûrin rinnaa ding nghet a, thlamuang taka awm tûrin Petera chuan min fuih a; a thupui ber pawh ‘chatuan nun’ a ni reng mai (I Pet. 1:4-5). Thawhlehna hi ringtute tana huaisenna dik siamtu a ni bawk (Tirh. 2:36).

Isua thawhlehna hian taksa thawhlehna min hmuhtir a (Tirh. 1:11; Rom 8:11). Bible-ah Isua ti tho lehtu tih kan hmu a; hei hian Pathian chu nunna (Thlarau) a nihzia a tarlang. In taksa thi thei a ti nung bawk ang: Lal Isua taksa chu sual vanga thi a ni a, chu chu ti nungtu Thlarau chuan a kai tho va. Kan taksa, sual vanga thi tur chu, tihnun, kaihthawh a ni leh dawn tihna a ni. Tisa nun aṭanga zalenna chu a famkimin kan la chang zel dawn a: mahni duh zawnga awm theihna lam erawh chu ni lovin Pathian duh zawnga nung tura zalenna a ni a, chu zalennaah chuan inlaichinna hnai leh nghet tak a awm a – Pathian chhungte ni tura zalenna kan ti thei ang. Hei vang hian Thlarauva nungin tisa thiltihte tihlum ve tur kan ni a – Mihring hlui khen beh, hnawl leh malmakte a ngai tihna niin (Rom 8:11-13), siam kan nihna Kristaah zawk chuan thil ṭha ti ṭhin tur kan ni (Eph. 2:10).

He leiah ngei pawh hian ringtute hi hnehtu ni tur min buatsaih a. Krista nun chu ṭawmpuiin, chatuan nun chu kan lo tem lawk thei (Rom 6; Gal. 1:14). Kan chak loh chang pawhin thawhlehna thiltihtheihnaah zawk chuan hnehtu kan ni zel tawh ang (2 Kor. 12:10). Hei hi hre reng ila – “Kan beiseina hi a nung a, finfiah theih loh leh thawnthu awmze nei lova innghat ni mai lovin, Krista thawh leh tak zetna zawka innghat a ni tih hi.” Chumi atana min buatsaihtu chu, zakhamna Thlarau min petu, Pathian a ni a (2 Kor. 5:5), kan thlarau chunga min hriatpuitu leh tlanna ni atana min chhinchhiahtu a ni bawk (2 Kor. 1:22; Eph. 4:30).

Chatuan nun neitute-ah chuan Pathian chi nung (Thu) chu a awm reng tawh avangin mahni inhriatna kan nei thei a (1 Pet. 1:23; I Jn. 5:10): Tûnah pawh hian Isua chu, “A nung ka thinlungah,” kan lo ti thei ta a ni. Chung mite tân chuan nun hi Krista a ni ang a, he lei taksa thihna pawh hi hlâwkna a ni tawh zâwk ang (Phil. 1:21). Isua kha thiin phum hlen a ni lova, a tho leh a nih kha. Hetiang hian ringtute pawh hi sual thihsana mihring ṭha zawk ni turin leh Pathian chawimawi a, fel tak leh mawi taka nung chhuak turin kan tho leh ṭhin tur a ni ang; chumiah chuan keimahnia nung – Isua Krista chu khawvel hian a lo hre thei ang a; thuhril hlawk ber rawngbawl hna kan thawk ve thei dawn a ni.

- H. Lalroluahpuia