Written by
Terina
Zotlang

AIZAWL KHAWPUI I THIANFAI VE ANG U

“Aizawl hi khaw ṭawp ber kan lo nih zawk hi maw le!” tia mi tam tak, thingtlang khua tlawh tam deuh zawkte ṭawngkam hi a dik thui viau mai thei. A ni lah tak a, khaw hrang hrang aṭanga a ṭawp ṭawp pemkhawm chu kan ni bik awm der si lo va. Khaw fai tak tak aṭanga rawn pem tam tak hi mahni awmna veng faina kawnga ṭangkai pawl kan ni lo ṭhin hi a pawi khawp mai. Mihring kan tam na na na chuan hnawmhnawk kan lo ngah lo thei lo va, a theh thang danah kan sawrkar leh AMC pawhin theihtawp chhuahin hma an la reng bawk a, fai mai chu harsa àwm lo tak a nih vei nen. Mizorama a khawpui ber kan han ṭawp ber hi chu’h, a chhunga chengte hian mawh kan phur nasa em em a ni ringawt mai. Hawh u, insangmarin puanven sawi chhing ila, i thianfai ve ang u.

Aizawl khawpui veng tinah Local Council ṭha tak kan nei ṭheuh a. Anni kaihhruaina hnuaiah mahni veng ṭheuh kan thianfai thei. Chumi piah lama pawimawh em em mai chu, veng leh veng inrina luikawr ṭawp lutuk hi kan ṭanrual phawt chuan kan vawngfai thei ngei ngeiin a rinawm. Veng inṭhenawm apiangin kan inrina chungchangah Joint Meeting nei ṭheuh se la, tihfai tur chin, chan insem emaw, a huhova hnatlan emaw rawtin hma han la ve reng reng teh ang u. A bul hnaia chhungkaw tinte lo vil zui turin chah ila, tute emaw bawlhhlawh lo paih man chhuah theih phei chu pawisa tam tham tak chawitir zel ni se. Hremna hi chelek thiam chuan a va’n ṭangkai dawn em!

AMC Ward 19 lai kan nei a, Ward tin hian Fai endiktu (Inspector) pakhat tal nei ṭheuh thei ila chuan (Mizote chu endik avanga thil ṭha zawk ti thei kan ni a) sawrkar pawisa sen belh nasa lutuk ngai lo hian kan fai em em ang. Faina kawnga hma la ṭha lo veng apiang, an veng hmasawnna hna (Development work)-ah sawrkar lam hian hrek hreh lo bawk se la, rei lutuk lovah hma kan sawn duak duakin a rinawm tlat a ni.

Veng tin hian Dan (Sanitation Rules) inrualkhai, chhungkaw tin hnena sem/leitir tur hi nei vek bawk ila, chu dan chu a taka hmang ngei turin Local Council te tihchak ni bawk se. Fur apianga kan khawlai ṭawp lutuk leh leimin tam lutuk ṭhin hi kan pumpelh ṭeuh thei ngei bawk ang. (Sanitation Rules duh leh mamawh tan a sample ka nei reng a ni).

AMC thuneitute hian Sanitation Inspector-te report kar hnih dan zelah tal lakhawmin, harsatna nei lian deuh vengte tlawh chhuak ṭhin se, kawng thui takin an sukiang ngeiin a rinawm bawk. Aizawl dai hnai vela leivung leh bawlhhlawh paih ruk tam lutuk pawh hi, a Area neitu veng kutah dah thiam se. A ṭul phei chuan CCTV pawh dah fur mai ila, hma kan va’n sawn dawn tak em!

Heng bak pawh hi a la tam hle. Kawng dunga Motor dah tam lutuk te, workshop thlí mawm zel zul; kawngpuia luang te, khawpui kawng dung tluana hrui inzam hnawk lutuk te, ui leh ar khawlaia la tla duah duah nei veng te, ranvulhna rimchhia kawng kal paha hriat tur te, in sakna bungrua rei tak tak kawngsira chhawp te, mahni compound zawn vawngfai ṭha lo te, khawlaia kuhva eina chil sen chhak ching te, meizial bung paih mai maite leh kawng dang dang pawh sawi tur a la tam khawp mai.

Sawrkar leh khawlang hruaitute kuta dah kan la ngah lutukte hi mipui lam inenfiahna tur pawimawh tak a va’n tling teh rua em! Chhungkua aṭanga bul ṭanin han inzirtir uar leh deuh ila chuan, mi changkang chèn tamna State nih hi a har lutuk dawn lo a ni.

A tawp berah chuan, “Fai hi a huhova Chanchin Ṭha hrilh darhna hmanraw ṭha ber a ni,” tih hi pawm tlat chungin mahni in leh a chheh vel hi i vawngfai ṭheuh ang u.