LUNG PHUM LEH HAWN LEH MINISTER BAG KHAITU TIH KHA
Tun hma aṭanga kalphunga kan neih kan la chhunzawm reng chu sawrkar hmalakna tura lungphum, building, kawng leh thil dangte kan Ministerte phumtir leh hawntir hi a ni. Hetiang hi MLA inthlan dawn hnaihah a hluar ziah ṭhin a, Minister meuh han phum leh hawn atana inhmeh lem lo takte pawh a awm nual ṭhin a ni. Hun hmasa lamah tawh khan fiamthu awmze nei tak pakhat a awm a, kan Minister-te hian thil hawn tur hi an duh khawp a, inkawibah pawh hi hawng turin sawm ila, an hawng duh tho ang, tih thu kha a lar hle a nih kha! Minister-te hian in sak etc. hi an hawng tur a ni lo tihna lam ni lovin, an hawn awm chin erawh an thliar thiam a pawimawh hle tih hi ka sawi tum chu a ni.
Dik taka sawi chuan department hotute hawn awm tak takte Minister-in an hawn hi a lo awm nual tawh ṭhin a. Politician-te hian an lansarhna tur platform hi chu an mamawh a ni thei e, mahse lungphum leh building an hawn tam tak hi chu an office kalsan nan meuh atana tenau deuh hi awmin a lang ṭhin. Mi hriat an hlawhna tur Platform ṭha ber chu an hnathawhah hian ni zel se, mipuiin chu chu kan tehfung pawh ni ṭhin teh se.
MINISTER BAG KHAITU:-Minisrty hmasa lamah khan Assembly Session-ah Minister pakhatin anmahni vengtu Police, Personal Security Officer (PSO) te chu kan bag khaitute tiin a rawn sawi ri zauh mai a. He thu hi Police Officers group pakhatah an khel nasain an naute Minister bag khaitu ang leka an chhuah chu an enghelh hle a ni. Minister-in kan bag khaitute tia PSO te a chhuah mai aṭang hian an bag an lo khaitir fo ṭhin tih a chiang hle a, a zia lo hle mai. PSO duty chu an mi vente himna tura thawh a, a ṭul chuan anmahni nunna chan thlenga inpek a ni a, bag khai tur an ni lo. PSO te chuan tlawmngaih thilah an pute bag khaisak an tum a nih pawhin an pute hian an duty a ni lo tih hriain lo remti lo se, an himna dal thei tur awm engmah insiam loh tur a ni ang. Ram ralmuang kan nih avanga dan hi palzut a nih chuan Kal phung hluiah kan hruaitu tharte hi an la cheng tihna a ni ang a, thil dangah pawh harsatna an tawk thei mai ang. Kan Minister leh MLA te hian Bag rit deuh khai tur an nei a nih pawhin house orderly an nei a, office an thlen hunah pawh peon-te an lo awm tho a ni. Mi tin hian kan duty ṭheuh kan tih hian dan kan zawm ṭha a ni mai, chu chu Kal phung thar kan nghahhlelh zinga mi kha a ni e.
Prime Minister leh VIP dang PSO ten an pute bag an khaisak lai hmuh tur a awm ngai lo. An duty-ah an chiang a, englai pawha inring reng leh zahawm tak, an vente himna kha an hna ber tih hriat tak leh zuamawm loh takin an awm reng ṭhin a ni. Kan CM hi venhimna lama tawn hriat nei leh PSO hna hre chiang bertute zinga mi a ni ang a, a Minister leh MLA rualte hi thil kalhmang a hrilh chuan Kal phung thar dang an siam belh a ni mai.
Kal phung thar sawrkarah hian thil hote anga lang thlenga ennawn ngai hi a awm nual ang tih hi a rinawm. Nikum inthlan hmaa mipui au aw leh chanchin bu leh social media hrang hrang aṭang khan a chiang awm e.
Kha sawrkar lai duh khawp lohna leh an thil tih dik lo ni a mipuiin an hriat, eirukna hluar, party bil induhsakna, SEDP pawisa party membership zawnnana hman, hnathawh ṭha tawk lo, kawngpui chhe lutuk, contractor mi tlem te uchuak taka duhsak bik neih (hnam dang thlengin) hnam dang smuggler case nei lai leh kan ram hruaitute inzawma sawinate, ram hruaitu hausa chak lutukte (thluaka sum lut) dan kenkawh dul lutukte leh an thutiama an din loh thute kha, kan Sakhaw Puithiamte thleng khan an tlangaupui a nih kha. Kha mipui au aw khan awmzia nasa tak neiin Sawrkar thar a piang ta nawlh a nih hi. Thil dik lo te tak te hian dik lo lian zawk a hrin theih tlat avangin dikna nena ram rorelna hi kalpui tur a ni a, dikna hi hnehna a ni tih kha vawn reng tur a ni.
He thu ka ziah lai mek hian kan Supply etc Minister Pu Lalchhanzova'n Mamit khuaa a thusawi ka ngaithla a, thil hote a ngaih thlenga ennawn ngai a awm thu hi a rawn tichiang hle niin a lang. Sawrkarah Minister niin hna an han thawk ṭan a, chuta a thil hmuh, siam ṭhat ngai tam ziate, dan lo hi dan emaw ti ang maia thil kal a lo tam avanga Minister ho an luhai thute a ni. Siam ṭhat ngai a tam vanga hmasawnna duh anga a kal chak lo a nih pawha lo hrethiam hram hram turin mipuite a ngen hial a nih kha.
A theih chin china VIP culture tihbo duhtuten sawrkarna an chang ta bawk a, an bul ṭan dan pawhin mit a tlung viau rih a. Rorelna ṭhutthlenga an han ṭhut hian rilru dang pu mai lo se, thil dik si lo leh rei tak dik anga lo neih tawh a awm pawhin dik leh ṭha zawkin han thlak zel teh se. An inzawrhna ber Kal phung thar, rorelna dik leh ṭha zawk lantir hi mipui beisei a nih kha. Official fel tak tak, tute hunah pawh ṭhuthmun sawn hlei thei loten kan hruaitu tharte hi an lo thawhpui mek che u a, office kalphung pawh inzir ngun a ṭul hle ang.
A ṭul phawt chuan staff siksawi pawh hi hreh tur a ni lo, mahse politics thil vanga transfer erawh a ṭha ber lo fo. Sawrkar hnathawk awmna ngaia awm rei lutukte hian an thawhpui dangte harsatna an siam a ni tih erawh chu hriat tur a ni. Tun hma lam khan office pawisa khawihtute, (Cashier) phei chu hmun khata an awm hun bituksak an ni a, rei tak awm loh tur tih a ni. Sawrkar hnathawk tan hian khawi lai mah hi awm hrehna leh awm duhna bik neih hi a thiang lo va, awm duhna bik neia thuneitute zar sek ṭhinte hi anmahni tana hlawkna zawng an ni fo ṭhin.
Ṭhahnemngaih thilah ka han peng ta hret a, ram rorel hna hi thil awlsam a ni lo tih hi kan hriat ṭheuh a ni a. Nimahsela dikna leh rinawmna nena mipui dah hmasa ber chunga thawk tak taktute chu malsawmnain a zui ngei ang tih i ring ngam ang u. Thuneihna ṭhutthleng hian chapona a keng tel duh tih hi ram hruaitute hian englai pawhin hria se, Chapona hi Pathian huat zawng tak a nih bawk kha. Kal phung thara kal tur chuan danglamna a awm ngei ngei a ngai a, thil ho tea ngaih aṭanga bul ṭan hi a pawimawh tih hriat reng a ṭul awm e.
Tun hmaa thil tih dik lo awmte pawh a theih chin chinah siam dik zel ni se, phuba la zawnga hma lak erawh tih loh theih a ṭha ang. Dan bawhchhiatna leh action lak ngei ngai chi a awm erawh chuan danin a kawng a zawh mai tur a ni thung ang. Kal phung thar sawrkar hi danglamna thlen turin han ṭang zel teh u le.
- H Lalchhuanliana