SOCIAL MEDIA - SETANA SERMON
Chanchinbua thu ṭha tak tak ziak ṭhintute u, in thu ziah chhiar ṭhintute hi mi tlemte, angai hlir kan ni. Heng thu ṭha chhiar mamawh, in ziah chhan; a chhiar tur dik takte, mahse, lehkha chhiar duh lohna thlarau sual pai tlat, Social media atchilhtuten an chhiar ngei theih nan, in thu ziah hlu tak takte hi a zau thei ang berin Social media-ah thehdarh tel ve zel rawh u. Thuhmahruai thui deuh nei hmasa lawk ila, mahse, chhiar zel rawh, Social media fakna a awm a nia.
Kum sarih vel kaltaah khan, 'Setana Sermon' tih thupui hmanga ka thu ziah sei zet chu Lengzem magazine-ah min chhuahsak a. Thlakhata vawikhat chhuak Chanchinbu phek, mi thiamte kutchhuak chauhin a awhkhah ṭhinnaa phek tam tak awh ka thuziak an rawn chhuah ve duh chu mak ka ti hle a. Pu Vanneihtluanga thinlungah thawktu a awm ngei a ni ang, ka thuziak dang ningnel te te nen lam a rawn chhuah leh tlat ṭhin, ka lawm hle a ni.
Chuta ka thu ziah tlangpui chu - Aizawl khawpui laili takah hian Setana leh a hote chuan inthlahrung miah lo leh zalen em em hian Inkhawmpui lian an nei a. Chuta Setana thu sawi tlangpui chu - Leilung piantirh ata an hnathawh dante, tunhmaa an hna hautak ṭhin zia, fimkhur leh fin phakar thiam a ngaih ṭhinzia lam thute a ni a. Chutia fing thiam tak leh a tak ang thei tur bera a'n che chung pawh a, mihringte chuan an hriatchhuah zung zunga an mualpho leh ṭhin tho thute a ni.
Mahse, tunah chuan an tana hun ruatsa he hun hnuhnungah hian, khawvel pum puia mihringte an control vek a, awlsam taka an thuhnuaia an dah vek theihna tura duansa Smart Phone lo awm tak avanga an hna a awlsam tawhzia leh, mihringte tichhe tura a ruka fing tak leh ralṭi taka chet a ngaih tawh loh thute leh, mihring zingah chuan an lal ber tawh avangin Phone chhungah chuan hahdam taka mu mai mai chunga anmahni thlahlel ngawih ngawiha en rengtu mihringte chu, phone chhung atṭang chuan nuihzat taka an lo en mai mai tawh thute a ni. Tiang hian a sawi zel a.
Hmana min duh lo em emtu mihringte chu tunah chuan kan tel lovin an awm thei tawh lo va, kan bula awm hlau ṭhinte khan kan hlata awm an ngam tawh lo zawk a, min tihbo hlauin min chelh reng tawh zawk a ni. Mihringte ngaihtuahna zawng zawng leh an 'Hun' ṭha zawng zawng chu kan neihsak tak avangin, keini'n a chhung aṭang kan lo melh kerna ṭhin phone-ah chuan an rilru zawng zawng a awm a. Mihringte 'Chal'-a an mit chuan duh tak leh lawm em emin min thlir ngawih ngawih a, an 'Ban'-a kut chuan min chelh tlat tawh a ni. Chu lo liama sakawlh chhinchhiahna 'An Chalah leh an Banah' tih dang a awm chuang em ni. Tin, lei leh hralh thuah lah, Digital kaltlang kher an ti ṭan mek bawk si a. Khatiang ka ziah hun lai kha kan rama Sakawlh sawi lar thar leh lai kha a ni.
Setana thusawi kar lakah chuan a hote chuan, 'A dik a dik, kan ta kan ta' tiin an lo au rual ṭhup ṭhup ṭhin a, kut an beng leh dur dur ṭhin. Nimahsela, chutia hlim em ema an awm lai chuan Setana chu vawilehkhatah lungngai em em hmel pu hian, ngawi rengin lei lam hi a melh leh reng ṭhin a. A chhan chu, chutia an hlim viau leh, an thuneihnain a vawrtawp a thlen mek lai chuan, amah an hrem ni tur pawh a hnai ve zel a ni tih a hriat leh ṭhin vang a ni.
Khatih hunlai khan Lehkha chhiar tam tura infuihna leh, Lehkha chhiar tlem pawiziate, Pathian pawh tak tak a har phah thute, Piantharna dik tak chan a har phah thute thlengin Vanglaini lamah hian ka thiam tawkin ka lo ziak ve bawk ṭhin a. Anni lamah pawh thawktu a awm a ni ang, ka thu ziak ho te te nen an la rawn chhuah ve zel duh a. Mahse, he hun hnuhnungah hian engkim hi ruatsa a nih avangin Phone khawih chungchang leh, Lehkha chhiar chungchanga kan thu ziahte chuan awmzia a nei pha tak tak lo va, Chanchinbu phek tihnawk mai mai ang chauh a ni. Chuvangin, Phone leh Social media hman ṭangkai tel dan tur lam sawi tawh zawk ila.
Tunhma chuan Pathian hrulah, a dik hrulah, a tak hrulah, a fel leh mawi hrulah Setana hi kimki tak leh inthlahrung takin, phakar tak leh fingthiam takin, a tak ang thei ber tura inlantirin, kawng vei lam sir zim teah tlak hlau em emin a rukin a kal lui ve hram hram ṭhin a ni. Tunah erawh chuan Setana leh a hote chuan kawng zau tak awhin, tlak hlau miah tawh lo leh zak miah lovin, ualau leh langsar takin an kal muah muah ta zawk a nih hi. Pathian chan, a ṭha lam, a dik lam leh a tak lam chu kawng dinglam sir zim teah inthlahrung tak leh tlak hlau em emin a kal lui ve hram hram ta zawk a ni.
Chuvangin, kawng dinglam sir zim tea kal chu a tlak hlum a, a boral hlen mai loh nan kawng zau zawka kalte chu hman ṭangkai dan tur ngaihtuahin, an zinga thuk zawka luta a kal ve zel theih nan anmahni chu inpawh kai nan leh inham tan nan a hmang hlauh mai zawk tur a ni.
Smart phone hi rei tak ka nei ngam loa, leina neih loh chu thuhran, Pathian ka hlau a ni. Phone tereuhte humbo daih theih hi ka nei ve ran a. Mahse, ka hmang ṭangkai ve em em a ni. Ralkhat aṭanga ka fate chhung inkhawm neihpui nante ka hmang a. Anni'n an phone speaker an lo on mai a. Zirtir, zilh hauh leh rorelsak nante ka hmang a ni. Khaw hla taka mite ṭawngṭaina neihpui nante a hman theih vek. Tute emaw khawhar leh lungngai, mal leh riang bik riau nia inngaia nun chau deuh nia ka hriat, ka rilrua lo lang ṭhinte chu kawm hlim nan leh fuih phur nante ka hmang ṭhin a. Kum tam tak inhmu tawh lo Nepala awm, ka U te nena inbiak nan pawh a hman theih vek a ni.
Chu mai a ni lo, Sawrkar buatsaih 'Faina' chungchanga Slogan inphuahsiaka pakhatna lak nante, Tui chungchanga lawmman dawn nante, Aizawl Traffic jam tihziaawm nana thu inziahsiaka lawmman dawn nante ka hmang ṭangkai em em a ni. Sawrkar Official function-a ka dawn heng Certificates-te chu, he ka phone tlawm té hriatreng nan ka la kawl vek a ni. Ka chhuang hle a, 'Lei leh Van biakpawh theihna Pathian phone' ka ti ṭhin. Chumi thu chu Article tawi, 'Ka phone tlawm te hi' tih ka ziak nghe nghe.
Ka fate'n min zahpui deuh ṭhin a, Smart phone min leisak an tum pawhin, 'Pathianin a la remti lo' ka ti tlat ṭhin. Mahse, kum 2020 Nov.ni 15, ka birthday-ah khan ngawi rengin min lo leisak ta a. Hawn pawh hawng lovin thla khat vel ka dah hnua Pathianin a remti ta nia ka hriat hnuah hawngin, hman dan mawl te te chu ka zir ve ta chauh a ni. Muangchangin WhatApp chauh ka chhu ve boh boh thei a, hei, tunah pawh ka chhu mek a nih hi.
A sei ta, lehkha ziak sei kan chhiar peih lo, a tawi zawngin - He ruatsa hun hnuhnung, 'Tinungtu' Thlarau thianghlim ṭinsan mek, Jentelte 'Nikin' tawhna, 'Ro' hulhna leh 'Hoh' hulhna khawvel aṭang hian, 'Hmanlai' ah kan kir thei dawn tawh lo. Social media-te hi do mah ila, a chak tulh tulh dawn. Mite thinlunga Lehkha chhiar duhna a thawh tawh miau loh chuan, thuziak ṭhate hi Lehkhabu leh Chanchinbuah chauh ni lo, an chhiar duhna Social media-ah hian a zau thei ang berin thehdarh ve zel ang u. Kei pawhin kawng dinglam sir zim tea kalte an tlak hlum mai loh nan, ka phak tawka lo nem ve ṭang ṭang nan tiin, tlawm leh zah, mualpho pawisa lovin kan lo tih ve leh hluai ṭhin hi.
Social media fakna kan sawi hman ta lo, hun dangah ni mai rawh se.
PHONE HMANGIN PATHIAN LEH MIHRING TAN THIL ṬHA TI LA.
LEHKHA CHHIAR HMANGIN SETANA RUNLUIH RAWH.
- K.Hmingthankaia