Written by
R Lalrammuana

Intuituah Inkhawmpui

- R Lalrammuana

Kan sawi duh loh ṭha ṭha an sawi takah chuan kei pawh ka ngawi reng dawn bik tawh lo. A hreka inhrek ni si lova inrenchem zawka inkhawmpui hman ka duhna a lo rei ve tawh bawk a, mahni ngaihdan sawi chhuak ngam lo turah ka inngai bik lo.

Badge: Inkhawmpuiah hian badge hi kan uar ta hle mai. Keini Presbyterian Kohhran hi chuan tihmakmawhah kan ngai ta a, thingtlang kilkhawr thlengin inkhawmpui nikhua hian palai badge hi an siam tawh a, hengte hi kan ngaihtuah ngai em aw? Tuin nge badge hi introduce? Eng kum
aṭanga hman ṭan nge ni? A
ṭul em? Badge tel lo hian kan inkhawmpui thei tho em?

Inkhawmpui palai 200 ni ta se, badge chhunga mi print-na atan Rs 5 ni ta se, a dahna (jacket) hi rs 5 lo ni leh ta se, Rs 10 a ni a, palai 200-a badge mana senso zat chu Rs 2,000 a ni tihna a nih chu. A takah chuan hei ai hian a to daih zawk ang a, Puipa chinin badge hlai fêm uai duah duah chi an belte phei chu a man a to hle an ti.

Keini ang mi khirh deuh zawhna chu badge hi engnge a ṭangkaina ni reng reng? tihte hi a ni. Mi inhre ngai lo inhriat tawnna atan a nih chuan an hming hi lian deuh hlephlawpin ziak ta se a
ṭha ang a, Bial Inkhawmpui chinah hi chuan (Bial KṬP leh Bial Hmeichhe Inkhawmpui tiamin) Palaite hi kan inhre
ṭhum a, inhre lo pawh ni ila va inhriat thar kan tum vak lohna inkhawmpui a ni bawk a, badge tel lo hian kan awm thei mai lo'ng maw? tih hi rawt pawh rawt ngam lovin mahni ngaihdan ka han au chhuahpui ve phawt a ni.

Thingpui: Thingpui hi kohhran a zirin an sem dan leh a hmeh an sem dan a inang lo, mahse keiin ka tehna tur chu kan Biala ka kal ve tawhna
aṭangin a ni. Tun hnaiah Bial Inkawmpuia kan thingpui sem dan chu hetiang hi a ni - Inrinni chhungah Rorel Inkhawm chawlhah thingpui leh a hmeh, Inrinni zan inkhawm ban Thu leh Hla Inpawlkhawmnaah thingpui leh a hmeh, Pathianni chawhma banah thingpui leh a hmeh, Pathianni Mual Inkhawmah thingpui leh a hmeh, Pathianni zan Thu leh Hla Inpawlkhawmnaah thingpui leh a hmeh a ni leh bawk a, a hmeh hi an sem tui hlawm hle.

Thingpui ṭum nga sem a ni a, a changin Rorel palai chauh an nih avangin mi 400 velah lo ruat ta ila kan Bialah bik chuan, a changin Kohhran Inkhawm pumpui an hrai bawk a, hei hi mi 1000 velah ngai ila. Thu leh Hla Inpawlkhawmna lam hi mi 200 velah ngai leh ta ila. Engpawhnise chawh-rualin (chhiarklawp chawhrual pangngai ni lo hetia han ngaihtuah thuaka chawhrual) mi 400 ang zelin thingpui leh a hmeh vawi nga pe ta angah ngai leh ila.

Thingpui no khat hi thingpui dawr rate-in Rs 5 a ni a, chhang an sem hi chu Rs 25 man leh Rs 15 man te, Rs 20 man te, a chang leh chhang chi hrang pathum (Pathiani chawhma leh Rorel Inkhawmah) an sem bawk. Chuvangin thingpui leh chhang man hi Rs 50 man sem angin chawkrual leh ta mai ila a ṭha ang a. Tichuan, thingpui vawi 5 an sem a, mi 400 zelin an ei a, Rs 30 man (a hmian thei ang) zela chhut lo ni ta bawk se, thingpui leh a hmeha senso hi Rs 1,00,000 chu a ni ta hrim hrim.

Ruai senso chu kan chhut lo mai ang. A siam dan a inang lo thei si a, a ṭhenin ruai hi vawi khat an ṭheh a, a ṭhenin vawi hnih an ṭheh a, Pathiannia ruaiṭheh ta mai Kohhran pawh an awm ta zel a, insensona thlawn a ni thei ang em? tihte hi ka ngaihtuah ṭhin a ni, ka ngaihdan hi a dik bik kher lo ang tih ka ring a, mahse ngun taka ngiahtuah nawn a, a insenso tlem zawka kal dan zawn hi a hun tawh lo maw? tihte hi keini lam talin kan au chhuahpui loh chuan Presbyterian Kohhran Inkhawmpui senso hi a sang ta lua e.