Kutdawhna ramah
Ziah chi a nih leh nih loh pawh ka thliar thiam lo. Bazaar chhunga leh Dawrpui phei vel han kal chang te, keini ang kal sawn dawna chahbi vuahna tur nei ve lo ho kawng step chhuk chho leh bridge kan neih ve ang ang te hi nitin kan zawh a ngai si a. Heng ka kal kawngah hian vai ram ang deuha Kutdawh, min lo man bet ti tih, pawisa min dil, sumo chuan man, damdawi leina tur dila vei vak chi te, awmhmuna mu leh ṭhu hi an tam tawlh tawlh em aw, ka ti.
Pisa han thleng ila, mipa naupang, school kal hun laia thei tui zuar te hi an lo kal chamchi a, an tan tih sak theih ka nei tlem si. Nu naupang te, chhangchhe bawr lap mai, pawr phing-pheng te hi mahni theih ang tawk zuarin an lo kal fo a, ka nun a rum ṭhin. Nalh tak tak, han en mai chuan kan biak phak loh hmel em em, inchei nalh leh ropui tak tak bus fair nei miah si lo te lah zuk awm ve tho a!
Hetih lai hian sawrkar leh khawtlangin In sak phal lohna thlenga in lian pui pui tuten emaw an sak mup mup a, thawhlawm thawh hmanga khawtlang leh Kohhran an tlawn lungawi a, ke pawha kal ngaihna hre lek loa khawpui dung leh vanga lirthei an tlan mup mupna ramah hian heng mi rethei kutdawh te tana ka tih sak theih loh tih sak thei, mi hausa, fel leh mi khawngaih thei tak takte hi an lo tam hle a. Heng mite hian ṭanpuina an lo pe a, malsawmna dawn hi an phu hliah hliahin ka hria!
Kutdawhte hausakna leh zalenna ram
Harsatna avanga kutdawh nia lang te hi an dinhmun tak ka hre chiang lo na a, kum 2009-a CNN-IBN-in India ram khawpuia kutdawh a zirchianna te ka rilru ah a lo lang a. Kut dawh tam tak hi kutdawhte tana thil pek petute aiin an hausa zawk nia mawle! India ram chhungah ngei pawh chu chu chiang takin a hmuh theih a, khawvel hmun dangah pawh kutdawh hausa tak tak, mi hausa tawntaw nia ngaihte hial pawh an awm.
2011 Cricket World Cup pawh khan Cricket khelhna hmun Chinaswamy Studium, Bangalore-a India leh England inkhelhna tur leh ticket an hralh chhuahna hmun Cubbon Park velah te chuan kutdawh kal an khap a, a kal lui te chu man hmak hmak an nih tur thu an chhuah a. Cricket World Cup chhung chuan hmun danga inthiar fihlim tura thupek an ni, a chhan chu heng kutdawhte hian ramdang mite lakah India hmel an tibal thei a ni.
Mumbai khawpuiah kutdawh hi kum 1963s khan mi sing hnih chauh an awm a, kumin 2011-ah meuh chuan nuai 2 chuang an tling tawh! Kutdawh rau rauah pawh Mumbai khawpuia kutdawhte chu an hausa hle. Kum khat chhunga kutdawhten tangka an ‘dawh-chhuah’ pawh cheng vaibelchhe 180 chuang zet a ni tih Minister Of State For Social Justice, Dharmaraobaba Atram chuan a sawi.
State sawrkarin heng mite chhawm-dawlna tur leh kutdawh an pun zel lohna tura a ven hna nasa taka thawka ruahmanna a siam chung pawhin, he kutdawh thlarau hian mihring a man a, kian lam aiin an pun belh zawk emaw tih tur a ni zawk.
Kutdawhte kut-thlak tuartu khualzinte India ram khawpui pangngai deuh aṭanga khawpui chhangchhe tak tak thleng hian kutdawh hmel hmuh tur duh aia tam an awm. A chang chuan heng kutdawhte hian mi khawngaihna dil tur an nih theihnghilhin, min nawr a, an lei kan ba emaw tih turin min ṭhing ngut ngut a, kutdawh e ti lo chuan mi thil pek turah duh te an la thlang ta dah a! Chu mai ni loin kut hial thlak duhna thinlung pu in kutdawh kutthlak tuarte hial pawh an awm fo nia!
Heti taka kutdawh an pun avang hian khawlai hmun langsar leh hmun pawimawhah te, kawtthler lunlaiah te kutdawh khapna dan leh hremna lekkawh a ni a, sawrkarin moral reform leh awarness campaign nasa takin a nei a. Mahse chu hmalakna chuan a ni lo lamah hlet a chhuah ta. Kutdawh te chuan vuivaina an zawng a, an vuina lah chu sorkar hriatthiam loh zawng tak a nih avangin hnawlsak an ni a, chu chuan a ruka hmelma bei tura chet lak lamah a
ṭuan tir ta thung a!
India ram chhung hmun hrang hranga tualthahna tam tak thlentu chu kutdawhte nia ngaih a ni ta fo mai! Little Russia an tih mai, Goa Beach leh chhehvel hi ram dang mi khualzin hausate tlawh rawn a ni a, kutdawhte tana bazaar pui a ni tawh bawk. Little Rusia hian kum khat chhung ngawtin kutdawh a hring hnem malh malh hle. India hmel tibal thei khawpa kutdawh an zalen avangin khapna thupek chhuah a ni a, khapna thupek chhuah a nih hnuah ram dang mi lo zin, tangka paipawn hnem hmel tak takte an itna avang chuan tualthah leh buaina a hluar ta thung a. Kutdawh khapna kenkawh a nih hnuah Goa beach leh a chhehvelah in rukbo leh tualthah a tam ta sawt niin Police te chuan an sawi.
Kutdawh khawvel
Dinhmun chhiat tawpin a nan avangin mi tam takin mittui tla chungin kut an dawh a, hetih lai hian kutdawh nih zah lohna leh hlawkna nia ngai pawh nitin an pung ta niin a lang. Thlantui far lo hlawhtlinna chuan kutdawh rilru min put tir a, kutdawh nih duh lo em em te pawhin eng hmanrua emaw hmangin, lehkha lem leh sawipuitu ṭha zar zo tumin zam hlek lovin kut chu kan dawh ta zel hlawm a. Kutdawh dan phuahchawp lah kan thiam telh telh a, Kutdawh kalkawnga hlawkna awm theih dan pawh kan hre bel thawkhat ta. Chu kutdawh thlarau chuan mi ṭha tak te hi min hnungkhirh vel mek chu a nih tak hi!
Kan ram, kan Mizoramahte ngei pawh hian he kutdawh lemchang hi an awm tawh hial angem tih ka ngaihtuah. Lamlianah, Bazaar leh Pisa-ah, mimal, chhungkua leh khawtlang, kohhran leh tlawmngai pawl thlengin he kutdawh thlarau hian rilru fim pangngai pu chungin kutdawh kawngah min hruai a, min hnungkhirh mek a nih hi maw! Kutdawh ngai khawpa dinhmun buai hi a rapthlak vei nen, kutdawh lem chang te pawh an awm leh zel nia! Aizawl khawpuia Kutdawh an pun dan te hi zirchian a ṭul tawh hle.
- Lalrochhara Chhakchhuak