Dullai sial leh Vankal sial

Thu leh hla lama kan mi hrâng pahnih, Pu Lalthangfala Sailo leh Pu Lalzuia Colney te thingbul lungbul biak chungchanga an insi bap bap thawm kha ka lo ngaithla ru reng a. Hman lai zo nun hre chiang ber ber pahnihin hetianga thu ngaihnawm inchuh titih an neih lai khan Pawl XII Flamingo hi tanmaw chhu boh bohin zo ṭawngin ka letling ve e ka tia. Ngaihdan fumfe tak ka lo nei ve a, an thu-ah hian Pu Fala chhanna emaw, mi dang thuziak emaw ka lo ngaichang ru ve reng a. Thawm hriat tur a awm tak loh leh an inthathen ta emaw chu aw tih tur a nih avangin kan tharthawh ve leh reng reng teh ang. Amaherawhchu, ‘pakhat a thiam a, pakhat a dik’ tia chalrem ve ngawt chi niin ka hre lo a, ṭan lam nei deuh ranin kan sawi ve ang nge.

Kan hnam nuna naupang zia ka tih deuh ṭhin chu ṭawng-kam hlawk deuh taka kan hmang leh hlaih hlaih ṭhin hi a ni. Hman deuh khan ‘hnam’ anga inhmer vak vak, ‘rukru hnam’, ‘thatchhe hnam’, ‘compen-sation thlahlel hnam’, ‘mu rei hnam’ intih fo hi fimkhur deuh ang u tiin ka ziak ve tawh a, kan zawm ta em tih erawh ka hre chiah lo. Mi tlemte awm ṭha duh lo avanga a hnam pum anga inhmer leh ngawt
ṭhin hi dik berin ka hre lo a ni. Ṭawngkam hlawk taka hman hi min ngaithlatu ten thiam min tih tur mang mangah pawh min vaw lettu a ni daih thei tlat a ni.

Pu Fala te ṭhian dun ‘kehme’ tih hi a inang lo niin ka hria. An thusawi hi dik ve ve angin lang mah se, an ngaihdana ‘bia’ tih lai tak hi a thuhmun lo hle a ni. Pu Fala chuan ‘ramhuai, thingbul, lungbulte hi mihringte chunga natna thlentu an nih avangin kan pi pute khan tihlungawi nan a lakah an inthawi ṭhin a, sakhaw biakin an be lo ve, an hlauh tlawn mai a ni’ a ti a.

Pu Zuia hi khan rem lai aṭanga ṭanhmun lo khawh a ni bawk a, kan mi hmasa lehzualte thuziak thlengin a rawn thur chhuak a. Mahse, a talhtum lak hian amah leh amah a inkhawng deuh em aw ka ti. 1) Rev. Liangkhaia’n, “Sakhua takah chuan ramhuai kan be lo” 2) Rev. Saiaithanga’n, “An sawi danah Pathian chu pakhat a ni” an tihte hian an biak tak tak loh thu a tichiang zawk lo maw? 3) Pastor Challiana’n, “Mizo sakhua chu ramhuai be mi, ramhuai hnena inthawi mi kan ni” a tih hian Pu Zuia rilru ang pu mi a nih hmel a, amaherawhchu, Pu Liangkhaia te ṭhiandun ang tho khan, “Amah hlauh tlawnna, tihdam duh vanga neih chhun leh sum senga pek a ni”a ti leh tho a ni.

Pu Zuia’n, “Thingbul lungbul an bia e” a tih hian an biak pui ber a ni lo tih chu a pawm thovin ka ring a. Mahse, a thuziak en hi chuan, ‘chal hnawih sen dek dek chu vai pathian bia’ a ti a ni deuh ber e. Ramhuai, thingbul leh lungbul tihlungawi tuma an hlauh tlawnna pawh ‘an bia e’ a ti mai a, a lehlamah chuan a Pathian thu ang reng. ‘Tui lai rapin a awm theih loh’ tih thu tlawhchhan chuan Pu Zuia dinna pawh hi a dik chiah reng a, amaherawhchu, tlawn lungawi nana thiltih mai mai hi ‘bia’ kan tih zel dawn chuan tunlai hun angah phei chuan ‘biak’ kan ngah lutuk tawh lawng maw?

Vai pakhat pawh hian Mizo nula hmelṭha deuh mai hi, ‘ka ngai e’ a ti fo mai a. Nula tan chuan chutiang ṭawngkam baka intihmualphona leh chuang awm hek suh; khawtlang hruaitute hnenah a thlen a, roreltuten an han zawh chian nak chuan a lo ngai nasa lah tak a. Zingah te, chhunah te, tlaiah te, zanah te pawh a lo ngai em em ṭhin hi a ni a. A ngaithlatu ten, ‘kan chesual e’ tia an lo ngaihthlaksak anga ‘ngai’ erawh a lo ni lo thung. Hetiang deuh hian, kan pi pute khan ramhuai, thingbul, lungbulte an biak dan hi a sakhaw thil takah chuan ‘an bia’ han tih em tur chu an ni lo deuh a ni.

Amah Pu Fala pawh hi a sakhaw mi awm ngawta ka hriatna chu pulpit a chuang kai tur a duh fir ṭhak ṭhak e mai. Liqiour card nei pulpit rawngbawlna chelhtir duh lotute zinga mi a ni ngei ang le. Ni e, kan thuhriltu ṭhenkhatte pawh hi an bei uar ve deuh bawk ṭhin a. Tleirawl bâna blade thaina hnuhma tlem a zawng nei tawh chu an satanic ta em em ṭhin te, ramhuai bia an hre tam leh lutukte pawh hi a over ve deuh bawk alawm. Pu Fala ang em hi chuan hnuh thlak duh lo mah ila, ramhuai, thingbul lungbul bia intih fo hi a ‘hnam’ anga kan inthuai leh ṭhin ang deuh hi ka chan e.

- R.Lalfakawma Seling