Written by
Krista Roluahpuia
IIT Bombay

IIT ranking hi a va hniam ve...?

Ṭum khat chu Mizorama ka hawn hian kum lama upa tawh tak, zirna lama sulhnu nei lem lo hian, ‘Engah nge IIT hi zirna ṭha tehna-ah in va thleng sang thei lo ve?’ tiin min zawt thut a. Ka lo ngaihtuah ngai miah loh thil a ni a; han chhan vak ngaihna pawh ka hre lo.

Nikuma Quacquarelli Symonds (QS) in khawvel pum huapa ranking result a tihchhuahah khan IIT (Indian Institute of Technology) ho hi top 100-ah an lang pha lo leh a. Ka ngaihtuah chhunzawm ta zel a, US-ah khuan college an luh dawnin entrance pakhat SAT (Scholastic Assessment Test) an tih hi an pe ve ṭhin a. Chu nena khaikhin chuan IIT lama undergraduate entrance JEE (Junior Engineering Entrance) hi a har zawk daih mai si a. Tin, campus chhunga hna lak (placement) lamah nise khawvela company lian Google, Facebook, IBM, Samsung, ldt., hian IIT aṭanga graduate chu an la reng tho bawk si. Tin, IIT aṭanga zirchhuakte hi Academics, Industry, Corporate company, ldt., lamah mi chhuanawm tak tak an tam bawk si avang hian ranking hi ngaihven a hlawh viau niin a lang.

Ranking eng tin nge an siam ṭhin?

Kumin khan National Institute Ranking Framework (NIRF), MHRD chuan a vawikhatna atan result an tichhuak a. Engineering college ṭha thlan chhuahah khan kum 2008 a din IIT Patna chu 10na niin a din tirh aṭanga lo mentor-tu (enawltu) IIT Guwahati (kum 1994 a din) chu 11na a ni zawk daih a. IIT pahnihnte ataka hre chiangtute chuan mak an ti hle. Engpawhnise, khawvel pum huapa University ranking siamtu lar Quacquarelli Symonds (QS) hian eng tin nge an teh ṭhin han thlir thuak teh ang:

Student Faculty Ratio: Hei hian tehna pumpui aṭanga chhutin 20% mark a pu. Tehfung awlsam bawk si leh sawi buai vak theih loh niin a lang. Amaherawhchu, institution ṭhenkhat chuan Faculty an hrilh fiah dan hi a lo danglam khawp mai. Professor bakah Research Faculty leh Post-doctoral ho zawng zawng hi faculty angin an chhiar tlat mai a ni. Entirnan nikuma 12na ni thei National University of Singapore chuan a chunga kan sawi ang chiah khian faculty zat an chhiar a. Tin, MIT, Harvard, ldt., ah pawh hian Professor an tih bakah hian Lecturers an tihte pawh hi faculty angin an dah bawk a ni. Mak deuh mai chu Europe-a zirna
ṭha ETH Zurich-ah pawh hian kum 2011 khan professor nghet (full time professor) chu mi 428 chauh awm angin an tarlang a. Chuti ang a nih dawn chuan ranking siamtu agency te’n student faculty ratio tehkhawng an hrilhfiah dan leh pawm dan hi a lo chiang lutuk lo tihna niin a lang. India ramah chuan professor chauh faculty angin kan chhiar si a...

Citation per Faculty: Research community-ah hian midangin an lo tih tawh sa (hmuhchhuah) an lo hman
ṭangkai hian an paper ziahah an tarlang ṭhin a, chu chu citation an ti. Hei hian 20% tho a pu. QS Agency hian citation chungchanga database siamtu Scopus hi a lo ring tawp ṭhin a, IIT Bombay-ah hian paper publish tur an thehluh dawnin IIT Bombay, I.I.T Bombay, IITB, IIT Powai, ldt., tiin an lo ziak ringawt ṭhin bawk a ni. Rank siamtu agency chuan pakhat chauh a ring si a, a buaithlak ta ṭhin a ni.

International Students: Ram dang zirlai awm zat hian 5% lai a pu ve a. Hei hi ram ṭhang mek (developing country) tan chuan tih ngaihna a vang khawp mai! Mi hausate’n ram tihhmasawn nan tax an pek zar zova din leh enkawl a ni a. Chutih laia developed country aṭanga zirlai chawk luh chu thil tih chi a ni lo. Exchange students programme hi a awm a, amaherawhchu IIT-a exam hi har an tih lutuk ṭhin avangin an lo kal ṭha duh lo a. A lo kalate pawh hi international students angah min chhiar sak bawk si lo. India sangawi zawn pui ram rethei deuh aṭanga lo kal tlemte hi an point hmuh ve na a ni deuh mai...

International faculty: Hei pawh hian a chunga mi mark zat chiah a pu. IIT zawng zawng hian hetah hian mark an hmu ngai lem lo. Chhan tam tak a awm thei a. Langsar ber chu: India hian zirna leh research lama mi ṭha rawih sen loh a nei a. Midang lo rawih buai vel hi a harsa em em a ni.

Employment reputation: Hei hian 10% a pu ve leh thung a. Amaherawhchu, engti angin nge data an lak a an teh (quantify) tih hi tun thlengin hriat theih a ni lo. MIT, Harvard, Cambridge tih velte hi IIT hian a tluk miah lo a amaherawhchu university dang tam tak tluk thei a ni tih chu hriat sa a ni a. Entirnan: Google, Facbook, GE, IBM, ldt., ah hian IIT
aṭanga B.Tech zir chhuak an rawih duh bikzia pawh hi a lo awmzia lutuk lo a ni maithei. Campus placement pawh hian kori a tu lo hle tihna niin a lang. Pawi deuh mai chu IIT hian website lamah hian an tarlang ta ṭhin lo a, an ni tan pawh hriat a lo har deuh pawh a ni mahna.

Academic reputation: Hei hian 40% lai a pu a, a pawimawh fal hle. Amah-erawhchu, vanduai thlak takin ranking siamtu agency hian engtin nge data an lak a, engti ang takin nge an teh tih a hriat theih miah loh a ni. US lama university
ṭhaa Master zirna admission hmu tam berte hi IIT aṭanga a nihzia te ai chuan research funding zat leh a behbawm vel hi an awn zawk emaw ni aw tih mai a awl khawp mai.

IIT hian tihsual an nei em?

Pawi deuh mai chu IIT zawng zawng deuh thaw hian kal dan (style) an nei ve a. Han inzuar (advertise) emaw ang chi hi an tih loh lam tak a nih avangin website-ah hian thil hriat ngai tam tak an dah ngai lo. Tuaithar (update) lo hian website-te hi a awm pheng phung hlawm a. Entirnan: Ph.D zirlai zat te, funding an hmuh zat te, research patent zat te, ldt., hi website-ah hian an nem kai ve ngai si lo a. Ranking tehna tur data an dil ngai bawk si lo; anni hian website lama an hmuh theih chin chauh kha teh nan an lo hmang tawh ṭhin si a. Tunah hian ranking hi a pawimawh ve tho avangin ṭan i la ve ang u tiin IIT Bombay Council Meeting phei chuan thutluknate pawh an siam ve ta a ni.

Ti tawp ang...

A thui dawn ta viau mai. Mahse chiang taka ka sawi duh chu IIT hi zirna leh research tihna hmun tha pangngai tak a ni a. Zir duhte tan zirna tlak a ni. Chutih lai chuan Mizoram NIT (National Institute of Technology) pawh hi Institute of National importance huang chhunga awm a ni a. Amaherawhchu state dang NIT nena khaikhinin a ṭhang muang hle mai... Chhan tam tak a awm thei ang a, a ngaihventu kan nih a hun e. Mizoram University erawh a central Univeristy puite, amah aia upa zawkte pawh lehpelin NIRF raking siamah 51-na a ni pha a; a lawm awm em em a ni!

- Krista Roluahpuia, IIT Bombay