Written by
-Dr J.T.Vanlalngheta.

HSLC RESULT 2024 : ST PAUL'S H/S-A KAN THAWH LAI KHA AW!

Kumin HSLC Result-ah khan, hriat tawh angin, ekzam zawng zawng zaa 73.37-in an pass a, pass awm lohna sikul 18 lai a awm; pass zawng zawngte kan lawmpui rualin; hlawhtling ve ta lote kan tuarpui hle a ni. Tu mah dem lovin, ka tawn hriat ve tlema zâwng nen rilrua awm ang ang ka'n bun chhuak ve ang e.

Naupang pass awm lohna sikul 18 lai mai a awm han hriat hian rilru a dêng na khawp mai, a hminga zirtirtu lo ni ve tawh ṭhin tan chuan mahni ngaihtuah phak chinah an fail vek chhan chu lo ngaihven a, lo ngaihtuah ve loh theih lohna chen a awm; Right to Education Act hman a nih tawh avanga naupang luhlul/ngawl tâwt zual, ṭawngkama thunun hleih theih loh han vuak deuh ṭhak thak a rem tawh loh hnuah hian sikulin a tuar ta deuh a ni thei bawk ang em, ngaihtuah a thui duh hle mai.

Zirtirtu tan chuan naupangte hi fate ang chiahin an puitlinna nan rilru kan pek avangin, Bible pawhin mahni fate chu a ṭul anga vuak a phal ang hian inhrem leh invuak hi naupang luhlul zual siam ṭhat nan chuan a ngaih hun a awm tlat; kan hun lai khan naupang discipline nasatna ber kan nih loh pawhin pahnihna chu kan nih ka ring lem lo. Nu leh pate pawhin an hre thiam a, result ṭha tak kan neih phah ṭhin a ni.

Eng pawh ni se, naupang hi chu kaihhruai ngai, la mawl tak, an zirtirtute aia thiam zawk mihring dang awm chuang lova ring tlat an ni a, hemi chhan let nan hian zirtirtuten an naupangte chu kan hmangaih tak zet a, an hlawhchham loh nana tha thlah lova lu leta an ṭan a ngai; an fail pawhin, tih tak zeta a chhan zawn chhuah a, mut mawh hnar mawha an hlawhchham chhan zawng hmu a, a tih damna 'solution' hmu chhuak khawpin puanven sawi chhing hreta ṭan an lak lehzual a ngai a niin a lang.

St Paul's High School, Aizawla kan thawh ve chhung zawng khan class roomah zirtirtuten ṭhut zawk pawh awm lovin, hming lam aṭangin kan ding/kal tluan chhuak ṭhak a; HSLC Exam hunah Hall-ah subject khat exam hun chhung darkar thum zet mai han ṭhut eih pawh awm lovin kan ding a, kan la vei kan la vei theite kha tun ang upat hnaih tawhah hi chuan a lo mak mang e, kan lo tlin zawk mang e, ka ti ṭhin. Chubakah chawlh lâwk (recess) ah tlangah te chhovin naupang kan thlek kual a, an ban hnuah hotute min beisei angin town/city bus, etc-a an chuan hma zawng, dawr ilova an lut/chhuak thlengin kan la en zui bawk; in lamah mahni veng ṭheuhvah pawh (kan naupangte awmnaah) an awm dan kan chîk zel bawk; theih tawp tak meuhvin kan thawk a, sikul bana in ka thlen hi chuan ka chauh ve deuh ṭhin avangin khumah rei lo te tal hi ka mu zal zawk ṭhin; kan lo tlin zawk kha tun hnua ka ngaihtuah let hi chuan a mak ka ti a, Pathianin hriselna leh chakna min pek vanga tlin kan ni ber ang.

Sawi dan tlanglawn takah chuan, "St Paul's Higher Secindary, School chu naupang thiam ber berte awmkhawmna a ni a, an result pawh a ṭha reng ang chu," tih a ni ṭhin a, dikna chen pawh a awm ang; mahse, hei ngawt hi a ni bîk lem lo; High School danga zirtirtute zingah, "In naupangte hi lo enkawl ve ila, hetianga ṭha hian kei chuan ka chhuah theiin ka ring lo," tia sawi an awm ve bawk; mi nawlpuiin kan hriat loh chu tun thlenga la dik – zirtirtute thawhrimna hi a ni, hei hi sawi phu chu a ni; a ṭul dan azirin, note siam dan kan hrilh a, naupangten anmahniin note an siam a, kan en diksak a; naupang calibre a inchen loh avangin an note siam a vai deuh thawa ziah ṭhatsak tak changte pawh kan nei fo mai. Hetianga class hrang hranga naupangte note en dik hi naupang tam thamah chuan a lo namen lo hle a, khatih lai 1990s vel khan naupang 600 aṭanga 800 vel an awmin ka hria, naupang lam aṭanga note bu theh lut leh ensak zawh tawh dah chhuah inthlak hi a zawm zat ṭhin avangin, Staff Room-a luh dawna kawngkhar chokut bula din hian, naupangte exercise bu intiang tam leh sang lutuk ṭhin avangin zirtirtute ṭhu pawh an lang thei lo fo; fiamthuin, "We worked hard; but we smiled" tiin kan sawi ṭhin thung!

Tunah hian khatih laia kan zir laite kha eng emawz at chu an thawk leh tawh a, kha'ng tradition kha an la chhunzawm reng a; St Paul's hi Mizorama Higher Secondary School ṭha ber tiin kan sawi a ni lo a; mahse, he school-a Principal leh zirtirtute aia thawkrim hi eng school mah Mizoramah hian an awm chuang àwm lo mang e, erawh kan ti ṭhin thung; school hna bak engmah thawh hman emaw; thawh peih emaw a ni lo; ka thawh ve lai hian lehkha chhiar tur ka ken ṭhin pawh chhiarna hun ka nei ngai lo; ka'n en zawk pawhin Principal hian mi lo hmu leh ṭhin!

Sawi tur a tam; hriat zawng zawng ziah ka tum lo va, ṭhat pawh a ṭha lem lo vang. Naupangte hmakhua ngaihtuah tak zet kan nih chuan zirtirtu/headmaster/principal tling tawh phawt chuan an duh tak tak a nih chuan tih dan thar, kal phung thar ṭha tak an ngaihtuah chhuak thei vekin a rinawm. Ṭawngṭaina nen, Evangelist-ten, "A zawng zawngin," an tih ṭhin anga lu leta ṭang kan ni bawk a, Pathian pawhin kan thawhrimna chu a hria; hun rei lo te chhunga ka thawh ve chhung aṭang khan 'mi bik' kan tih ang chi hi an chhuak nual mai; remchan zawkna avangin (Lit. kal phung zàwmin), an hming bul zelah hian 'Dr, 'Pu/Pi' leh 'Madam' te dah zel angah min ngai mai dawn nia.

Class VIII zir lai aṭanga naupang nungchang ṭha, thu awih leh thluak ṭha tak mai, Pastor/Rev/Theologian (Old Testament) fapa ni bawk - Vanlalthlana leh, Class VIII zir lai aṭanga naupang harh ṭha tak, nungchang ṭha leh thluak ṭha tak, mahse, a puitlin hunah chuan mi danglam, eng emaw a la nih kan la rin bawk si - Lalnghinglova Hmar te an awm a, Vanlalthlana hian lehkha zir chho zelin Master's degree zawh hnuah Doctoral Degree (PhD) hial zo lehin, tunah Mizoram Sawrkarah Cabinet Minister - Hon'ble Minister of Education, etc. a ni ta luah mai. Tin, Lalnghinglova Hmar @ Tetêa Hmar pawh ṭhenkhatin kan rin lawk ang ngeiin, Hon'ble Minister of State for END, Sports, etc. a ni a ni ta luah mai bawk. Anni pahnih hi St Paul's High School chhuak naupang zinga Cabinet Minister leh Minister of State awm chhun an ni hialin kan hria; hetianga kan zirlai ni ṭhin, Mizoram retheihna ata hruai chhuak tur leh hmasawnna ropui tak, Mizorama thentir tura Pathianin a hruai chho zel hi an High Sikul nungchang enin thil mak a ni hran lo nain, kan chhuangin kan lawmpui tak meuh a ni. An nungchang ṭha, aia upa zahna leh an hawihhawmna quality te erawh kan ṭhalai leh zirlaite tana entawntlak, 'Model/Icon Tling' an ni tak meuh a ni.

Sawrkar hnathawk mi lian lam tlem lo sawi ila - Zofate zinga UPSC CSE (dik lo taka mi tam takin IAS Exam, Central Service Exam ti-a an sawi ziah)-a la ti ṭha ber ni mai lo va, India hmarchhaka ti ṭha ber fal nalh, tun thleng pawha amah la khûm thei awm lo, India ram pum (AIR)a 35-na nia Merit-in a tling, ST Quota ei lo, Christina Z Chawngthu hian MBBS zawh hnuah kum 22 mi chauh a nihin IAS a zawm a, eng tikah tak India Hmarchhakah hian khum thei awm tak ang maw? Zofate hi min va chawimawi teh reng êm!

UPSC CSE aṭanga duhawm tak maia lo chhuak R.Lalvena, IAS (Âvêna) leh, HSLC-a subject zawng zwnga Letter hmu vek Vanlaldina Fanai @ Madina, HSLC exama subject zawng zawnga L hmu vek te; doctor thiam bik Paediatrician Super Specialist (MCH) lo ni ta pahnih Lalrinsiama CH leh John Lalliandinga ZMC-te an awm bawk. Anni 2 bak hi Mizovin an nih ang hi kan la nei lo. Kan va han chhuang teh reng êm. Lalhriatzuali Ralte IAS, former AIzawl DC, John LT Sanga, Kolasib DC, Lalngura, Saitual DC, Lalṭanpuia Hnamte, MCS Topper chanchinte leh, Office hna thiam leh tling tak ni mêk, zirlai a nih aṭanga mi hawihhawm leh nungchang ṭha tak leh duhawm tak mai - Angela Zothanpuii MCS leh mi hlawhtling dangte chu, Pathianin rem a tih chuan, lehkhabu-ah emaw chanchinbuah emaw, ni dangah kan la ziak chhunzawm leh a ni ang chu.

Heng mi hlawhtling, High School an kai laia zirtirtute vawi khat khak pawh tawk lo khawpa nungchang mawi takte hi, Class VIII, IX leh X section hrang hranga an awm laia Mid term, Term exam leh Test 1, 2, 3, etc-a topper ni reng kha an ni vek hauh lo va; Pathian kaihhruainaa Principal (Brother), Brothers, Sisters, zirtirtute, office-a thawkte leh nu leh pate thawhrimna leh thawhhona ṭha leh, zirlaiten tihtakzeta lehkha an zir vangin Pathianin mal a sawm ni ngeiin a lang. PATHIANIN ROPUINA CHANG RAWH SE.

- Dr J.T.Vanlalngheta