KHAWTLANG NUN
Mihring hi amah chauhin a khawsa thei lo. Khawsakpui, awmpui, chenpui tu emaw tal a mamawh ṭhin. Mihring hmasa ber Adama pawh kha Pathianin amah chauha awm ṭha a ti lo va, a kawppui tur awm mi hmeichhia, Evi chu a siam a; an dam dun chhung zawnga awm dun turin Eden huanah a dah a ni. Mipa chuan a nupui fanaute nen chhungkua a din a, chhungkua chuan community a siam a; community chuan Society a siam a; Society chuan nation a siam a, Nation chuan ram a lo din ta a ni.
Khawtlang nun hi a danglam vek tawh a, tunlai ṭhangthar hunah chuan 'social networking life' tih hi a dik zawmah tawh zawk awm e. Mi tin hi chipchiar takin kan inhre vek lo va, mipui nuna thil thlengte chu ni tin kan hre vek hek lo. Khawtlang nun neih hi awmze neia mi dangte nena inpawhna leh inpuihtawn theihna a ni. Hei hian ṭhiante leh chhûngte nêna hun hman te, khawtlâng thiltih leh thil thlenga tel te, mi dangte nêna inlaichînna siam leh vawn nunte a huam a ni. Inbiakpawhna leh, thil tawn insem, leh khawtlang emaw, khawtlang pawl emawa tel venate a huam a ni.
Mahni chauha awm ai chuan khawtlanga nunho hi tute tan pawh kawng tinrengah a hlawk a ni. Ngaihtuahna fim leh, ngaihtuahna hrisel, khawsak zeina, khawharna a hnawt kiang, thluak hrisel, ṭhatna chi hrang hrang, mi dangte ṭanpui chakna, hriatna tihpun nan, rilru hahna leh rilru buai tihkianna a ni bawk ṭhin. Sawi vek sen a ni lo.
Khawtlanga tel ṭha peih lo, khaw daifema in hnih khat interek hrang ṭhinte pawh hian a tawpah chuan khawtlang bawk an bêl leh ṭhin. Khaw tinte hian khawtlang nun phung inang tlang kan neih laiin, inang lo tak tak pawh a awm bawk. Rampum huapa hringnun khawsak phung pangngai pel, uchuak taka kal fawr ching bik khawtlang pawh a awm theih. Hetiang hi khawtlang nuam a ni ngai lo. USA, Israel leh khawvel ram dangah awm an châk ṭhin. An inawp dan leh khawtlang nun a nawm vang a ni. Aizawl veng ṭhenkhat leh thingtlang khaw ṭhenkhat pawh hi North Korea ang deuha khawtlang nun nuam lem lo tak, veng dang, khaw dang ang lova danglam uchuak deuh an awm nia sawite a awm ṭhin. Miin an ngaina lo hle.
Hetiang khawtlang nun danglam leh nuam lo tak hi a siam ṭha theitu chu LC/VC leh NGO hrang hrang bakah kohhrante an ni. Chuvangin, khawtlang nun nuam, awhawm, entawntlak ni turin Aizawl veng tin leh khaw tinte hi inenfiah ni se a ṭha ngawt ang. Insiam ṭhatna turah insiam ṭha ngam se, ram mipui leh khawtlang mipui nawlpui rilrem zawnga khawtlang nun kaihhruai thei turin insiam rem thei se, a lawmawm ngawt ang. Hetiang khawtlang nun siam ṭha tur hian Raja Ram Mohan Roy-a'n 1820-a Social Reform movement a kalpui ang deuh khan, khawtin veng tinah hian khawtlang nun nuam nei tura siam ṭhatu pawl awm thei se, chu chuan rualkhai taka khawtlang nun neih theih nan leh kalpui theih nan hma la ṭhin se, a tihzia ngawt ang.
- Dr. C. Lalrampana