Written by
Lalrozara

MIZORAM STATE ASSEMBLY MEMBER CHHUNGA LEGAL BATTLE ( 10.10.2020, QC Camp, Aizawl )

MNF MLA zahawm tak tak 12 ten Hon'ble Speaker, Pu Lalrinliana Sailo hnenah Independent MLA zahawm tak Pu Lalduhoma hian Dan a palzut lutuk e, ban tur a ni e, tiin hekna an thehlut a. Speaker-in Pu Duhoma insawifiah turin hun tiam pe-in a hriattir a. Pu Duha hian hun tiam tawp ni 8 Oct 2020 ah chhanna Assembly Secretariat-ah a thehlut a. Hemi ni hian MNF MLA 11 ten Hnam Runah Press Conference neiin an thiltih chungchang an sawifiah a, Mizo mipuiin he issue lian tak kan ngaihven bakah, India Politics khawvelah ngaihven loh theih a ni lo. 

MNF MLA te thusawi kha thlir ila, beng verh deuh pakhat chu "LEGAL BATTLE - Dan a bawhchhia a nih chuan Speaker-in a ban turah kan ngai, Dan a lo bawhchhe lo a nih chuan a ban lo turah kan ngai" an ti a, kha kha thlir zui ngai tak a ni ang. 

Press hmachhawna an dinhmun an sawifiah chhan chu Dan zahawmna vawnhim an duh vanga thiltih ngei ṭul an tih, mipui lamah anmahni dem daih zawkna a awm vang, an ti bawk a. Mipui lam thlir dan chu eng pawhnise, MLA 12 ten mipuiin an pawmpui vek lo tih an inhria kha a tihzia, a lawmawm e. 

Legal Battle an tih khan Politics Battle tel lo ngei turah kan lo ngai deuh nghal ngawt a. An puhna hrang hrang an sawi liam liam a, mahse, Legal Dan lam ṭanchhan emaw an puh berin Dan a bawhchhiatna lai tak hmanga hlin chat theihna tur lam an hel deuh zel a. Election Commission of India-in Political Party nia a pawmpui ZPM, "ZPM chhungah a inti hotu, mithar a lawmlut - ZPM prog­ramme ah a zin kual - Jagjit Singh nen thuhmun - Anti Defection Law hmanga ban theih ka ni lo" a ti tihte kha an ṭanchhan a ni. 

Danah khalai vel khapna kha a vang viau awm mang e, Speaker tan a luhai thlak viau ang, Politics pressure awm lo hram teh se. MNF MLA ten rilru thianghlim taka inhnialna awm reng tur, Dan hmanga endik tura chhawp chhuak mai an nih thu an sawi mawlh mawlh kha, a zahawm a. MNF Rulling Party chhungah Pressure na tak tak tawka an dinhmun tur hriatthiampui pawh a dik ang. 

Amah hi an chhui tak tak vak lo nge, Independent MLA Pu Lalduhawma hian ZPM ah engnge nihna a chelh, ZPM Committee Register Minute Bu ahte telin a hming a lang vung em, tihte an rawn hailan vek ka lo beisei a. Ka beisei hauh loh MLA 12 zet thiltih ni si a, CM, House Leader, MNF Party President Pu Zoramthanga an sawipui miah loh thu khan min barakhaih a! E hiau, a mawhphurtu tur ten mawhphurtu nih duhlohna a awm nghal  em ni aw!? Kha thu kha Mizo mipuite rilrua zawhna tam tak siam nghal, he thila thusawi dang lo la awm tur thlenga rinhlelhna siam thei tur a ni. 

Mipuiin Pu Lalduhawma chhanna a felfai em tih an thlir ṭhup a, khatih rual chiaha MLA 12 ten thiamthu emaw thawnthu dang lo sawi ve nghal ringawt kha a fuh viau em aw? Pu Duha thu leh hlaah Dan bak a awm em tih hriat hnuah Press kha hmachhawn ni zawk se, timing a fuh lutuk lo deuh, an tan khan issue thua development thar emaw, thil lo sawi lawk tur a awm thei tlat lo. 

Chuti chungin an thusawi chin chu an sawifiah ṭha e. Legal Battle an duhna hian MLA 12 rilru chu a chhe viau bik lo tia thlir phawt a dik awm e. 

Pu Lalduhoma MLA - A ni lah chu Dan chhung, Dan hnuaiah a chhanna a ziak fimkhur felfai em em. Han chhiar ila, Legal Dan behchhan neiin finfiah (verify) theih mai nghal a ni vek mai. Speaker zah thiam takin he thil hi titawp turin a ngen a, a hnena hmaichhana thusawi leh lehkha dang a ṭula thehluh leh theih a dil nghal a. Speaker hnenah hian MLA 12 te lehkha thehluh dan kalhmang hi thu kawngbo ngaihtuah zawm zel tlak loh, a ti a ni ber. Chumi ṭanchhan atan chuan Constitution 52nd Amendment, 10th Schedule hmanga The Member of Mizoram Lagislative Assembly (Disqualification on Ground of Defection) Rules of 1987, Rules 6 & 7 a kawhhmuh nghal a. Senior Netaji, High Class Parliamentarian a nihna a lang hlein ka hmu. 

Rules 6 hian MLA hi  a member disqualify tura hek a nih chuan a hektu chuan "Hming a ziakin a lehkha thehluh chu a verify vek tur a ni. Midang thusawi leh hming a tarlante verify vek tur a ni. Lehkha thehluh ṭanchhan ang chi Annexture zawng zawng verify vek tur a ni" Rules 7 hian Rules 6 in a sawi ang zawm fel vek a nih loh chuan member inhekna Petition hi kalpui zel lo a, tihtawp tur tih a ni. A dan lam chu a chiang viau phawt a. MLA 12 Petition hi Speaker hmaah ngaihtuah tlak turin a felfai tawk ang em le?

Pu Duha hian Politics platform lama inpuhna tur niawm tak an puh telnate pawh a chhang kim viau a. Jagjit Singh, Haryana MLA lo disqualified tawh nena a dinhmun inang lo, buklung khata khai chi an nih loh dan a thliar hrang fiah viau. Hei hi chu MNF MLA ten Haryana Assembly office aṭanga document report kimchang an lak a, Pu Duha dinhmun nena khaikhina finfiah mai theih tur niin a lang. Hekna ṭanchhanah an hmang a, documents verify a ṭul vek si a. Keia lo thlirna tarmit aṭang chuan dawt leh thudik lo han tihtur emaw zawh belhna tur a vang khawp mai. 

ZPM pawh a phatsan lo a, election laia Independent MLA candidate a nih angin Speaker mitmei thlenga a ven thu pawh a sawilang a ni. 

MLA 12 te lehkha pawi­mawh thehluh kha tihian thlir zau tel ila. Sawrkar thil contract tender, supply tender pawh Dan Legal chhunga Term & Condition angin chhanna a thi leh nung a awm thei (Valid & Invalid). Bank Loan kan lak dawn pawhin Bank danin docu­ment phek tinah verify pawmna hming kan sign a ṭul. 

Anti Defection hmanga MP leh MLA te bantir tura inhekna thuah Dan a fimkhur takzet. A hektu tam lam ni lovin, hekna Petition lehkha thehluh aṭangin Dan zawm dik vek nghal a ngai. A kalhmang a dik chuan member pakhat hekna a tawk em em, India ramah inhekna a theng fo a, kalhmang a dik loh chuan invalid a ni mai. Mi ṭhenkhat lahin Lammuala pachang 12 leh pa pakhat (12 vs 1) inhruipawh an lo tehkhin vel thul, issue hian news media, social media group hrang hrang a luah hneh viau a ni.

A hektu MLA 12 te duh anga Legal Battle a nih dawn chuan, Dan huam chhungah felfai taka engkim kalpui a ngai tihna a ni. Danin a sawi baka kalpui a nih erawh chuan Politic Battle a ni thung dawn a. Mipui chuan tarmit fiah tak bunin kil hrang hrang kan thlir chho ṭhup dawn si a.