Written by
- PC Hmangaihzauva

AIZAWLAH LEI LAIH VAK HI DO A ṬUL


Mizoram hi a leilung (geogrophical feature) hian a zir tâwk loh avang hian disaster chance a sang sa em em a, chuvangin, khuarel chhiatna kan tuar nasa. A bik takin khawpui chhungah a tam bik. Leilung pianzia avang bakah, kan ngaihtuah tawi vanga chhiatna pawh kan tawk tam nangiang mai.

Kum 14 chhung Traffic Unit-a ka awm chhung khan Disaster Respond Team kan insiam avangin Aizawl khawpui veng hrang hrangah leimin vanga chhiatna, thihna leh thihna em lo pawh, lei min hlauhawm vanga in ṭhiah ngai leh buaina chi hrang hrang pawh kan buaipui tam ve hle. Ka thil hmuh chian em em chu, Aizawla lei min leh min hlauhawma awm tam ber hi mihring siam chawp, lei laih vanga min leh hlauhawma awm a ni deuh vek a ni. Hemi ka hmuh avang hian hmun âwiha lei kan lai vak vak mai hi ka rilruin a do ta em em a. Zanah ruahpui a'n sûr tluk tlukte hian mut hmunah, khawi lai tak min leh ang maw tiin ka ngaihtuah ngut ngut ṭhin.

Hmun awih, laih danglam loh, a awm ngaia awm hi chu khâm ko leh kawr kam lo chu a min zen zen bik lo. Mahse, laih vak mai erawh chuan a inkam nghehna thâ kan chhahsak a, a ṭang thei tawh ṭhin lo a ni ber. Hmun awih kan lai a, a min loh nan lung kan han rem leh ngawt a. Lung rem ngawt hian a hmâwr fêm lam tla hlek hlek tur tih loh, chhak lam aṭanga lei tawlh tur hi chu a chelh theih miah loh avangin a hlauhawm ting mai nghe nghe.

Aizawla veng tam tak hi chu hmun awih tak vek a ni a, chutah chuan a awm ang anga in sa mai lovin kan lai vak zel a. Chutiang chuan mual dung tluanin lei inkam nghet sa chu a inkam nghehna tha hrui kan chhahsak ta chuk mai a. Chutah, in lian leh rit pui pui kan han sa leh nghal a. Chu phur rit phurtu leilung chuan ṭanchhan a neih ṭhat tawh loh avangin a ṭang zo lo a, a phur chu a tawlhpui ta ṭhin a ni ber mai.

Chu bakah, kan tui hman leh kan thlite hi a luankawr phui leh him ṭha pawh siam mang lovin kan luan raltir vel mai mai hian kan in leh a chhehvel lei a tihmin a, a ṭang thei lo hian kan in leh a chhehvel a minpui ṭhin bawk. Chu'ng lo chu in min ṭhin chhanah puh tur dang a awm thei lo vang.

Miin a duh anga in sak tuma leilung a khawih danglam vanga kawmchhak/kawmthlang/ṭhenawmte thihna kotlanga dahtir leh chhiatna rapthlak thlentir hial hi a van tam tawh em! Kan sawi tâk chhiatna ang hi mihring siam chawp chhiatna kan ti dawn nge, khuarel chhiatna kan ti zel dawn le? A eng zawk pawh chu lo vuah ta ila, a zualzapui hi chu pumpelh theih chu a ni ngei ang.

Aizawl khawpui chhung hmun awih tam tak hi chu laih khap tlat chi a niin ka hre ṭhin. A nih loh chuan, eng khaw ngaihtuah pha mang lo hian kan lai thâwr zel mai si a. Khawl lian pui pui, leilung nghawr che dur dur thei chi hmangin kan la lai leh ta zel a; a min awl phah hle ngeiin a rinawm.

Hmân deuh khan sawrkar (PWD) lam khan lei laih an khap a, in sa tur reng rengin thuneitute thu lo chuan lei laih loh tur, an ti ve deuh khan ka hria. Tunah hian an reh leh ta daih emaw ni, hriat tur a awm leh ta meuh lo. Heti ngawt hi chuan kan inlai min zel ang a, kan ṭap chuah chuah zel dawn a ang khawp mai. Mizo pa hi zawng ṭul tihnain min uai thlu thuai a, eng êm kan ti bik lo vang chu maw, tiin hmun him lovah pawh kan 'Uphuk lungmuan' mai zel si a.

- PC Hmangaihzauva