Written by
Lalrinpuii

Lehkhathawn

Kan hmuh leh kan hriat ṭheuh angin Mizoram politics zinkawngah kalphung thar kan hmu mek zel a, chu kalphung thar hmahruaitu atan in bialtu MLA a tel ve hi ka lawmpui tak zet che u.

In bialtu MLA-te'n kan rama dan leh hrai awmte hnualsuata bawhchhiatna a awm ṭhin nia lang an duh lo va, an do va. Dan chu ṭha taka zawm a nih theih nan hma an la ta hi an chhuanawm tak zet a ni. An innghahna pawh, "Dan siamtu ber Legislator-ten dan an zah a, Chief Minister, Minister leh MLA-te pawh ni se, tute mah ‘Dan’ chunga leng an awm lohzia lantirna tur leh, dan siamtute zinga ‘Dan’ palzut chu mipui zah lohna a ni tih an ngaih dan a nih vang a ni" tih a ni. 

MLA 12 ten dan an ngai pawimawh a, dan chunga leng tumah an awm lo tih an nemnghet hi thil chhinchhiah tlak tak a ni. Hei hian anmahni pawh sawrkarah leh an bial chhunga hma an laknaah kal sualna lakah a veng tlat dawn a ni tih in lo hriatpui ka duh hle mai. Hriatpui mai ni lovin kawng dik lo leh dan pawna thil an tihna turah lo venpui tlat ang che u. 

In bialtu MLA hnenah contractor ni lo puiin con­tract in dil a thiang tawh dawn lo va, mi hming hawha contract thawh phei chu ngaihtuah chhin pawh a thiang tawh lo ang. 

Hna dilna kawngah pawh in bialtu MLA-te hriatpuina lehkha in lak a rem lo va, a latu turte'n fair takin in thiamna dan hmanga tehin an lâin an la lo mai dawn che u a ni. Huaisen taka sawrkar hna, dikna nena thawktute hek/vaua in MLA hnenah heka transfer tura in ngen a rem tawh dawn lo. In party mi an nih loh avanga ṭanpui ngai ngawih ngawihte'n ṭanpuina an dawn loh ṭhin a tawp tur te hi hlimna min thlentu tur a ni. Dan ang taka engkim (party dan siam chawp ni lo) a kal tur hi ram hmangaihtute lo nghahhlelh chu a ni. 

MLA 12-te pawh lawm thu ka hrilh a che u. Dan leh hrai ngai pawimawha hma in la hi in chhuanawm a ni. In bial chhunga mipui rawngbawl hna in thawhnaah te, in office aṭanga ram rawng in bawlnaah te, danin a phal lo a ni tih in hriat reng, nimahsela inthlan leh huna tlin leh in duh avanga tute emaw rem leh rem lova in vur ṭhin te a tawp ang a, hleih nei miah lova dan ang taka rorelna in kalpui tur hi kan nghakhlelin kan thlir reng a ni. 

Sawi leh ṭhin ila, hna thawh tur (contract eng ilo) sem thûah te, hna lak thûah te, a thawk thei leh a tling ngeite chauhin an chang tur te hi kan ram tinuamtu tur leh zirlaite tiphurtu tur a ni. Dan ang taka in kal leh kal loh erawh mipuite hian dan zawm in duh em avanga hma in lak tawhna hi buk lunga hmang chungin kan lo thlir reng tawh dawn che u a, dan ang taka ram rawng bawl zel turin duhsakna ka hlan a che u.