Tunge pa tak tak chu?

Mizo zingah hian fa han neih a, fanu a lo pian hian 'pa' te hi 'Pa tak tak i la ni lo' hi an ti teh chawk a. Vaiho, a bikin Hindu ho hian fapa hi an roh hle mai a. Chhan dang tam tak awm thei chu lo dah ṭha ta ila, an dowry system (thuam chhawm) practice avang hian fanu hi an hautak em em mai a. Fanu pai laia tih tlak a tam em avangin nu pum chhunga mi nau piang tur mipa nge hmeichhia a nih khawl hmanga hriat lawk phal lohna Dan pawh India ramah chuan kan hman tak hial hi. 

Mizote chu Chris­tian kan ni a, dowry system kan practice ve lo. Mahse Mizo society erawh chu patriarchal society/mipa chungnunna, in chhung khur pawh 'pa' ber Lalna a ni. Mipa hnam pawh a thlah kal zelah mipa fa in a chhawm zel a. 

Pathian khawngaih­na zarah fanu pahnih leh fapa pakhat kan nei a. Kan fa u ber a pian khan kan hlim tehreng nen, mi tam tak chuan min hnem titih emaw tih tur ṭawngkam hi an hmang fo mai a! 'Fanu chu an ṭha alawm, an chhawr hma theih a' te an han tiah! A pahnihnaah fanu kan nei leh a, lawmpuina kan dawn tam tlukin hnemna titih ṭawngkam kan dawng tam bawk. A pathumnaah fapa kan nei a, fanu pahnih lai nei tawh patling inti ve tawh tak kan pa kha 'Pa tak tak i ni ve ta' an han ti hlawm a! 

Kan hmelhriat pa pakhat phei chuan kan fapa pian hma khan in hmuh apiang hian kan pa  hi "Pa tak tak emaw i lo inti ve ngawt ang nge, fapa i la nei lo, Mizo danah pa tak tak i la ni lo a nia" hi a ti ziah mai a, fiamthu mah ni se, a lo dawngsawngtu tan chuan a hrilhhai thlakin a ninawm letling duh viau mai. 

Amah chuan fapa pathum leh fanu pakhat a nei a. A fapa pathum te hi ruihhlo an khawih a, pakhat phei chu jail a tang ve fo an buaipui viau a, a fanu neihchhun erawh a fel em em thung. A len duhna apiangah a fanu hian scooty-in a hruai kual ṭhin a, a kut ke ber a ni. Ngaihtuahna a ti thui angreng khawp mai.

Entir nan han ti zel ta ila, 'pa' fanu hlir nei, puitling taka a fanute enkawl seilian, anmahni chawimawi let em em mai te a awm theih laiin, 'pa' fapa hlir nei, tu amah laktlaka fapa te chhuah ta lo, anmahni ti mualpho fotu a awm theih bawk ang. Chutih laiin 'pa' fanu chauh nei nupui fanau enkawl ṭha em em mai a awm theih laiin, 'pa' fapa chauh nei nupui fanau ler san a, ruih san a uire san reng mai a awm theih bawk ang. 'Pa tak tak' chu tu khi nge ni ang le? 

Mipa tlangval in nupui a neih chuan fa a nei ta lo emaw pawh ni se 'pa' a ni tawh mai lo em ni? A dam chhungin fanu chauh a neih a, fapa a neih tak loh pawhin  chu aia 'pa' tak tak han nih leh theih dan chuang a awm dawn em ni? Kan pa te, kan pute an dam chhunga fapa nei ta lo te kha 'pa' tak takah kan ngai chuang lo em? An boral dawnah te khan 'I dam chhungin Mizo danah pa tak tak i ni ta lo' kan la ti cheu em? 

Kei pawh fanu ka ni a, ka fate hian ka pasal hnam, Sailo hnam an chhawm a. Amah­erawhchu, Sailo hnam an put tak avang khan ka pa tu te an nihna a bo lo, an dam chhungin ka pa Dr. K. Rokhawla tu te, a thlah kal zela thisen zawm te an ni reng tawh thung ang. 

Kei pawh ka kalna leh awmna apiangah 'Chumi fanu chu' tia sawi ka ni ṭhin a, a tam zawk min hmelhriatna pawh a ni. Ka pa hming hi a ri nawn fo ṭhin a ni. 

Engpawh ni se he ṭawngkam 'Pa tak tak i la ni lo' emaw 'Pa tak tak i ni lo' kan tih fo hi ṭawngkam uchuak kan hman laklawh mai mai nge ni, Mizote hian fanu chauh nei fapa nei lo 'pa' te hi pa tak takah kan lo ngai miah lo zawk em ni le?