Sualnain a ngam êm êm kan ram hi!

Veng tinah biak in dâr a rawn ri rál rál a, Zorama chhûngkaw tam zawkte chu biak in pan turin kan che sang sang ṭhin. Khawvel râlthuam ropui ber berte ai pawha sual hneh nâna rintlak zawk, Pathian thu thianghlim chuanna Baibul zakzehin, Pathian fate A hmaa an inlan ni ang mai khan, mipuite chu Pathian hmaa inlan turin, tihluihna reng awm lovin ahmei apa, apui anawiin kan che chhuak ṭhin.

Khaw tin thler fémahte chuan Pathian thu ṭha tak tak, hriattirna phekah (Hoarding Board) tarin kan inhung chhuak vek a. Veng tin, khaw tina hmun rualrem ṭha apiangahte biak in kan hung fir fer bawk. Kan ram chhûngah mai duhtawk lovin, kan chhehvel leh kâwlkil piah thlengin Misawnari kan tirchhuak bawk. Pathian thu lah kan titi tui berte zinga chhiar hmaih hauh loh tur a la ni zui! 

Mahse, heti chung sia Setana leh a kawppui suahsualnain kan ram a ngamzia hi i ngaihtuah ve ngai reng em? Mit neia meng kur chung leh, hriatna beng nei reng chung si hian, Jeremia hun laia Israel fate chenna Jerusalem, hmêlmate’n an hual beh tlat lai ang mai khan a tê ber aṭanga a lian ber thlengin suahsualnain min sal bet tlat a. Chhungkua dam him pial pawh kan awm tawh na nge maw? tih mai tur a ni.

Suahsualnain kan ram rorêlna luh chhuakin, mahni hmasialnaa khat tlat rorêltute chuan, ram mipuite tân ro pawh an rêl hlei thei tawh lo. Suahsualna lo lang chhuak hup beh nân mawi leh mawi lo pawh thliar thei tawh lo khawpin, mi ṭha nia kan hriatte an khawsa mek a. Suahsualna peng hrang hrang kaltlangin thang an kam a, duhamna fahrinte chauh an thangkamah awk lovin, Pathian mi nia kan hriatte ngei pawh an awk mawlh mawlh reng a nih tak hi!

An chenna in leh pisa kaina hmunte chu, bâwma an thangkama an awh sava hlira a khat tlat angin, bumna hlirin a khat tlat emaw tih mai tur a ni zo ta. Jeremia’n an zawlneite chuan dawt thu hlir an hril a, an puithiamte chuan an thu thuin ro an rêl a, a lo tih ang takin Pathian tel lova rorêl leh thiltih, kohhran hmachhuan lawi sia hmalakna bak hmuh tur kan nei ta meuh lo. Chu suahsualna hnuaiah chuan mi tin duhamnain kan khat tlat emaw tih mai tur a ni zo ta a nih hi.

He suahsualna hian mi lian leh mi awmthei chhûngkuate chu luhkhungin, a luh chhuak fai vek emaw tih mai turin, vantlâng zingah lah a tlangnel êm êm tawh a. Mi tê deuh leh harsa zawkte chu a hlamthlem mahna, kan tih reng lai hian suahsualna chuan luhkhung loh alawi a lo nei lo. Kan pastawr leh upa chhûngkuate pawh an him bik chuang hek lo. Suahsualnain min ngam luat avangin kan ram chu HIV+, Cancer, Hepatitis, zun thlum etc vei tam ber kan ni ta!

Tun hunah zet chuan eirûkna chu thiltih tlanglawn takah a chhuak ta mek a, a sawi pawh kan sawi peih tawh meuh lo. Chuvang tak chuan suahsualna pawhin kaw dang hreuh belh zelin tun hunah ngei hian, taksa lama suahsualna hnuhma lang mai mai thei tawh lo, No 4 leh mipat hmeichhiatna hmangin chhûngkaw tam tak min luh chhuak leh ta a. He suahsualna hnuaia chhûngkaw rumna hre pha chin chuan, tuifinriat so bulh bulh tlukin chhûngkaw ṭap rite chu an hai thei ta lo a nih hi!

Zoram ngaihtuaha milâr (zai thiam, model, miss, fashion)-te khawvel ṭawpziate hi nu leh pa tam tak tân chuan, ngaihthlak ngam chi pawh a ni lo! Hurnain a khat a, ruihhlo leh sum bawihah, tisa châkna tinreng nen an chawhpawlh khawlo zo ta mek a nih hi. V Thangzamate’n, ‘Heti êm hian a ni maw (Zoram) i lo nat le’ tia rambuai laia tawrhna hla a phuah hun ai khan, tun huna suahsualnain min ngam luat avanga kan ram natna hi a nasain a râpthlak tawh zawk a nih hi!

Mahse, kan ram hruaitu, sakhaw puithiam leh mi vengva china kan ngaihte leh, mi nawlpuite erawhin, Jeremia thu angin, ‘Ka mite hliam chu ngaihsam takin, “A ṭha alawm, a ṭha alawm” tiin an thawi a, a ṭha hauh si lo a’ an ti duh lek a. Chuvang tak chuan a ni, he suahsualnaina min ngam luat avang hian, ‘An lei chu thal ngul angin dawtah an hmang a….thutakah ṭhang lovin sual lamah an ṭhang zel, kei mi hre lovin’ tih hi kan dinhmun a lo nih zawh tak reng ni!

Kohhran pisa kaina hmunte pawh suahsualna hian a luh chhuah vek emaw tih mai tur a ni zo ta! Thatchhiatna, dawngdahna leh duhamna hnuhma hmuh tur a va tam ngai êm! Kan Assembly House chhûngte pawh luhchilhin mipuite chu, ‘Ka dawt phuahchawp a nih kha in lo rin’ tiin mi neksâwr zak ta lo. Israel fate chunga Pathian thinurna a lo thlen châng apianga an ramri him lohnate ngei pawh, kan ramah a lo thleng ta mek a nih hi!

Mipat hmeichhiatna kawnga kan han fihlim lohziate hi kan hre ṭha duh tawh lo a. Inkharkhipna kaltlanga khap beh theih ringtu kan tamziate kan ngaithla ṭha duh tawh lo. ‘Lei leh vana thuneihna zawng zawng ka hnenah pêk a ni tawh’ titu Lal Isua zia hi mi tam zawk nunah hmuh tur a awm ta lo! Lal Isua anna nei lo zawng hlirin kum 120 chuang ringtu kan lo ni ta hlauh zawk a! 

Mahse, Pathian hnenah Jeremia’n, ‘Ka mite, ka fanute natnaah chuan ka nâ ve si a. Ka sûn a, thlaphannain mo vuan ta. Engah ka mite, ka fanu a hrisel theih loh?’ tia a vuina chu, Lalpa vekin a rawn chhang ṭan ta a nih hi. Khaw tinah, veng tina ṭhalai rualte chu Joela kaltlanga, ‘Indona buatsaih ula! Mi chakte chawk tho rawh u. Indo mi zawng zawngte chu lo hnai se, lo chho rawh se’ a tih angin chawh thawhin an awm ta mek a nih hi.

Hindu sawrkar hmanga Pathian thu kalh tlat, fa hrin tlem thupêk pawh lo zawm dual dual duh Zoram kohhran, tun hunah ngeiah pawh Hindu sawrkar thupêk engkim pawisa lova pungkhawm hreh lo, Pathian leh a kohhran khuahkhirhna thupêk erawh za-a za zawm thlip thlep duhte awpna hnuai ni lovah, Pathian chauh pawisatute hnenah Joel-a kaltlangin, ‘Nangni Zion fate u, Lalpa in Pathianah chuan hlim rawh u. Ruahtui hmaate chu a tawk chiahin a pe si che u a. Hruihte chu buhin a khat anga, uain leh hriak khurte chu a khat liam ang. Ka mite chu an mualpho ngai reng reng lo ang’ min ti ta a nih hi.