Written by
- Rama Khawlhring
MIPUI COURT
Mizoram MLA 12 ten Juda Iskariota ianga Assembly Speaker zahawm tak Pu Lalrinliana Sailo hnena Pu Lalduhoma an hêkna kal zelah, Speaker chuan Pu Lalduhoma MLA nihna chu rem leh rem loin an hlihsak ta a ni a. MNF MLA 12 ten Pu Duha an heknaah hian rawn quote nuih tiza deuh a awm, chu chu - Jagjit Singh-a chungchang hi a ni. "Anti Defection Law-in a kawh ber chu thlangtlingtu Party leh Symbol phatsantute a ni.
MNF MLA 12 (Jud 12) ten Pu Duha an heknaa an quote, Jagjit Singh hi Haryana-ah NCP ticket a thlantlin a ni a, a thlangtlingtu Party leh Symbol phatsanin 'Democratic Dal of Haryana' a din a ni. Pu Lalduhoma erawh chu amah thlangtlingtu ZPM leh Symbol phatsanin party dangah a lut ve lo - a nature-ah hian a inang tlat lo.
Mipui Court : Pu Lalduhoma hi Speaker-in MLA aṭanga a bân chiah khan a bial Serchhipah Tuirial bialtu MLA Pu Andrew H. Thangliana, Pu TBC Lalvenchhunga, PAC Member ZPM leh Pu Eddie Zosangliana, GS ZPM Pu Lalthazuala Rawite, GS ZPM te nen tlan chho nghalin Press Conference-ah mipui ngaihdan la in Tool Fee an buatsaih a. Chu chu ZPM Tool Fee I/c ten theihtawpa chhu zuiin hma an la la mêk zel bawk a ni. Mahni ngaihdan maia kal lova a thlangtlingtu Serchhip bial mipuite laka a innghat ngam mai hi Pu Duha & Co te chet fuhna em em chu a ni. MNF lam aṭanga he bial viltu mi mipakhat phei chuan a Tour Programme a ṭhulh phah nghe nghe an ti hial lo maw?
MNF lam ve thung: Assembly Speaker-in Pu Lalduhoma an suspend chiah khan MNF aṭang hian Hqr, Block , Unit-a tute pawh mai hian 'Dik a inti a nih chuan Law Court-ah kal sela' tiin mimala an hmel hriat leh FB/ Whatsapp group-ah an sawi chamchi hlawm a. He thil hi mi pakhat aṭanga chhuak MNF hian an vawrh darh a nih duh hmel hle. Hei hi strategy mumal tak siam tuma MNF lamin an worker tute pawh mai an brief na a ni lovang tih tunge sawi thei?
Law Court lam chu: Court a kal hi a lo namailo khawp a, kan ṭhianpa Zodinsanga GS ZPM-in chik deuha an bih hian hetiang hi kan advocate-ten vawikhat hearing mana an lakluh tlangpui a lo ni hem hlawm mai a!
Fali S Nariman: 8-15 lakhs
Soli Sorabjee: 5-10 lakhs
Gopal Subramanium: 6-15 lakhs
Abhishek Manu Singhvi: 6-11 lakhs
KK Venugopal: 5-8 lakhs
Mukul Rohatgi: 2-5 lakhs
Harish Salve: 6-15 lakhs
C. Aryama Sundaram: 5.5-16.5 lakhs
Heng hi India's Top Lawyer ho sum lak dan tlang pui a ni. A case a zirin hei aia sang daih pawh a ni thei. Ram Jethmalani khan 25 lakhs bawr vel a la ṭhin an ti a, hei hi vawi khat court apprarance fee chauh a ni. Harish Salve hian kum 2011 a Vodafone tan a din ṭum khan a turu viau an tia crores tel a ni ang. Kulbhushan Jadav Case-ah erawh Re. 1 a la thung.
Juda Iskariota ang maia Pu Duhoma hêktute hi MLA 12 lai an ni si a, hearing-ah hian kal loh chhuanlam siam fo mai sela emaw an kal kim hun turah kal kim lo fo mai sela Law Court a kal chuan Court-in Judgment Order a chhuah hma chuan Bye Election hi stay mai emaw a ngai a ang. Chutih chhung chuan Ruling lam hian kan Financial Position chhe lutuk vanga a hnuaia thawkte hlawh pawh pe mumal thei si lo khan, hre ve miah lo Serchhip bial mipui ṭhenkhat lo bumin an lo han intiam kur leh ngei nguai dawn tih lah a chiang dawn ropui si.
Lekhathiam District nge nge chuan tuna kan Sorkar sum leh paia a harsat zia leh a hnuaia hlawhfa a a chhawr Sorkar hnathawkte hlawh pawh mumal taka a pek theih lohzia a hrechiangtu in ni ang chu. Thil tak tak thleng lo tur rawn tiam kur duai duai a, mipui dawt min hrilh leh tu ai chuan, kan ram leh hnam tana ding mipuiten thu dik tak kan lo hriat phah theihna ṭhin Pu Lalduhoma kha a hlu leh fê dawn a ni.
Peace Bonus te ṭhangkhat lian dawn lai Mizo mipuiten thil awm tak tak emaw kan tih laiin 'Phuahchawp (risk) vel mai mai' a lo nihzia kan hriat phah hlauh bawk a nih kha.
Lehkhathiam tamna Serchhip District: Serchhip District hi India ram District 739 awm zingah Literacy (lehkhathiam) tam berna District ni thei hial an ni - chawhrualin 97.91 an ni pha tlat. Lekhathiam awm tamna bial Serchhip mipuiten an MLA atana duh taka an lo thlan tawh, thu dawrawm te te hmanga MNF Ministry-in an han bân sak ngawt mai hi chu MNF Ministry hian he bial hi a tham viau a ni ber.
Zoram mipui mawl ber thleng pawha thu dik leh Sorkar pawh a pawngpaw tal ngam miah lohna tura Sorkar khalh ngil ngamtu Pu Lalduhoma hi Serchhip bial mipui, lehkhathiam lamah pawh India rama lang pha ngat te u, lo thlahthlam hauh suh ang che u aw. Nangmahniah Mizoram a innghat tawp tawh a ni.
A bântu lam sawi duh dan: Speaker-in thiam loh chan tirin a ban ta a, mawlmang pui puiin, a thiam lo a ni mai alawm Speaker-in dan hmangin a ban a te kan lo ti ve chul a.
He thil hi Speaker Decision mai chauh a la ni, Judicial review tura Court thlen pui theih a ni. Court-in Constitution a interprete dan a pawimawh ber ang. Chu chu Speaker thu ai pawha lal zawk tur a ni a, chutah chuan a dik/ dik lo a chiang chauh dawn a, thiam/ thiam lo a tih theih chauh a ni.
Entirnan : High Court em ni Health Care chungchangah khan Ex Health Minister pakhat chu 'Eiru (corrup)' ah nasa taka puh a nih kha, a tute pawhin thiam loah kan chhuah ti tih ngei mai. Mahse court-ah hearing te an nei zak zak a, thiam a lo chang ta lel zawk si a, a awmna Party khan chawimawiin Parṭhi te pawh an awrh tir nghe nghe lo maw kha le? Tunah Pu Duha hi Dân tarmitah a thiam/ thiam lo tih hi sawi theih pawh a la ni hek lo.
MNF tan Pu Lalduhoma hlutna: Kum 1966 a ram a buai a, India Union laka Independent puanga in kah a chhuah ṭum meuh chu a lo harsa khawp. A tawi zawngin sawi ila India leh MNF inbiakna duhna thinlung hi kum 1969 April thlaah a piang tlat tawh niin a lang.
Pu Laldenga khan (E Pakistan) tuna Dacca, Bangladesh khawpui ni taah Pu Vanlalngaia (a la dam a, Kulikawn Biak In kawtah sawn a In a awm) Pu Ngaia hnenah, "Hei ram dang sorkar kan be hlawm a, nang pawh China ram i han thleng a, mahse kan dam khawchhuahna tak tak chu India thlazar hnuaiah chauh hian a awmin ka hria" tiin Pu Rozama leh Pu Vanlalangaia chu India nena inbiakna a awmna a tana sulsutu hmasa ber an lo ni ta ni.
A story a thui a, pawh tawi chin nei ang. Zoram buaiin mipui an nghawng tak tak chu 'Remna leh Muanna' duhin mipui kan tuihal a ni. India leh MNF inbiakna tur kawng chu a tlawlh leh zel a, Pu Denga'n a naute an mikhual loh nan interim ministry tal a duh si a, chu chu Congress Party-in "Manifesto-ah neiin kan Sorkar phawt chuan Lalṭutthleng kan kian ang" an ti a. Chu chu 1984 MLA Election Congress campaign au hla turin Pu Lalduhoma chuan London-a awm Pu Laldenga voice record zuk la-in 1984 ah Zoram pumah Pu Laldenga Voice record "Mizoram MLA Election a Congress in lo thlan tlin chuan remna leh muanna a awm vat dawn" tia rawn campaign puiin Congress Sorkar chu hneh taka thlantlin a ni ta a ni.
Tu tihdan takah emaw Arakana khaw vawt hmeh hlum tur/ mautuai haka thi mai mai tur/ retheih lutuk avanga kekawr mawng ṭet hial hak ngai tawh kha vawiinah chuan over ground politics-ah thlamuang leh hlim takin nupui fanaute nen Politics an khel thei ta a ni.
MNF ten over ground politics an khelh theihna atana mahni châwthleng leihbaw ngam ngat IPS val Pu Lalduhoma vawiin nia Pu Zorama hruai MNF-ten a chunga ro an rel dan hi MNF Founder President Pu Laldenga(L) kha la dam sela engtin tak ngai ang maw?