Written by
- Lalchhandama Colney

KRISMAS

Kan nghahfak Krismas kan lo hnaih leh ta. Kumin chu COVID19 leh a kaihhnawih buaiin mitinte kan buai kum tluan a ni ber e. Krismas lo thlen dawn meuh chuan par thei chi hrang hrang ten par an chhuah a, chungleng savate leh sate pawn hun hlim awm ber hmangin an lo hmuak ve a ni. Hetih lai hian ṭhenkhat chuan heng sate leh savate hi kan tina ṭhin, luidungte pawh tur hmangin nghaisak kan ching a a ṭha lo hle mai.

Keini pawh in buatsaih ve ila. Tisa lam inbuatsaihna ringawt ni lovin thlarau lam pawh ti ila, Pathian duh dan zawk pawh a ni. Pathian zarah tlema kum tam zawkte chuan ngaiah kan nei deuh tawh mai thei, eng pawh nise, he ni a lo thlen meuh chuan mitin mai hi min fan hlawm ṭhin a ni. 

Tun Hma – Kum 1980 chho vel lai leh kum 1990 chho vel lai, kum 2000 hma lam a ni mai ang chu, ruaite kha khawpuiah pawh ṭum thum ṭum li dawn lai te nawn a ni ṭhin. Zaikhawm te pawh a tla ṭha ang reng a, tlaivar deuh ṭhak ṭhak a ni ṭhin. Ruai ṭhehna tur hian hnah lak hnatlang hlim awm tak leh ropui taka neih ṭhin a ni. Ṭhalai pawl lam te pawn carol service-te an buatsaih ṭhin a. Halpuah, halmawi etc nasa taka hal ṭhin a ni a, hei hi chu a ṭha lo hle. 

Nula, tlangval interek hrang, zu leh sa nena ṭha lo taka hmang an tam ṭhin hle. Tlangvalten zu in ngei ngei tur emaw an ti a, nulate pawn zahawmna hlauh phah nan an hmang fo bawk. Neih zawng zawngin Krismas thawmhnaw thar tur kan lei a, kan in hmang ral deuh thaw ṭhin - a zia lo ang reng hle mai. Thil dangte pawh a awm a, duh tawk mai ila. 

Tun Hnu – Tun hnu hian ruai hi nawn a ni ta ngai mang lova, a ni tak phei hi chu thingpui ruai nen chauha hman ṭhin a ni. Lengkhawm zai pawh hi a tla ṭha tawh lo hle, hmun ṭhenkhatah phei chuan zai khawm tur awm mang loh chang a awm fo mai. Hetih lai hian kan ruaiṭheh dan erawh a fel fai viau tawh a, mahni thleng hran ṭheuh neiin fatute pawn lu an tuam a, kut fai takin an sil ṭhin. 

Thilpek chungchangah mite kan luang chhuak nasa - home, centre, hospital etc. ah te thilpek pek kan intih hmuh a, a ropui hle mai. Hetih lai hian thisen pek (blood donation) lam erawh kan la chaurau angreng. Kawn cheimawi, kawtthler cheimawi, kan ti nasa, a ropuiin a hmuhnawm ṭhin. Heng en leh fang kual vel hian zan rei tak tak thleng mi kan in sulpel zut zut ṭhin a ni. Krismas bazar pawh a lun ṭhin hle, mahse kan thil zawrh te a la to tlangpui. Krismas discount lam chu kan la uar vak chuang lo, Hindu ho kan tluk lo ala nih hmel khawp mai. 

Vawiinah?- Krismas hman dan chi hnih awm thei han sawi ila. A pakhatnaah chuan berampute hman dan- vantirhkohin a hrilh dan en tur chuan an beramte kal sanin an kal thuai thuai a. Nausen puana tuam, ranchaw pekna thlenga mu chu an va hmu a. Chibai an buk a, Pathian fak leh chawimawi chung zelin an kir leh ta a. 

A pahnihnaah chuan lal Heroda hman dan - a aia lal tur a nih avangin a huphurh a, khatih lai ram bial chhunga nausen zawng zawng chu a tih hlum tir ta vek a, ṭah leh haṭhialna, manganna nasa tak a thleng ta a ni. 

Awle, keini pawh vawiinah engtin nge kan hman dawn le? Lal Heroda hman dan angin nge berampute hman danin? tisa taka kan hman hian Heroda hman dan nen hian chung lam mit hmuhah chuan a danglam awm chuang lo e. Hetih lai hian thinlung inngaitlawm tak leh inhawng taka kan hman chuan berampute hman danin kan hmang ve tihna a ni a, Pathian a lungawi ngei ang. 

Ber thla kan han thlen a, Krismas kan han thlen dawn meuh hi chuan rilruah lungduh kal tate an lo lang uai uai ṭhin. He hun kan hman ho ṭhin lai te rilru in a suangtuah a, mittui a tla ṭep ṭhin a ni. Eng pawh nise, koh kir leh theih a ni tawh lo a, mahni inveng chungin han lung len veng veng theih te pawh kha a nuam ve alawm. 

Mitin ta tur chanchin ṭha a nih angin he ni hi hlep ruk ching tan pawh a ni a, zu in mi tan pawh hlimna hun a ni. Isua chuan, mifel takte lam tura lo kal ka ni lo a, misualte zawk lam tura lo kal ka ni, a ti. Sim a, a lam kan hawi phawt chuan min lo pawm duh vek a ni. 
Kan thu han tar lan tak te hi kan hriat hnu a ni hlawmin ka ring, mahse, kan ṭangkai pui theih tho ka beisei. Dam takin Krismas 2020 i hmang thei dawn a, lawmthu sawi mawlh mawlh kan ba - Krismas hlim takin le!