SASCI hian ram hruaitute rilru sukthlek a teh chhuak
SASCI (Special Assistance to State for Capital Investment) hi kan hman ralnate han en hian, chhungkaw pa berin a fapa hnena a pek tur angin han ngaihtuah ila. Tun maia a mamawh leh ama nawmsakna atan car, pheikhawk, mobile phone leh buhfai leina atan hmang ral ta mai se la, a pa tan chuan, “Aw, i dinchhuah ve ngei theihna atan khawvel inher chho zela i hun lo kal tur i hmachhawnna kawnga i lo inruahmanna atan te, i phur tirit lo thei ang tur zawnga i inbuatsaihna atan ka ti a, ka theih ang tawkin ruahmanna ka siamsak che a ni si a. Ka tum leh ruahmanpuina che angin i hmang ta hauh lo mai a nih hi maw le aw,” a tih hmel a ni.
Vawina SASCI sum pûka hmangtu kan Chief Minister leh an hote hian he sum tam tham tak, capital investment siamna tham hi engzat pawh pûkin hmang mah se, a rûltu tur chu kum 50 hnu lama kan tu leh fa te, Mizo chhuan lo la awm turte an nih si chuan, hetiang sum tam tham tak, kum 50 hnua rulh tur a nih avanga vawina cheng nuai 100 hi rulh a lo ṭul hunah chuan vawina cheng nuaih khat ang hu lek a ni ang a, rulh a huphurh awm lo vang tih avang hian a chunga pa leh a fapate sum inhmantir khi kan ang dawn tlat a ni.
Kawng ṭha tak siam nan te, damdawi in buatsaih nan te, in luah man chawia a luahtute’n an pek aṭanga in an neih hlen theihna atan te, hnam rotling buatsaihna atantea hman tham a ni. Chutiang tura ruahman pawh chu a ni bawk. Hna thar hlak emaw, chhunzawm tur chhunzawm zelna atana hman emaw a itawm khawp mai. Kum khat chhunga an sum pek hi chuti takin a tam lo na chungin kum hnih kum thuma zawh theih tur, a theih remchan phei chuan sum lo let leh hum hum theihnate pawh duan chhuah theih a ni. A scheme hming ngau ngau pawh hian hei hi a kâwk chiah bawk.
Kuthnathawktute dinchhuahna tur ruangam siamna tham pawh a ni. Sawrkar hmalakna hanthawh lian dang tam tak ang bawkin kan sum hman hi mipuiah kan ‘invest’ a, eizawnna ngêlnghet an lo neih theih chuan kan hlawhtling a ni. Education te, health service-te hi mipuia sawrkarin sum tam tham hmanga mihring puitling leh hnathawk theia siamna atana kan investment vek a ni. Sawrkar thil tih tam ber hi mipui tana hlawkna vek a nih avangin dik taka sum kan hman am police lam kan tih tunlai te, kawng ṭha kan siamsak avanga veivahna leh bungraw thiarna a lo ṭhatte hian mipui tan sum hmangin capital investment kan thawk a ni bawk.
Ram tam takah chuan sawrkar hnathawk leh mi dangte tan hmun remchang nuam deuhah in chhawng sang leh lian tak tak sain, in pakhat emaw, flat khat emaw chhungkaw luah thamin, in 400/500 laite an sa ṭhin. Vawina kan mi hausa ṭhenkhatte’n an in luah man ringawta nuamsa taka an khawsa thei ang hian sawrkar hian hetiang kawngah hian Singapore leh India ram hmun ṭhenkhata an tih ang ngei hian consortium emaw, apartment emaw mipui awlsamna siam pah a, an tana rotling (asset) neih theihna kawngte hi buatsaih se la chuan capital investment dik tak a ni ang.
Vawina sum pûk hmang chhuaktu kan ram hruaitute rilru phâk tawk hi he SASCI scheme hian fet takin teh a, a endik mek a ni. A result chu kan tute hian an rawn hmachhawn bawk ang. Party mite duhsakna atan step, tuikhur leh hna te reuh tê tê atana kan hman chiam hian kan rilru phak tawk leh hmathlir neih thui loh dan leh, mahni inhmangaihna kawng dik lo zawh kan nih dan chu a teh dik khawp dawn a ni. Sawrkar hmasa lam khan MLA bial fund ang deuh hial khan a hmang a, ZPM hi chuan ngaihtuahna uluk tak nen kalphung thar hmanga SASCI hi hmang turin mipui hian kan beisei ngei ang le.
‘Tuna nuai 100 hi nakina nuai 1 hlutna pawh a ni pha lo vang’ ti a, rulh a harsat loh tur thu sawi hian ‘Tuna nuai 10 hian nakina nuai 1,000 hlutna a thawk chhuak dawn a ni’ tih chu a thlir pha lo. He ngaihdan hi chuan zirna kalhmang thar a lo chuah a, a bulṭhut zawk sawifiah lo va, ‘Class VIII thleng fail theih loh’ tih sawi rîk vak avanga min hruai sual ang chiah khan min hruaisual ngei ang. Hre renga sawi lang an nih erawh chuan ram hruaitu sual tak an ni thei ang a, State Capital Investment Scheme hi a buk ṭhelhin a ṭhelh a ni bawk ang.
Kan tu leh fate rulh tura vawina an choka han tihhmuina leh an nun khaw nawmna maia siam a nih chuan, “An thlan hâi a, an ruhro ram pawna paih tlak khawpa ram hmangaih lotute sûlhnu kan tuar a ni,” tia an rawn ngai ta a nih pawh in a mawh lo hial thei ang.
- Lalrammawia