Written by
- Mahmuaka Chhakchhuak

AN BAN TA NGE NGE E

Vawiin thlengin kan zoramah CoviD hripuiin min luhchilh lai leh kan hmangaih tak takte nunna hial a lak tawh laiin kan ram rorel khawl sang bera ṭhute chuan zoram tana mi hnawksak ber leh ṭangkai lo ber ang maiin Pu Lalduhoma banna turin a ṭhutpui mi 12 chuan an han hek a. September 22, 2020 (Thawhlehni) daiha hekna thehluh tawh kha a ni a, thutlukna siamtu tur kan Assembly Speaker tan pawh thutlukna siam mai a harin a rinawm. Ni 66 a liam hnuah chuan thutlukna siam fel a ni ta a, Pu Lalduhoma chu MLA aṭangin chawlhtir a lo ni ta a ni. 

Kan zavaia ṭangruala kan beih tur leh kan hmelma lian ber hripui chuan reh lam a pan chuang hauh lo a, thihna meuh a thlen takah chuan ralpui phiara phiar tur kan ni tawh a ni. Sorkar hotu ber aṭanga mipui zawng zawng pawhin kan theihtawpa ṭangruala kan beihlet a ngai. Sawi mai ni loa a tak taka kan beihlet a ngai takzet a ni. 

Rin loh deuh deuhna hmun aṭanga hri kai thar an han awm te phei hi chuan a bik takin nunau tan ngat phei chuan a hlauhthawnawm lehzual avangin haider luih mai chi a ni hauh lo. Kan himna atana inkharkhip leh chu remlohna tam tak a awm tawh bawk si a, hlau chung chunga nitin hun kan hman a ngai a ni. 

Chutianga kan taksa himna tura invenna kan mamawh em em lai leh mipuite thlamuan kan ngaih em em lai mek chuan kan ram hruaitu ṭhenkhat erawh chuan uire nu den hlum tum ang mai khan an MLA-pui pakhat chu House chhunga a ṭhut ve theih lohna turin theihtawp an lo chhuah mek bawk a. Dik tak chuan heng MLA 12 te hian anmahni bialah ṭheuh CoviD hri leng hi umbo tawhin emaw hneh takin bei let sela chuan an thiltih hi sawiselna a awm lo deuh tur a nia. An bialah CoviD kai thar an awm mai bakah mipuite thlabar takin an awm mek a, thlamuan an ngaih em em laiin chu lam chu ngaihsak miah lo ang maiin heti lamah an buai ta si hi an demawm thei mai dawn hial a. 

Hektu MLA 12 zinga kohhran upa awmte ngei ngei pawh chuan bial mipuite thlamuanna an nei bik chuang hauh lo a, an bial chhunga harsatna awm mekte an hre miah lo em ni tih theih turin an awm ta tlat hi thilmak tak a ni a tih loh theih loh. 

Zoram pum huapin kan ral beih hi lungrual taka kan beih a ngai a, tha thlah a thiang lo a, sorkar leh mipuite ngei pawh in thlahthlam thei kan ni lo a ni. Kan tih tur ve ve a awm a, kan theihna leh kan kut bik tur awmte hi hlen zo taka kan tih hian he hripui lak aṭang hian mipui kan him thei dawn mai chauh a ni a. Nimahsela chutiang lama insawrbing ta lo chuan heti hian MLA pakhat banna tur lamah kan rilru kan hmang zawk ṭhup ta mai si hian nghawng ṭha lo tak a nei palh ang tih pawh hlauhawm tak a ni. 

An hek bera lah chuan an hek chhan chu a tan huatna tur a awm lohzia sawiin a lawm zawk thute a sawi ta daih lehnghal a, ZPM lutuka an hriatna leh an hekna chu zoram mipuite ngei pawh hian kan hre chiang hlawm vek bawk si. Thil dang tih dik loh hmuh chhuah an nei lah a ni bawk si lo a. MLA Fund a neih ve ang angte lah chu dik lo takin a hman an hre lo a, an hek bawk loh bakah thildanga hektu a nei lo lehzel te chuan a MLA-puite tan hekna tur zawn chawp a ngai ta ni berin a hriat a, heti hian an hek ta mai niin alang. 

Mipuite ngei pawhin mak kan tih fo tur chu Pu Lalduhoma hetia MLA aṭanga chawlhtir a nih takah hian atan zahna tur leh inchhirna tur a awm chuang hauh lo hi a ni. Kum 2018 ah khan ZPM Flag ṭhahnem tham tak tar chungin a campaign a, ZPM mi leh sa tam takin an campaign pui bawk a, ZPM em em in a awm a, hlawhtlinna lo changin a lo MLA ta hlauh mai a ni. A MLA hnuah ngei pawh ZPM chhunzawm zelin mi thar lawm lut turtein leh thu sawi tur tein sawmna a dawng reng bawk a ni. Chu chu kan MLA 12 te hian an lo ngaimawhin Assembly House chhunga a ṭhut ve an remti tawh lo a, ṭhu tlak a ni lo e tiin an hek ta a ni. 

Thildang engmah an sawi lo a, a ZPM na chiah chu an sawi ber a niin Pu Duha’n Speaker hnena insawifiahna a thehluh ni-ah te ngei pawh chuan kan MLA 12 te chuan Press Conference neiin an hek chhante chu mipui hriat thar leh turin an sawifiah nawn leh nghe nghe a ni kha. 

Lehlam kawnga ngaihtuah chuan a naupang thu ang reng riaua hriatna a awm bawk a ni. Hetia Speaker hnena Pu Duha’n lehkha a thehluh ni khera Press Conference lo neih kha a ṭul viau nge ni a, mipuiin an hre chiang tawk lo a, sawi nawn leh a ngai an ti zawk tih pawh hi in rinsiak tur a awm thei awm e. 

Pu Duha dik tawk lohna nia an hriatte chu an han sawi thar leh a, ‘Dan kan ngaih pawimawh vang a ni’ te chu ti ve bawk mahsela thlirtu mipui lam erawh chuan chu aia pawimawh zawk chu lang lo lamah awm turin kan ngai vek tho tho a nih hi maw. An sawi anga dan an ngaih pawimawhna hi Pu Duha an hekna aṭang chiah hian nge ni tih pawh zawhna awm thei a ni leh bawk a. MLA an nih tirh aṭanga ngai pawimawh nisela chuan thil dang pawimawh tak tak leh dan lo anga sum leh pai tam tak luangral te hi sawi rik ve awm tak a ni asin. 

Nimahsela chung zawng zawng ai chuan Pu Lalduhoma'n amah thlang tlingtu mipui a phatsanna pawh awm chuang loa MLA a nihna aṭanga chawlhtir hi hna pawimawh hmasa ber chu a ni ta ber e.