Written by
H. Lalmuanpuia

Hashtag chu eng nge?

Kumthar kan chuangkai leh ruah ta mai le! Kum a thar angin kan upa chho tial tial a, mithiam an pung chho ve zel bawk a, chutihlaiin mahni ngaihtuahna thluaka 'software' (heng lehkhabu, TV, internet leh chanchinbu aṭangin) update ṭha peih lo, a bikin nu leh pa zingah kan pung chho ve zel bawk a.

Tunlai thiamna sang tak computer age kan tih mai global village a chengte tan social networking sites lama thil thleng lar leh langsar zual hriat loh tawp chu thil zahthlak tak a ni ngei ang le. Ṭhangtharte boruak hap a sang zel a, nitin maiin thil thar a chhuak a, a thleng bawk a, fashion emaw music emaw technology emawin min run reng a. Chutiang a nih laia he thumal hashtag hi i la hmelhriat ve lo a nih chuan tunlai ṭhangtharte nuihzat emaw hmuhsit i hlawh hle ang.

Enge ni hashtag chu? "Hashtag chu thumal (word) emaw thu awmze nei sentence tling si lo (phrase) emaw hmaa hash dah, eng thupui pawh hriathran theih emaw thliar hran theih emaw tura hash symbol hetiang zawnga hman hi a ni" tiin Oxford University Dictionary chuan a hrilhfiah. Hashtag ṭawngkam a lar chhoh tak em avangin Oxford University Dictionary hian nikum June thla khan he ṭawngkam chhuakthar hi a lo lawmlut ve ta a ni.

Hashtag hi khawthlang lama social networking sites lar tak Twitter aṭanga rawn irhchhuak a ni a. Chris Messina hi former Google designer niin kum 2007 khan hashtag hmanga group siam rawtna Twitter thuneitute hnenah a rawn thlen a, a tirah chuan chu rawtna chu hnawl a ni. Twitter-a Hashtag hmasaber chu, "how do you feel about using # (pound) for groups. As in #barcamp [msg]". Twitter lamin a tirah thu atthlak tak angin ngai mah se tunah zet zawng Twitter chu hashtag tel loin hlutna a nei lo a ni ta ber mai.

Kum 2009 leh 2010 aṭang khan hashtag hian hriat a hlawh ṭan hle a. 2009 kuma Iran inthlan boruak vung chhoh vanglai khan social networking sites lamah #Iranelection a lar hle mai. Khawvel a chiah hnehin mipui mimal ngaihdan chi hrang hrang thuthehdarh nan an hmang nasa hle a. #Iranelection hmang hian election dik tawk lohzia leh inthamna mai bakah rigging hial a awm nia an ngaihthu te, an thlan lalte chu dik lo taka tling nia an hriat thu leh inthlang ṭha tura sorkar nawrnate an pholang a ni. Khawvel hmun hrang hranga chengten kan lo hmuin kan lo hrethei a, a bengvarthlakin ngaihdan kan lo siam ve zung zung theih phah a ni.

Social networking sites hrang hrangin hashtag an hmang ve zel a. A tira hote anga a ngaih chu khawvelin a hmang ṭangkai ta em em a, hashtag chu a ni telin khawtlang hrileng darh chak tak ang maiin a darh ta chum chum mai a ni. Heng networking sites ho hian tun thlengin an hmang chho ve ta zel a. App.net, Diaspora software network, DeviantART, Facebook, Flickr, Friendfeed, Gawker Media websites, GitHub, GNU Social, Google+, Instagram, Kickstrarter, Orkut, Sina Weibo, SoundCloud, Tout, tsu, Tumblr, Vine, VK.

Mizoten hashtag kan hmelhriatna hi a la rei vak lo niin a lang a, hmandan pawh kan hre mumal lo hle. Social networking sites kan hman rimber leh kan tal tam berna Facebook-ah hian Hashtag kan hmang nasa ber awm e. Ṭhenkhatin midang mentioned nan kan hmang a, ṭhenkhat chu phone aṭanga online kan nih ṭhin avangin khatia hash thumal hmaa kan han daha han pawl ta phet mai kha kan lawm hle a, hmanna awm leh awm lo pawh thliar lem loin kan ti pawl ta phet phet mai ṭhin a, he thil hi ho viau angin lang mah se a changkang lo hle a ni.

Hashtag hi awmze nei taka hman chuan hmanrua ṭha tak a ni thei a, awmze nei loa hman erawh chuan awmzia a neih loh ang angin thu tam a sawi thui lo hle ṭhin. Hetiang kawngah hian mifing leh mimawl deuh inkar a zau thei hle. Hashtag i hmang a nih chuan khawvel hmun hran hran aṭangin i thuziak emaw milem social networking sites a i post emaw video emaw an lo hmuin an lo chhiar thei dawn tihna a ni. Entirnan #love, #?instagood, #tbt, #follow, #cute, #followme, #photooftheday?, #selfie etc. Hengho hi tunlaia hashtag caption larzual deuhte chu an ni. A dang pawh a la tam, mahni pawhin kan phuahchawp ve thei bawk - entirnan. #hmeltha, #sawiselna, #misual, #mahse, #kahlaphuah...Hashtag hmang hian i thuziak emaw milem emaw video emaw han phochhuak ve teh le.

Hashtag chungchangah hian thupui (topic) chi hrang hrang hmangin zawhna emaw lungawilohna emaw intihlarnan emaw an hmang thei ang. Musician leh movie star celebrity-te hian an fans-te nena inkungkaihna ṭha zawk an neih theihnan social networking sites aṭangin hashtag an hmang uar hle a. Politician, Sorkar leh Kohhrante hian hmang ṭangkai thiam ngat se chuan kan ram hian hma a sawn ngei ang. Visual media lamin ṭangkai lehzualin an hmang thei bawk. TV live show program - Mizo Idol, Mizo Icon, Comedian Search leh show chi hrang hrangah feedback lakna ṭha tak a ni dawn a ni. Entirnan #MizoIdol ti hian Mizo Idol chanchin emaw Mizo Idol contestant zinga zaithiam i tih emaw i ṭan zawng chu i status hmangin han update la, chu i thil ziah chu #MizoIdol tia rawn search-tu apiangin an lo hmuin an lo chhiar thei dawn a ni.

Hashtag ṭangkai taka hmang a, hlawhtlingpui tawhtu chanchin tawite in han thailang ila. Barak Obama hi internet hmang ṭangkai berte zinga sawi theih chu a ni awm e. America President hial a nih theihna chhan hi internet vang a ni thei hial ang. Kum 2007 aṭanga campaign ṭanin twitter lamah a che na thei hle a, internet kaltlangin mipuite zawhna a chhang ṭhin. #Askobama hmang hian mipuiin an harsatna leh mamawhte an thlen ṭhin a, mipui nena inpawhna ṭha lehzual a neih phah a ni. Kum 2009 a thlen meuh chuan America President 44-na ni turin January 20-ah nemnghet a ni ta a ni. Hashtag vanga tling chu a ni hauh lo ang amaherawhchu tunlai thiamna (technlogy) chu a ṭangkai thei ang bera hman a tum tlat a, a hlawhtlinpui ta a ni. Keinin kan thlir liam mai mai ṭhin hi mi fate chuan thil ropui tak tih nan an hmang ṭhin a ni.

Zoram mipuite kan ṭhan­harh a hun ta. Kum 5 a vei meuh chuan internet zunzam hian min chiah hneh hle tawh ang. Tun huna thil thleng hriat tuma dahchhuah a, bengchhi a, dilchhut leh chik taka tunlai

ṭhangtharte nunzia zirchian a hun ta. Hetiang lam i ngaihven loa i mutthluksan chuan i buaina nikhua a la sei hle ang. Ṭhangtharten engnge an tih? I fapa/ fanu computer emaw internet connection emaw phone manto tak emaw i leisak khan engtih nan nge a hman? Smartphone application Facebook, Whatsapp, Viber, Line, Wechat, Skype a tam lutuk kan sawi seng lo ang. Social networking site hi midangte nena socialise nan chauh em ni an hman ṭhin? Internet connection hi assignment tihnan chauh em ni an hman ṭhin? Nu leh pate hian kan hriatpui em? Kan upa tawh alawm hetiang lam buaipui hman kan ni tawh lo tia chhuanlam fahrah te te i la siam fo chuan inngaihtuah chiang ang che.

Sualna hi a la punlun chho dawn chauh a, Mizo society-a thleng lo tura kan ngaih pawh nakin lawkah ṭhangtharten an la chawlut dawn. Chutih hunah chuan engtinnge i fate i enkawl ang le? He article hi hetiang kawnga i mit tikeutu ni se, dilchhut leh uluk zawkin i hriatna tipung la, i fanu/fapa i hmangaih vang talin i thluak a 'software' kha han update hram ang che.