‘PATHIAN A AWM LO’…AN TI MAW? PART 2 Atheism-in lei leh van a hrilhfiah zo em?
Atheism hi a bûl angreng khawp mai. Lei leh van lo awm chhan leh a hawi lam hi a sawifiah thei lo a ni ber. Atheism hi a dik a nih chuan Universe hi chatuana awm (eternal) a ni ang. Chu chu rin harsa tak a ni. Physicist kan neih ropui berten Universe hi ‘eternal’ a ni lo tih hi an thutlukna tlangpui a ni. Tunlai science huanga cosmological theory pawm tlanglawn ber pakhat ‘Big Bang Theory’ nen a inkalh bawk si. Tin, Universe hi chatuana awma kan ngaih theih chuan engvanginnge ‘Chatuan Pathian’ chu pawm harsa kan tih ang le? Philosophical question pawimawh tak pakhat chu ‘Why is there something other than nothing?’ tih a ni bawk. Chhan ngaihna vak a awm lo a ni.
Atheism sawifiahna pakhat chu Universe chu amahin a lo awm mai a ni, tih hi a ni leh a. Hei phei hi chu ‘something out of nothing’ a ni tawh a. Chu chu mihring thil ngaihtuah thiam dân (rationality) piah lam a ni. Scientist te pawhin tunhmaa ‘Creation by chance’ tih te, ‘evolution by chance’ tih te kha an kal pel tawh tih hria ila.
Universe hi chatuana awm tawh a nih chuan hun kal tawh zawng zawng kha tawp chin awm lo a ni dawn a. Thil tawp chin awm lo hi thil awm thei lo tluk a ni. Mathematics-ah a chiang hle. Number pangngai zawng zawng hi infinite angah lo ngai ta ila, chutaṭang chuan number kawpkim lo (odd numbers) infinite tho han paih dawn ta la, a dikna chu infinite tho a ni dawn a, a buai zo vek a ni ber (infinite-infinite = infinite). Heti a nih avang hian Mathematician ropui David Hilbert-a chuan, “The infinite is nowhere to be found in reality. Itneither exists in nature nor provides a legitimate basis for rational thought. The role thatremains for the infinite to play is solely that of an idea,” a ti hial. Hun kal tawha thil thlengte chu idea mai ni lovin thil thleng tak tak a nih avangin ‘infinite’ an ni thei lo a ni. Chuvangin, awm ṭan hun an neih ngei a ngai. Heti zawnga sawi hi Kalam Cosmological Argument an ti. Sawi tak ang khan tunlai Astronomy leh Astrophysics theory thar berte chuan hei hi an sawi a ni. Kristian Philosopher leh Theologian hriat hlawh tak William Lane Craig chuan ti hian a her rem a:
1. Whatever begins to exist has a cause (Thil awm ṭan ni nei zawng zawng chuan awmtirtu an nei).
2. The universe began to exist (Universe hian awm ṭan ni a nei).
3. Therefore, the universe has a cause (Tichuan, Universe chuan awmtirtu a nei a ni).
Fimkhur taka chhiar ngai chu Premise 1 hi a ni a, ‘thil zawng zawngin awmtirtu an nei (everything has a cause), a ti lo va, ‘awm ṭan ni nei zawng zawng’ a ti mai a nih hi. He cosmological argument sawichhetute chuan, ‘thil engkim Pathianin a siam chuan Pathian chu tu siam nge?’ ti zawngin ‘infinite regress’ chu an hnawl ṭhin a ni. Richard Dawkins-a ngei pawhin ‘unmoved mover’, ‘uncaused cause’ leh ‘cosmological argument’ te chuan, “All three of these arguments rely upon the idea of a regress and invoke God to terminate it. They make the entirely unwarranted assumption that God himself is immune to the regress,” tiin a hnawl a. Amaherawhchu, thil zawng zawng hi siam an ni vek lo tih kan hriat a ṭul ang. Entirnân, logical law leh moral law te hi thil awm ngei si, awm ṭan ni nei lo, chatuana Pathiana awm an ni. Tin, Paul Copan-an hemi chungchângah hian, “To say that all things, even God, must be caused is incoherent - like the question “How does the color green taste?” Why fault God for being uncaused? When we rephrase the question to say, ‘What caused the self-existent, uncaused Cause, who is by definition unmade, to exist?’ the answer is obvious,” tiin he zawhna hi awmze awm lo a nihzia a sawi a ni.
Thil engmah lo aṭanga thil engemaw lo chhuak tawp mai chu Atheist tan pawh awih a har a, J.L. Mackie bawk khan, “I myself find it hard to accept the notion of self-creationfrom nothing, even given unrestricted chance. And how can this be given, ifthere really is nothing?” tiin a pawm theih loh thu a sawi a ni. Chuvangin, Atheism chuan kan lo zik chhuahna (origin) chungchângah sawi theih a nei thui vak lo va, Theism zawk hian a sawi rinawm êm zawk avang hian Pathian awm ngei tih hi pawmnahawm a ni zawk a ni.
Theism chuan Universe (lei leh van) siamtu hi a awm a. Chu chu Pathian a ni, a ti a. Atheist chuan Universe hian cause (siamtu) nei mah se, Pathian a ni tih a hriat chuang loh, a la ti thei fan ang. Hetah chiah hian Pathian chu ze nei, duh nei leh minung (personal) a nih ngei a ngaihna a chiang a. A chhan chu, Universe chu awm ṭan ni nei a nih chuan, awm loh lai a awm tihna a ni a. Thil awm miah lo rawn awm tur chuan awmtirtuin a awm a duh a ngai tlat. ‘Lei leh van hi a awm a ṭha e, ka han siam teh ang,’ titu chu minung (personal) Pathian a nih ngei a ngai tlat a ni. Hetah chiah hian impersonal God chungchanga harsatna a fiah a ni. Chuvangin, lei leh van chu siamtu nei, siamtu chu rilru nei leh duh dan nei ngei a ni tih a chiang a ni.