Eng damdawi nge i ei?
Mizote hi kan fing telh telh a, hriselna lamah hma kan sawn zel a, damdawi chungchang pawh kan hre zau ve zel a. Chutihrualin khawvel changkannate hi kan lo hman ṭangkai ve zel hi a ngai a. Damdawi pawh hi a hlauhawmzia kan hria a, mah se kan damdawi ei te, doctor-ten engnge min chawh ṭhin tihte kan lo hriat ve hi chu a hlauhawm lo a, ṭangkaina tam tak pawh a nei zawk ngei ang.
He article hi ka ziah duhna a rei tawh a, mah se self-medication a hrin ka hlauh avangin ka ziak duh lo ṭhin a. Mahse hmannia OPD a in entirnaa an prescription ka hmuh kha mak ka ti em a, bakah self-medication (mahnia damdawi inchawh) hi chu kan uar hrim hrim ve bawk a, in hrilhhriatna ṭha awm se damdawi tam takte hi self-medication a hlauhawmnate pawh kan hriat phah hlauh zawk mahna. Doctor tam zawk hi chuan damdawi hi an chawh fimkhur viau a. Mahse doctor ṭhenkhat damdawi chawh ṭeuh ṭeuh, sumdawnna atana hmang an awm ve zauh ṭhin a, fimkhur a ngai. Bakah kan damdawi eite hi enge an nih tih doctor-te hian min hrilh vek seng lo a, kan lo hriat ve hian nasa takin kan natna enkawl kawngah min pui thei a ni.
Damdawi kawm (label)-ah composition a awm a, damdawi hming kan tih maite hi chu company-in a hming an vuah a ni mai a, trade name emaw brand name emaw an ti mai ṭhin. A composition-a damdawi awmte hi a damdawi tak zawka chu a ni. Paracetamol hi a damdawi tak a nihlaiin paracetamol chu company hrang hrangin hming hran hranin an siam chhuak ṭhin, entirnan : Larkin, Dolopar TAB, Parazine, etc. te hi hming hran daih ni mah se an composition chu paracetamol a ni a, an hnathawh chu a inang reng a ni. Chuvangin, mi hnenah i damdawi eite i zawh dawn chuan Larkin ka ei tih aiin paracetamol ka ei ti ta zawk la, ṭanpuina pawh i hmu awlsam ang. Larkin hre lo tam tak an awm theih laiin Paracetamol chu an hre deuh vek a ni.
Damdawi tam takah hian composition pahnih/thumte an telh ṭhin. A chhan chu damdawi ṭhenkhat hi chu a hran hrana ei theih nimahse damdawi pakhata chawhpawlh sa hian damlo leh doctor tan pawh a awlsam zawk vang te, a dose adjust a awlsam vang leh damdawiin ṭanpui tawn thei chi te hi a hran hrana doctor tan chawh leh hriat a harsat ve ṭhin avangte hian an pawlh sa ṭhin a ni. Coldaidte hi kan ei lar em em a, Coldaid damdawi hian Paracetamol, Phenylephrine Hydrochloride, Chlorpheniramine Maleate, Caffeine te a keng tel nghal vek a. Paracetamol hian na a chhawk a, Phenylephedrine hian hnar ping te a tiziaawm a, Chlorpheniramine maleate hi anti-allergic a ni a, caffeine hian mi a tiharhvang a ni. Boruak inthlak avanga hritlang khawsik te hi heng hian vawikhatah a chhawk huai thei a, kan hmang uar ta hle. Hetiang damdawi composition pakhat aia tamah hi chuan kan sawi ang khian a damdawi mal te te khan an hnathawhte chu en mai tur a ni.
OPD-a damdawi an lo chawhte chu Cefx-0-xl (Cefixime + Ofloxacine), Pantomax (Pantoprazole + Domperidone), Lepitmk (Montelukast, Levoceterizine, Dihydrochloride), Hifi-oz (Cefixime+Ornidazole), Dexorange (Folic Acid (Vit B9) 0.5 mg, Cyanocobalamin 7.5 mcg, Ferric Ammonium Citrate 160 mg) te an ni a. Cefixime awmna damdawi hi chi hnih a chawh a, mum khatah 200mg ve ve a awm a, cefixime hi puitlingin nikhatah 400mg vel ei a ngaih laiin, khi tablet pahniha ei khian ni khatah mum ruk (1200mg) a ei dawn tihna a ni. Hei hian damdawi overdose a thlen thei a, chuvangin hetiang hi chu ei loh a him. Vitamin chi 5/6 chawh ṭhin an awm bawk a. Damdawi dawrah emaw doctor dangte pawh zawh fiah mai a ṭha. Mi hian an lo hre thei khawp mai.
Internet i nei a, damdawi chungchang chu han zirchiang ta la. Damdawi lam i zir a, thiamna nei i nih si loh chuan H1, H2 histamine antagonist tih te, cytochrome P450 tih te, COX-2 tih te, a1 leh thil dang tam tak kha chu in tihbuaitir lo la. Ṭawngkam hriat awlsam : relieves pain, anti-allergic, etc tihte ah khan duhtawk la, damdawi hnathawh hriat nan chuan a tawk viau. Hetihlai hian side effect te, drug interaction te, contraindication te kha i en tel bawk dawn nia. Hetiang i hriat chuan damdawi hmansual lakah nasa takin i inveng thei ang. Mahse emergency thil a nih ngawt loh chuan i damdawi ei turte chu doctor-te rawn zel ang che. Tin, damdawi i ei dawnin doctor rawn phawt ṭhin ang che. Damdawiin a ei chhiat hnua siam ṭha leh tur chuan a harsa tawh a nia. Doctor-in uluk taka damdawi a chawh tluka him a awm lo e.